فردی در حال خرید کردن در بازاری محلی در تهران، ایران؛ ۱ شهریور ۱۴۰۵. عکس از via REUTERS - Majid Asgaripour
پنجشنبه ۵ شهریور۱۴۰۵
رادیو بین‌المللی فرانسه در گزارشی تازه تشدید بحران اقتصادی در ایران و تأثیر مستقیم آن بر زندگی روزمرۀ مردم را بررسی کرده است. در شرایطی که نرخ تورم عمومی به ۷۰درصد و تورم کالاهای مصرفی روزمره به ۱۳۰درصد رسیده، شماری از فعالان بازار از جهش ناگهانی قیمت‌ها، کمبود مواد اولیه، و توقف فروش خبر می‌دهند، وضعی که هم‌زمان با اعلام تحریم‌های تازۀ آمریکا فشار بیشتری بر معیشت ایرانیان وارد کرده است.
علیرضا صاحب یک فروشگاه بزرگ چراغ‌های هالوژن در محلۀ لاله‌زار، در مرکز تهران است؛ محله‌ای که صدها فروشگاه چراغ و کابل برق در آن فعالیت دارند. او می‌گوید قیمت محصولاتش، چه ایرانی و چه خارجی، تنها در سه روز ۳۰ درصد افزایش یافته است.
علیرضا توضیح می‌دهد: «به‌دلیل این تحریم‌ها، قیمت چراغ‌های هالوژن ما، چه تولید ایران باشند و چه از خارج وارد شده باشند، فقط در سه روز ۳۰ درصد بالا رفته است. ما فروش را متوقف کرده‌ایم. برای ساخت محصولات‌مان به آلومینیوم و فولاد نیاز داریم. پیش از این می‌توانستیم این مواد را تهیه کنیم، اما حالا دیگر پیدا نمی‌شوند. حتی پول‌شان را هم پرداخت کرده‌ایم، ولی تولیدکنندگان می‌گویند فروش متوقف شده است.»
این جهش قیمت‌ها فقط به یک صنف یا یک بخش از بازار محدود نمی‌شود. علی، کفاشی در شمال تهران، می‌گوید بهای تمام موادی که برای کارش نیاز دارد، طی مدت کوتاهی دو برابر شده است.
او با تأکید می‌گوید: «قیمت همۀ محصولاتی که برای کارم می‌خرم، در دو ماه دو برابر شده است؛ در دو ماه، نه در دو سال.»
فشار گرانی، افزون بر بازار و مشاغل، زندگی روزمرۀ خانواده‌ها را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. علی وضعیت پدر بازنشسته‌اش را نمونه‌ای از دشواری‌هایی می‌داند که بسیاری از مردم، به ویژه اقشار کم‌درآمد، با آن روبه‌رو هستند.
او می‌گوید: «در زندگی روزمره، همه واقعاً زیر فشار هستند. پدرم ماهانه ۲۰ میلیون تومان حقوق بازنشستگی می‌گیرد، اما باید هر ماه ۱۸ میلیون تومان برای داروهایش بپردازد. دولت باید به فکر مردم باشد و به آن‌ها کمک کند. مردم، به ویژه کسانی که از محروم‌ترین اقشار جامعه هستند، زیر فشار این وضعیت خرد شده‌اند.»
اقتصاد ایران شش ماه پس از آغاز جنگ میان آمریکا و ایران همچنان بیشتر در بحران فرو می‌رود. اعلام تحریم‌های تازۀ آمریکا نیز نگرانی‌ها دربارۀ وخیم‌ترشدن وضعیت بازار و معیشت مردم را افزایش داده است.
دولت آمریکا روز دوشنبه ۲۴ اوت بستۀ جدیدی از تحریم‌ها علیه ایران را اعلام کرد. اگرچه هنوز جدول زمانی اجرای این تحریم‌ها و فهرست کشورهای هدف منتشر نشده است، اما آثار روانی و اقتصادی این تصمیم از هم‌اکنون در بازار تهران احساس می‌شود.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، این تحریم‌ها را «ثانویه» توصیف کرده است. برخلاف تحریم‌هایی که مستقیماً ایران را هدف قرار می‌دهند، این بستۀ جدید همۀ شرکای تجاری ایران را نشانه می‌گیرد و هدف اعلام‌شدۀ آن «خفه‌کردن اقتصاد» این کشور است.
در همین شرایط، دولت ایران قصد دارد قیمت بنزین را افزایش دهد، تصمیمی که با توجه به فشار شدید اقتصادی بر طبقات متوسط و کم‌درآمد ممکن است خطر بروز انفجار اجتماعی دیگری را افزایش دهد.