پنجشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۵
به گزارش داوطلب، ماهیت حاکمیتی، استراتژیک، و امنیتی خدمات درمانی در کنار ممنوعیت یا محدودیت شدید اعتصاب دست پرستاران را برای چانهزنی خالی نگاه داشته است. خدمات پرستاری بهدلیل ارتباط مستقیم با جان بیماران جنبهٔ حیاتی و امنیتی دارد. به همین دلیل، تصمیمگیرندگان توانستهاند پرستاران را از حق اعتصاب که در پروتکلهای سازمان بینالمللی کار نیز به رسمیت شناخته شده است محروم کنند. در شرایط بحرانی یا زیر سایهٔ جنگ، توقف کار پرستاران عملاً غیرممکن است و این محدودیت بزرگترین ابزار فشار کانونهای صنفی برای چانهزنی در برابر دولت را خنثی میکند.
بررسی تفاوت اولویتها در لابی نخبگان نشان میدهد که حقوق هیئت علمی حدود ۷۰ تا ۱۰۰درصد و حقوق پرستاران فقط ۲۰درصد زیاد شده است. اسماعیل شریعتی، فعال حقوق پرستاران، در این باره میگوید: «در شرایطی که سایهٔ جنگ بر کشور حاکم بود، در روزهای پایانی سال افزایش حدود ۷۰درصدی حقوق اعضای هیئت علمی به دور از هیاهو انجام و یک هفته بعد افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ هم اعمال شد، یعنی در مجموع ۱۰۰درصد افزایش نرخ داشتند، در حالی که سایر کارکنان وزارت بهداشت ۲۰درصد.»
در شرایطی که اعضای هیئت علمی دانشگاهها با شبکهای حمایتی از منافع خودشان دفاع میکنند، پرستاران به چند دلیل نتوانستهاند از افزایش حقوق مؤثر بهرهمند شوند.
پرستاران، بهعنوان کارکنان دولت، تابع قانون مدیریت خدمات کشوریاند. هرگونه افزایش حقوق آنها باید در چارچوب ضریب سالانهٔ دولت (حدود ۲۰درصد در سال ۱۴۰۵) و قانون بودجهٔ کل کشور انجام شود.
اعضای هیئت علمی به استناد مادهٔ ۱ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه از قوانین عمومی دولت مستثنا هستند. هیئتهای امنای دانشگاهها این اختیار قانونی را دارند که بهصورت مستقل برای حقوق استادان تصمیمگیری کنند و اعتبارهای تخصصی متمایزی را به تصویب برسانند.
به گزارش ایران استخدام (iranestekhdam.ir)، گرچه قانون تعرفهگذاری خدمات پرستاری پس از سالها توقف به مرحلهٔ اجرا رسید، اما بهدلیل فرمولهای پیچیدهٔ بازتوزیع و بودجهریزی ضعیف به ایجاد معوقات چندماهه منجر شده و نتوانسته است حقوق پرستاران را بهشکل اساسی ترمیم کند.
در نتیجهٔ این وضع، بسیاری از پرستاران بهدلیل نقض حقوق معیشتی این شغل را ترک گفتهاند و به کارهای غیرتخصصی دیگر روی آوردهاند. از سوی دیگر، نرسوب به نقل از رئیس کل سازمان نظام پرستاری از بروز بحرانی جدید خبر داده است: «متأسفانه امروز با پدیدهٔ پرستاران جعلی که عمدتاً در بخش خصوصیاند مواجه هستیم و سازمان نظام پرستاری برای برخورد با پدیدهٔ پرستارنماها از معاونت درمان وزارت بهداشت درخواست همکاری کرده است.»
تفاوت اولویت در لابی نخبگانی
قدرت چانهزنی اعضای هیئت علمی در لایههای بالای مدیریتی وزارت بهداشت و مجلس بسیار قویتر از بدنهٔ اجرایی و نظام پرستاری است، زیرا که بسیاری از خودِ این مدیران و تصمیمگیرندگان پزشک یا استاد دانشگاهاند و این چرخه به نابرابری موجود دامن میزند.