صادق کار
شنبه ۲۴ مرداد ۱۴۰۵
وزیر خزانەداری دولت ترامپ، کە یک وزیر دستراستی و افراطیتر از خود ترامپ است، از افزایش چنان فشار اقتصادی بە ایران اطلاع دادە است کە جهان نظیر آن را ندیدە است.
این تهدید، کە بنا بە گفتۀ وزیر خزانەداری جزئیات آن تا هفتۀ آیندە منتشر خواهد شد، قرار است بهزودی بە اجرا گذاشتە شود.
تصمیم بە تشدید فشار اقتصادی فلجکنندە بهجای جنگ در ملاقات آخر ترامپ و نتانیاهو نیز- نظر بە مشکلات و هزینەهای سنگین جنگ و مخالفت مردم در آمریکا و اکثر کشورهای جهان- از سوی نتانیاهو نیز مطرح شدە بود. یکی از راهکارهای این فشار محاصرۀ دریایی ایران است کە عملاً شروع شدە است و مانع صادرات و ورود کالاهای مورد نیاز کشور بە ایران میشود.
ناگفتە پیداست کە این رویکرد لزوماً بە معنای پایان یافتن جنگ نظامی بین دو طرف نیست و چەبسا با واکنشهایی کە ایران بە آن نشان خواهد داد بە گسترش جنگ در منطقە منجر شود و نتایج مورد نظر دولت آمریکا را محقق نکند.
در این جای اندکی تردید نیست که محاصرۀ اقتصادی کشورها، بهخصوص از نوعی کە در «جهان بینظیر» بودە است، نفس بەشمارەافتادۀ اقتصاد ایران را تندتر خواهد کرد و فشارش مستقیماً روی دوش جمعیت کشور وارد خواهد شد. اما فشار تحریمهای جبارانە و قلدرمآبانۀ دولت آمریکا فقط وضع معیشت و سفرەهای مردم را بحرانیتر نخواهد کرد، بلکە همهٔ مشکلات و بحرانهای موجود- از بیکاری و تورم تا تولید و سیاست- را بەشدت تحت تأثیر قرار خواهد داد و بە بحرانهای موجود دامن خواهد زد.
در شرایطی کە آمریکا همچنان خودش را یگانە ارباب و فرماندە جهان تلقی میکند و هر کس را کە با سیاست آمریکا همراە نیست سعی میکند با هر وسیلۀ نامشروعی- از جنگ و محاصرە تا تحریم- تابع خودش نماید، و سازمان ملل متحد و دیگر سازمانهای بینالمللی هم قادر نیستند مانع اقدامات نامشروع آن شوند، یافتن راهی برای اجتناب از «فشار اقتصادی بیسابقە» فعلاً فقط از طریق مذاکرە و کنار آمدن با برخی خواستهای آمریکا میسر است. و این بەهیچروی بەمنزلۀ تسلیم نیست، زیرا مجموع اوضاع در جهان و منطقە و خود آمریکا این امکان را برای رسیدن بە تفاهمی فراهم کرده است کە ضرورتاً فقط بە نفع آمریکا تنها نیست و میتواند برای ایران هم مفید باشد.
متن ۱۴بندی کە قرار بود پایۀ مذاکرە باشد در واقع نتیجۀ نوعی عقبنشینی آمریکا بعد از بینتیجە ماندن هدفهای ترامپ در سە جنگ پُرهزینە است. تعلل ایران در این خصوص و اصرار بر تداوم جنگ بەعنوان راەحل تنها بە تضعیف مواضع ایران در مذاکرات منجر خواهد شد. دست برداشتن از گرفتن حق عبور از تنگۀ هرمز بەصورتی کە جریانهای تندرو مدافع جنگ و مخالف صلح بر آن تأکید میورزند میتواند بە حلوفصل نسبی اختلافها از مجرای مذاکرات کمک کند و بە جنگ و محاصرۀ دریایی خاتمە دهد.
از وبگاه به پیش