درحالی که غفوریفرد مورد تحقیقات نهادهای امنیتی کانادا بود، قراردادهای میلیون دلاری نظامی-امنیتی از دولت کانادا گرفت.
پنجشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۵
اسناد محرمانهٔ تازه دِکلاسهشده (آزاد برای اطلاع عموم) در دادگاه فدرال کانادا نشان میدهد که دولت این کشور میلیونها دلار قراردادهای دولتی، از جمله خدمات حساس برای ارتش و پلیس فدرال (RCMP)، به شرکتی با مدیریت محمدرضا غفوریفرد، فرزند حسن غفوریفرد، معاون اسبق رئیسجمهور ایران، اعطا کرده است. این قراردادهای مالی در شرایطی در طول یک دههٔ گذشته به این فرد داده شده که سرویس امنیت و اطلاعات کانادا (CSIS) او را به اتهام مشارکت فعال در دور زدن تحریمها، ارتقای سامانهٔ موشکی «شاهین»، و طراحی سامانههای جنگ الکترونیکی برای مقابله با هواپیماهای آمریکایی به نفع سپاه پاسداران و وزارت دفاع ایران تحت نظارت و مورد تحقیق قرار داده بود، موضوعی که منتقدان آن را نشانهٔ «ناهماهنگی مضحک» و «ضعف ساختاری شدید» در نظام شناسایی و تجسس و نظارت امنیتی کانادا میدانند.
ده حقیقت مهم در پروندهٔ غفوری فرد
۱. محمدرضا غفوریفرد، فرزند حسن غفوریفرد معاون اسبق رئیسجمهور ایران، با نام مستعار «سَل غفوری» در ادمونتون کانادا به عنوان کارآفرین فعالیت میکرد.
۲. شرکتهای او ۲ میلیون دلار قرارداد از نهادهای حکومتی، فدرال و ارتش کانادا دریافت کردهاند.
۳. سرویس اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) او را به مشارکت فعال در پروژه ارتقای سامانه موشکی «شاهین» ایران متهم کرده.
۴. غفوریفرد در پروژه «رعد» سپاه برای ایجاد اختلال رادیویی در سیستمهای ارتش آمریکا همکاری داشته.
۵. گزارشهای امنیتی حاکی از مسئولیت او در خرید مخفیانه و قاچاق قطعات تحریمی نظامی از طریق یک شرکت واسطه در مالزی است.
۶. فروش تجهیزات به وزارت دفاع کانادا، سازمان زندانها و پلیس همزمان بوده با پرونده باز امنیتی.
۷. او پس از مهاجرت به کانادا، در سفر به تهران دو بار با مأموران وزارت اطلاعات ایران دیدار حفاظتی داشته است.
۹. اداره مهاجرت کانادا سرانجام درخواست شهروندی غفوریفرد را به دلیل تبدیل شدن به یک «تهدید علیه امنیت ملی» به طور رسمی رد کرد.
۱۰. غفوریفرد با رد تمامی این اتهامات، شکایتی متقابل را علیه دولت کانادا در دادگاه فدرال به ثبت رسانده و تقاضای غرامت کرده است.
هویت پنهان پشت نام «سَل غفوری»
بر اساس تحقیقات و اسناد افشا شده توسط «گلوبال نیوز» در سپتامبر ۲۰۲۶، یک شهروند ساکن ادمونتون در استان آلبرتا به نام «سال غفوری» (Sal Ghafouri)، بیش از ۲ میلیون دلار قرارداد از نهادهای دولتی، فدرال و استانی در کانادا دریافت کرده است. این قراردادها شامل تامین تجهیزات برای وزارت دفاع ملی کانادا (DND)، پلیس سوارهنظام سلطنتی کانادا (RCMP) و سازمان زندانها بوده است. او حتی به عنوان بخشی از یک هیئت تجاری رسمی کانادایی به آمریکای لاتین سفر کرده، برنده کمکهزینههای دولتی برای توسعه فناوری شده و در جلسات مشورتی وزیر توسعه اقتصادی آلبرتا برای پیشنهاد قوانین جدید تجاری دعوت شده است.
اما بررسی اسناد طبقهبندیشده دادگاه فدرال پرده از یک واقعیت موازی برمیدارد؛ این کارآفرین ۴۵ ساله، در واقع همان «محمدرضا غفوریفرد» است. او فرزند حسن غفوریفرد، از چهرههای باسابقه محافظهکار، نماینده پیشین مجلس و معاون رئیسجمهور ایران در دوران علیاکبر هاشمی رفسنجانی است. گزارشهای سری سرویس اطلاعات امنیت کانادا (CSIS) که در تاریخ ۱۳ ژانویه ۲۰۲۳ تنظیم شده و اکنون علنی شده است، تایید میکنند که او پیش از مهاجرت به کانادا، عضوی از زنجیره تحقیق و توسعه فناوریهای نظامی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی ایران بوده است.
موشکهای هاک، پارازیت علیه آمریکا و شبکه مخفی مالزی
بر اساس مندرجات پرونده امنیتی غفوریفرد، وی پس از رها کردن تحصیلات کارشناسی ارشد خود در دانشگاه دالهاوزی در هالیفاکس در سال ۲۰۰۵ به دلیل آنچه «وضعیت اضطراری خانوادگی» نامیده، به ایران بازگشته و به عنوان مهندس در شرکت «ربیع کوثر» مشغول به کار شده است. سرویس اطلاعاتی کانادا تأکید میکند که شرکت ربیع کوثر به طور انحصاری بر روی پروژههای تحقیق و توسعه نظامی برای نیروهای مسلح ایران متمرکز بوده است.
فعالیتهای غفوریفرد در این شرکت شامل سه پروژه کلیدی بوده است:
۱. پروژه موشکی شاهین (Shahin): مهندسی معکوس و ارتقای یک سیستم پدافند هوایی میانبرد که بعداً ارتش ایران آن را تحت عنوان سامانه بومی «مرصاد» با موشکهای شاهین رونمایی کرد.
۲. پروژه جنگ الکترونیک رعد (RAAD): سیستمی طراحیشده توسط نیروی هوایی سپاه پاسداران برای ایجاد اختلال و اخلال رادیویی (Jamming) در سیستمهای ارتباطی به منظور مقابله با هواپیماهای نظامی ارتش آمریکا.
۳. سامانه جهتیابی سینا (SINA): ابزاری با کاربرد نظامی برای ردیابی، مکانیابی و تشخیص مسیر حرکت کشتیها و شناورها در خلیج فارس.
سازمان اطلاعات کانادا تصریح کرده است که هرچند غفوریفرد مدعی شده با سپاه یا ارتش ارتباط مستقیم نداشته، اما محصولات خود را به شرکت «صاایران» (صنایع الکترونیک ایران)، وابسته به وزارت دفاع تحویل میداده است؛ شرکتی که هماکنون به دلیل ساخت پهپادهای شاهد و موشکهای صادراتی به روسیه، تحت تحریمهای شدید ایالات متحده، بریتانیا و اتحادیه اروپا قرار دارد.
علاوه بر این، وی پس از ۱۸ ماه فعالیت، به عنوان مدیر پروژه زنجیره تأمین مخفیانه شرکت ربیع کوثر منصوب شد. وظیفه او این بود که قطعات تحریمی مورد نیاز پروژههای نظامی را از طریق یک شرکت واسطه و صوری در مالزی، از کشورهای ثالث از جمله خود ایالات متحده آمریکا خریداری و به ایران قاچاق کند. گزارش امنیتی تصریح دارد که غفوریفرد در مصاحبههای خود صراحتاً اذعان کرده که میدانسته این فعالیتها به نفع ارتش و سپاه است و برایش اهمیت نداشته که اقداماتش بر خلاف قوانین تحریمی بینالمللی بودهاند.
دیدار با وزارت اطلاعات در تهران
ابعاد دیگر این پرونده به دوران پس از دریافت اقامت دائم کانادا بازمیگردد. غفوریفرد که در سال ۲۰۱۳ از طریق برنامه مهاجرتی نیروهای متخصص به آلبرتا آمده بود، در سال ۲۰۱۵ سفری به ایران داشت. بر اساس اسناد “بهکلی سری” سرویس اطلاعاتی کانادا، او در این سفر دو بار با مأموران وزارت اطلاعات و امنیت کشور (واجا) دیدار کرده است.
در دیدار اول، او جزئیات دقیقی از وضعیت اشتغال و زندگی خود در کانادا را به افسران اطلاعاتی ایران ارائه داد. مأموران ایرانی از او پرسیدهاند که آیا به آمریکا سفر کرده و آیا با سرویسهای اطلاعاتی کانادا و افبیآی ارتباطی داشته است یا خیر. در جلسه دوم، دستورالعملها و هشدارهای حفاظتی دقیقی به او داده شد تا در صورت نزدیک شدن پلیس کانادا یا نهادهای امنیتی غربی، چگونه رفتار کند. مأموران امنیتی تهران به او هشدار دادند که به دلیل سوابقش در شرکت ربیع کوثر، تحت پیگرد افبیآی (FBI) قرار دارد و نباید به هیچ عنوان به خاک آمریکا سفر کند؛ هشداری که غفوریفرد در پاسخ، از مأموران اطلاعاتی بابت آن تشکر کرده است.
رشد بیزینس دولتی در سایه موازیکاری امنیتی
شگفتی بزرگ پرونده اینجاست که علیرغم آگاهی واحد اطلاعات سازمان خدمات مرزی کانادا (CBSA) از فعالیتهای غفوریفرد در سال ۲۰۱۷ و به تعلیق درآمدن درخواست شهروندی او، شرکتهای او یعنی «ملانایت گروپ» (Melanite Group) و «رادیان گروپ» (Radian Group) همچنان به دریافت قراردادهای حساس دولتی ادامه دادند.
این شرکتها قطعات خودروهای برفپیما را برای پایگاه نظامی «سیافبی شایلو» در مانیتوبا (محل آموزش نیروهای ناتو و آمریکایی) تامین کردند، دستگاههای تصویربرداری پیشرفته بوراسکوپ به پلیس فدرال (RCMP) فروختند و قراردادهای کلانی با سازمان زندانها به امضا رساندند. حتی در سال ۲۰۲۴ — یک سال پس از آنکه گزارش افشاگرانه و نهایی CSIS به مقامات مهاجرت ارسال شد — وزارت نوآوری و علوم کانادا به شرکت او کمکهزینه دولتی اعطا کرد و ارتش کانادا قراردادی برای تامین خودروهای ترابری پایگاه بزرگ «بوردن» در انتاریو با او بست.
توماس جونو، کارشناس امنیت ملی و استاد علوم سیاسی دانشگاه اتاوا، در واکنش به این وضعیت به گلوبال نیوز گفته است: «این مضحک و پوچ است. این نشان میدهد آژانسهای مختلف کانادایی در فضایی کاملاً ایزوله از هم کار میکنند و اطلاعات حیاتی را با یکدیگر به اشتراک نمیگذارند. این ناتوانی در انجام سادهترین بررسیهای پیشینهای (Due Diligence) روی افرادی است که پیوندهای خانوادگی و کاری مستقیم با رژیم ایران دارند.»
شکایت متقابل فرزند مقام اسبق از دولت کانادا
اداره مهاجرت کانادا (IRCC) سرانجام در مه ۲۰۲۶ رسماً به غفوریفرد اعلام کرد که به دلیل اینکه او یک «تهدید علیه امنیت ملی کانادا» به شمار میرود، درخواست شهروندی او رد و روند محرومیتش آغاز میشود. پیش از آن، سازمان خدمات مرزی (CBSA) تلاش کرده بود پرونده اخراج او را به جریان بیندازد، اما در نوامبر گذشته به دلیل “عدم امکان استفاده از شواهد و مدارک خاص در دادگاه” (احتمالاً به دلیل ماهیت طبقهبندیشده گزارشهای جاسوسی)، ناچار شد موقتاً پرونده اخراج را پس بگیرد.
با این حال، غفوریفرد با رد این اتهامات، اقدام به شکایت متقابل از دولت کانادا در دادگاه فدرال کرده و خواستار دریافت ۵ تا ۲۵ هزار دلار غرامت به دلیل “اطاله دادرسی” و ایجاد “مشقت خانوادگی” شده است. او ادعا میکند به دلیل صادر نشدن پاسپورت کانادایی نتوانسته در مراسم ختم پدرش در سال ۲۰۲۳ شرکت کند یا به مأموریتهای تجاری بینالمللی برود.
«بیورنا شکورتی»، وکیل غفوریفرد، ضمن امتناع از اظهار نظر جزئی به دلیل جریان داشتن پرونده در دادگاه اعلام کرد: «موکل من بیش از یک دهه است در کانادا زندگی میکند و بارها در مراحل مختلف اقامتی، غربالگریهای امنیتی را با موفقیت پشت سر گذاشته است. او قویاً این اتهامات را رد میکند و تا زمان حل کامل پرونده، از تمام ابزارهای قانونی برای دفاع از خود استفاده خواهد کرد.» در مقابل، هیچیک از آژانسهای فدرال و نظامی که به شرکت غفوریفرد قرارداد مالی دادهاند، حاضر به پاسخگویی به رسانهها نشدهاند.
منبع خبر: روزنامهٔ کانادایی گلوبال نیوز
نقل از مجلهٔ خبری هفته (کانادا)