نفتکشی در آتش، پس از برخورد موشک ایرانی. عکس از AP.
دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵
به گزارش نیویورک تایمز، حسین طائب «چهرهٔ امنیتی تندرو و مرموز ایرانی که پس از سالها فعالیت در سایه دوباره به عرصهٔ قدرت بازگشته، در ناکام گذاشتن تلاشها برای دستیابی به توافق با آمریکا نقش داشته و بدین ترتیب یکی از شدیدترین کشمکشهای داخلی بر سر قدرت در حکومت ایران از زمان آغاز جنگ را رقم زده است.»
نیویورک تایمز افزوده: «به گفته مقامات ایرانی، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، از شنیدن خبر تیراندازی نیروهای ایرانی به سه کشتی تجاری در تنگهٔ هرمز شوکه شد. پزشکیان که بسیار خشمگین بود با سردار احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران، تماس گرفت و ضمن توصیف «نسنجیده» بودن این حملهها، خواستار توضیح در این باره شد. وحیدی صدور مجوز برای این حمله یا اطلاع قبلی از آن را تکذیب کرد.»
این نشریهٔ آمریکا نوشته: «تحقیقات رسمی ایران بعداً مشخص کرد که تصمیم حمله به این شناورها را طائب گرفته بود. فرماندهان میدانی بر اساس دستورالعملی موجود عمل میکردند که به آنها اجازه میداد بدون نیاز به انتظار برای دریافت مجوز از فرماندهی مرکزی به شناورهایی که ناقض کنترل ایران بر تنگه تلقی میشدند حمله کنند.» (از کانال تلگرام کلمه)
به گزارش یورونیوز، نیویورک تایمز در گزارشی به قلم فرناز فصیحی، که بر اساس گفتوگو با هشت مقام ایرانی، سه عضو سپاه پاسداران، چهار مقام پیشین، و بررسی دهها سخنرانی و اظهارات مقامات دولتی و فرماندهان نظامی تنظیم شده، تلاش کرده است تصویری از چگونگی غلبه تندروها بر مقامات میانهرو رژیم ایران و در نهایت فروریختن تفاهمنامهٔ اسلامآباد ارائه کند.
به نوشتهٔ فصیحی، مسعود پزشکیان اوایل ژوئیه پس از حصول تفاهمنامهٔ با آمریکا در اوج رضایت و اعتمادبهنفس بود و برای شرکت در بخشی از مراسم تشییع علی خامنهای به نجف و کربلا در عراق سفر کرده بود که ناگهان خبر حیرتآور از راه رسید: نیروهای ایرانی در تنگهٔ هرمز به سه کشتی تجاری شلیک کردند. در جریان این حمله یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع قطر به آتش کشیده شد و به چند شناور دیگر آسیب رسید.
پزشکیان بیدرنگ به تهران بازگشت. اما تا صبح روز بعد، در حالی که مراسم تشییع علی خامنهای همچنان ادامه داشت، آمریکا به حملههای ایران پاسخ داد و دو کشور دوباره به جنگ بازگشتند.
نیویورک تایمز مینویسد که به گفتهٔ مقامات ارشد ایرانی و یک عضو سپاه پاسداران، آنچه سپس روی داد از پُرتنشترین رویاروییهای سیاسی در رهبری جمهوری اسلامی بود. مقامات بر سر یکدیگر فریاد کشیدند و یکدیگر را به خیانت و پشت کردن به کشور متهم کردند. دو فرمانده ارشد سپاه تهدید کردند که استعفا خواهند داد. به گفته این مقامات، پیامدهای این ماجرا به تغییراتی در شورای عالی امنیت ملی و انتصاب محسن رضایی به ریاست این شورا ختم شد. رضایی فردی تلقی میشد که توانایی میانجیگری میان جناحهای سیاسی دارد.
بنابر این گزارش، حسین طائب از همان ابتدا با توافق صلح با آمریکا مخالف بوده است. به گفته افرادی که با نیویورک تایمز گفتوگو کردند، طائب به رهبر جدید جمهوری اسلامی میگفت که ایران با پایان دادن به جنگ و پذیرش توافق مرتکب اشتباه شده است. طائب اخیراً گفته که مخالف گفتوگو نیست، اما «مذاکرهای که به معنای چشمپوشی از حقوق ملت یا پذیرش زیادهخواهی دشمن باشد هیچ جایگاهی در سیاست ایران ندارد.»
طائب پیشتر به مدت ۲۰ سال ریاست سازمان اطلاعات سپاه را بر عهده داشت. اما علی خامنهای در سال ۲۰۲۲ او را از این سمت برکنار کرد. به گزارش نیویورک تایمز، نفوذ عوامل اسرائیل در صفوف نیروهای زیر فرمان او و ناکام ماندن توطئهای در ترکیه از جمله دلایل این برکناری بود. مقامها در آن زمان گفتند که طائب پس از کشته شدن علی خامنهای در آغاز جنگ بار دیگر ظهور کرد و نقشی کلیدی در انتخاب مجتبی خامنهای در مقام جانشین پدرش داشت. رهبر جدید جمهوری اسلامی اخیراً طائب را به ریاست سازمان بسیج مستضعفین منصوب کرد.