کریس سیدوتی، عضو کمیسیون مستقل بینالمللی تحقیق سازمان ملل متحد دربارهٔ سرزمینهای اشغالی فلسطین، در نشست ۲۳ ژوئن ۲۰۲ (۲ تیر ۱۴۰۵) این کمیسیون. عکس از منابع سازمان ملل متحد.
دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۵
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: کریس سیدوتی، وکیل برجستهٔ حقوق بشر اهل استرالیا و عضو کمیسیون مستقل بینالمللی تحقیق سازمان ملل متحد دربارهٔ سرزمینهای اشغالی فلسطین، در سخنانی که اخیراً در نشست این کمیسیون بیان کرد گفت: «هر کسی که از اکتبر ۲۰۲۳ در نیروهای اسرائیلی در غزه خدمت کرده باشد باید مظنون به ارتکاب جنایتهای جنگی، جنایت علیه جامعهٔ بشری، و جنایت نسلکشی در نظر گرفته شود.»
این سخنان بخشی از مجموعه گزارشهای رسمی این کمیسیون است که روز ۲۳ ژوئن (۲ تیر) در کنفرانسی خبری ارائه شد. این کمیسیون در سال ۲۰۲۱ به ابتکار شورای حقوق بشر سازمان ملل برای بررسی نقضهای حقوق بینالملل در سرزمینهای اشغالی فلسطین تشکیل شده است و تا کنون چند گزارش دربارهٔ عملیات نظامی اسرائیل، وضع غیرنظامیان فلسطینی، و پیامدهای انسانی جنگ در فلسطین منتشر کرده است.
سیدوتی در بخش پرسش و پاسخ با خبرنگاران، در پاسخ به سؤالی دربارهٔ مسئولیت کیفری نیروهای اسرائیلی، گفت: «هر کسی که از اکتبر ۲۰۲۳ در نیروهای اسرائیلی در غزه خدمت کرده باشد باید مظنون به ارتکاب جنایتهای جنگی، جنایت علیه جامعهٔ بشری، و جنایت نسلکشی در نظر گرفته شود.» او تأکید کرد که این نتیجهگیری بر پایهٔ «الگوی گسترده، سیستماتیک، و مستند» کشتار غیرنظامیان، نابود کردن زیرساختهای حیاتی، و محرومسازی عمدی جمعیت غزه از غذا و خدمات درمانی است.
اظهار سیدوتی به این معناست که همهٔ نیروهای اسرائیلی حاضر در غزه در بازهٔ زمانی یادشده، از نظر کمیسیون، در معرض بررسی کیفری بینالمللی قرار میگیرند که میتواند در روندهای مرتبط با دیوان کیفری بینالمللی (ICC) اثرگذار باشد.
گزارشهای اخیر: اتهام هدفگیری کودکان و نابودی زیرساختهای حیاتی
در گزارش جدید کمیسیون دربارهٔ کودکان فلسطینی، اسرائیل به موارد زیر متهم شده است:
- ۰ هدف قرار دادن عمدی کودکان در حملههای هوایی و زمینی
- ۰ نابود کردن سیستماتیک زیرساختهای بهداشتی و آموزشی در غزه
- ۰ ایجاد شرایطی که به گفتهٔ کمیسیون «با عناصر نسلکشی» همخوانی دارد
- ۰ صدها مورد مستند کشتار، زدن آسیبهای جسمی و روانی، آواره کردن گسترده، و محروم کردن ساکنان غزه از خدمات درمانی
سیدوتی و همکارانش تأکید کردهاند که این یافتهها بر اساس شواهد میدانی، شهادتهای ثبتشده، تصاویر ماهوارهیی، و دادههای سازمانهای کمکرسانی گردآوری شده است.
اظهارات سیدوتی بار دیگر توجه جهانی را به جنبههای حقوقی جنگ غزه جلب کرده و بحث دربارهٔ مسئولیت نیروهای نظامی، نقش دادگاه کیفری بینالمللی، و ضرورت توقف خشونت علیه غیرنظامیان را داغ کرده است. در ادامهٔ انتشار گزارشهای جدید، انتظار میرود که این موضوع در هفتههای آینده نیز در مرکز توجه رسانهها و نهادهای حقوق بشری باقی بماند.
پیامدهای حقوقی و سیاسی
کمیسیون سازمان ملل متحد در گزارشش از کشورهای جهان خواسته است که با دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) برای پیگیری قضایی موارد مطرحشده همکاری کامل کنند، در صورت احتمال استفادهٔ اسرائیل از سلاحهای ارسالی به آن کشور در نقض حقوق بشر فلسطینیها، ارسال سلاح و تجهیزات نظامی را تعلیق کنند، و تا زمان روشن شدن نتایج تحقیقات، در روابط نظامی و امنیتی با اسرائیل بازنگری کنند.
این توصیهها در شرایطی مطرح میشود که تنشهای منطقهیی همچنان ادامه دارد و بحث دربارهٔ مسئولیتپذیری بینالمللی در قبال جنگ غزه به یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای جهانی تبدیل شده است.
بخشهایی از سخنان سیدوتی دربارهٔ کودکان در اسرائیل و فلسطین
سیدوتی میگوید این هفدهمین گزارش کمیسیون است و از نظر شخصی و انسانی دشوارترین گزارشی بوده که تا کنون تهیه کردهاند، زیرا رویدادهای مربوط به کودکان «تا سالها» در ذهن او باقی میماند.
۱. کودکان اسرائیلی کشتهشده در ۷–۸ اکتبر ۲۰۲۳
او به روایت پنج نوجوان ۱۶–۱۷ساله اشاره میکند که صبح شنبه در ساحل زیکیم بودند و پس از حمله نیروهای حماس، همراه با یک ماهیگیر و یک سرباز اسرائیلی در یک سرویس بهداشتی پناه گرفتند. سرباز، ماهیگیر، و هر پنج نوجوان کشته شدند؛ اینها پنج نفر از حدود ۴۰ کودک اسرائیلی بودند که آن روز جان باختند.
۲. کودکان فلسطینی کشتهشده یا آسیبدیده
گزارش جدید کمیسیون بر کشتار، زخمی کردن، و تخریب زندگی کودکان فلسطینی به دست نیروهای اسرائیلی تمرکز دارد. به گفتهٔ رئیس کمیسیون، بیش از ۲۰هزار کودک فلسطینی در غزه بین اکتبر ۲۰۲۳ تا اکتبر ۲۰۲۵ کشته شدهاند.
۳. مرگ دختر ۱۲سالهٔ مبتلا به سلیاک
سیدوتی میگوید دردناکترین مورد برای او دختری ۱۲ ساله بود که نه بر اثر گلوله یا بمباران، بلکه بر اثر گرسنگی جان داد. او بیماری سلیاک بود، نوعی بیماری خودایمنی مزمن که در آن بدن به گلوتن واکنش منفی نشان میدهد. اما «کودکان از سلیاک نمیمیرند». بهعلت محاصرهٔ کامل غزه از مارس تا مه ۲۰۲۵ هیچ غذایی وارد نمیشد، بهویژه غذای مورد نیاز بیماران سلیاک. این کودک یکسوم وزنش را از دست داد، دچار سوءتغذیهٔ شدید شد، و درخواست پزشکان برای انتقال درمانی او بیپاسخ ماند. او در اکتبر ۲۰۲۵ جان باخت؛ دو هفته بعد، اسرائیل با انتقال پزشکی او موافقت کرد.
۴. مرگ پسر ۱۴ساله در کرانهٔ باختری
در اردوگاه الفارعه در طوباس یک پسر ۱۴ساله هنگام خروج از خانه بدون اینکه با نیروهای اسرائیلی درگیری شده باشد، هدف گلوله قرار گرفت. او ۴۵ دقیقه روی زمین در حال خونریزی بود و سربازان اسرائیلی نهتنها کمک نکردند، بلکه مانع رسیدن مادر و آمبولانس شدند. سربازان با لگد زدن به کلاه او و گذاشتن سنگ کنار بدنش تلاش کردند او را در حال «سنگپرانی» جلوه دهند. پس از مرگ این کودک جسدش را بردند و هنوز به خانواده تحویل ندادهاند.
۵. سه پرسش سیدوتی از مردم اسرائیل
او خطاب به مردم اسرائیل سه پرسش مطرح کرد:
- ۰ سربازانی که اجازه میدهند یک کودک ۱۴ساله ۴۵ دقیقه در برابرشان جان بدهد چه جور انسانهاییاند؟
- ۰ فرماندهانی که چنین فرهنگی را ایجاد میکنند چه جور رهبرانیاند؟
- ۰ رهبرانی که با سخنان و دستورهایشان چنین رفتارهایی را تشویق میکنند چه جور رهبرانیاند؟
۶. انتقاد از ساختارهای حکومتی اسرائیل
سیدوتی به سخنان اخیر رئیسجمهور اسرائیل دربارهٔ خشونت شهرکنشینان افراطی اشاره میکند و میگوید همان توصیف («اوباش آنارشیست») باید دربارهٔ دولت، کنست، احزاب سیاسی و ارتش اسرائیل نیز به کار رود.
او تأکید میکند که هیچ تردیدی وجود ندارد که همهٔ هنجارهای حقوق بینالملل در رفتار اسرائیل با کودکان فلسطینی نقض شده و دولت اسرائیل باید پاسخگو باشد.
واکنش اسرائیل
مقامات اسرائیلی تا کنون به این سخنان واکنش مستقیم نشان ندادهاند، اما در موارد مشابه، دولت اسرائیل گزارشهای کمیسیون را «سیاسی، مغرضانه، و بیاعتبار» توصیف کرده و تأکید کرده است که ارتش آن کشور «طبق قوانین بینالمللی عمل میکند.»