پیمان مکه: حمله به عربستان یا پاکستان یا ترکیه حمله به هر سه کشور محسوب می‌شود

جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵

اندیشهٔ نو: محمد بن سلمان، شاهزاده و نخست‌وزیر عربستان سعودی، روز جمعه در جده میزبان مقامات ترکیه و پاکستان بود تا دربارهٔ توافق نظامی و هماهنگی در مدیریت منابع در جنگ خاورمیانه گفت‌وگو و توافق کنند. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در نشستی که میان سه کشور مسلمان سنّی برگزار شد حضور داشتند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، در پی تحولات اخیر منطقه و هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و اوج‌گیری دوبارهٔ مناقشه در یمن، توافقی که شبکهٔ خبری العربیه آن را «پیمان دفاع مشترک مکه» نامید به امضای سران سه کشور رسیده است.

وزارت امور خارجهٔ پاکستان و شبکهٔ العربیه ضمن تأیید این خبر، امضای این پیمان را گامی در مسیر هم‌پیمانی و تقویت همکاری‌های نظامی و دفاعی میان این سه کشور منطقه عنوان کردند.

به گزارش آسوشیتدپرس، وزارت دفاع عربستان سعودی روز پنجشنبه ۸ مرداد نیز با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده بود که یک ائتلاف دفاعی چندملیتی با مشارکت ۱۴ کشور برای تقویت امنیت دریای سرخ، حفاظت از آزادی کشتی‌رانی، و تضمین امنیت مسیرهای تجارت بین‌المللی و انتقال انرژی تشکیل شده است. عربستان گفته است که این ائتلاف «ماهیتی دفاعی» دارد و هدفش افزایش هماهنگی میان کشورهای عضو برای حفاظت از امنیت دریایی، مقابله با تهدیدها علیه خطوط کشتی‌رانی، و حفظ ثبات در یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان است.

در همان زمان اعلام شد که  ترکیه و مصر و پاکستان از جمله کشورهایی‌اند که به این ائتلاف دفاعی پیوسته‌اند.

پیمان جدید مکه پیمان دفاعی متقابلی با دامنهٔ وسیع‌تر بین سه کشور عربستان و پاکستان و ترکیه است، در حالی که ائتلاف دریای سرخ ائتلافی تخصصی برای تأمین امنیت در این آبراه حیاتی با ۱۴ عضو است.

پیمان مکه: حمله به عربستان یا پاکستان یا ترکیه حمله به هر سه کشور محسوب می‌شود

پاکستان جزئیات پیمان دفاعی تازه‌امضاشده میان سه کشور را اعلام کرد. بر اساس اعلام وزارت امور خارجهٔ پاکستان، طبق این توافق، هرگونه حملهٔ نظامی به یکی از این سه کشور به منزلهٔ حمله به هر سه عضو تلقی خواهد شد.

وزارت امور خارجهٔ پاکستان با اشاره به سند امضا شده در عربستان سعودی تأکید کرد که هدف اصلی این پیمان تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام متجاوزانه است. این بند دفاع جمعی همکاری‌های نظامی میان این قدرت‌های منطقه‌یی را وارد مرحلهٔ تازه‌ای می‌کند.

گفتنی است که پیش از این نیز دو کشور پاکستان و عربستان سعودی در ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ پیمان دفاعی مشترکی امضا کردند که بر اساس آن، حمله به هر کشور به‌منزلهٔ حمله به هر دو کشور تلقی خواهد شد.

خواجه محمد آصف اواخر شب پنجشنبه ۲۷ شهریور در مصاحبه‌ای با شبکه «جیو تی‌وی»، در پاسخ به این سؤال که آیا «بازدارندگی که پاکستان از سلاح‌های هسته‌یی به دست می‌آورد» در اختیار عربستان سعودی قرار خواهد گرفت، گفت: «اجازه دهید یک نکته را در مورد توانایی هسته‌یی پاکستان روشن کنم: این توانایی مدت‌ها پیش، زمانی که ما آزمایش‌ها را انجام دادیم، ایجاد شد. از آن زمان ما نیروهایی آموزش‌دیده برای میدان نبرد داریم.»

روابط دفاعی عربستان و پاکستان سابقه‌ای طولانی دارد و پیمان جدید مکه در واقع بر بستر این همکاری‌های دیرینه و با اضافه شدن ترکیه به این ائتلاف گامی برای گسترش آن به حیطه‌ای فراتر و چندجانبه است.

هشدار نمایندهٔ مجلس ایران به عربستان: پیمان دفاعی سه‌جانبه امنیت عربستان را تأمین نمی‌کند

یک مقام ارشد ایران در نخستین واکنش جمهوری اسلامی به پیمان دفاعی سه‌جانبه میان عربستان سعودی و پاکستان و ترکیه تأکید کرد که این توافق‌نامه نمی‌تواند امنیت عربستان را تضمین کند.

ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در حسابی در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «سعودی‌ها باید بدانند که یک کاغذپاره توافق با ترکیه و پاکستان برای آنها امنیت نمی‌آورد، همان‌طور که دهه‌ها وابستگی یک‌جانبه به آمریکایی‌ها نتوانست این کار را بکند. سیاست‌های خود را تغییر دهید تا مجبور نباشید برای امنیت التماس دیگران را بکنید.»

این واکنش پس از آن صورت می‌گیرد که عربستان و پاکستان و ترکیه توافق‌نامهٔ دفاع متقابل شبیه به ناتو را امضا کردند که آنها را متعهد می‌کند در صورت حمله به هر یک از آنها، از یکدیگر دفاع کنند. در حالی که مقامات ترکیه و عربستان این پیمان را «صرفاً دفاعی» خوانده‌اند، این توافق در برهه‌ای امضا می‌شود که گزارش‌ها از نگرانی عربستان سعودی دربارهٔ احتمال حمله‌های هماهنگ شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران خبر می‌دهند. این پیمان می‌تواند پیامی هشدارآمیز به جمهوری اسلامی ایران در خصوص پیامدهای هرگونه حمله به خاک عربستان باشد.