یکشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۹۵
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: به گزارش برخی منابع خبری، جمهوری اسلامی ایران در حال تدوین و پیشبرد طرحی برای اعمال کنترل و نظارت گستردهتر بر کابلهای اینترنتی زیردریایی عبوری از تنگهٔ هرمز است که یکی از حساسترین نقاط اتصال دیجیتال میان اروپا، خلیج فارس، و آسیاست.
مجلس جمهوری اسلامی با طرح «اقدام راهبردی صلح و توسعه پایدار منطقه خلیجفارس» نظارت مستقیم دولت بر زیرساختهای انتقال داده در یکی از حیاتیترین آبراههای جهان را هدف قرار داده است.
به گزارش ایرنا، سید احسان قاضیزاده هاشمی، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، تأکید کرد که تنظیم ترانزیت کابلهای زیردریایی در تنگهٔ هرمز گامی برای تأمین حاکمیت و امنیت پایدار منطقهیی است.
بر اساس مواد این طرح، هرگونه اقدام مرتبط با کابلهای زیردریایی انتقال داده در تنگهٔ هرمز و آبراههای متصل به آن، از جمله تعیین مسیر، نصب، بهرهبرداری، تعمیر، یا تغییر مسیر، فقط با مجوز دولت جمهوری اسلامی ایران، پرداخت هزینههای خدمات مربوط، و دریافت گواهی تمکن مالی یا بیمهنامهٔ معتبر امکانپذیر خواهد بود.
به این ترتیب، متقاضیان باید هزینههای خدمات مربوط را پرداخت کرده و گواهی تمکن مالی یا بیمهنامهٔ معتبر ارائه کنند. به گفتهٔ مجلس اسلامی ایران، هدف از این قانون ایجاد نظم حقوقی و جلوگیری از اقدامات یکطرفه در فضای سایبری است
به گزارش شبکهٔ بینالمللی WION، جمهوری اسلامی ایران در طرح جدیدی پیشنهاد کرده است که عبور هفت کابل اصلی اینترنت از این تنگه فقط با مجوز رسمی دولت ایران انجام شود و شرکتهای خارجی برای استفاده از این مسیر باید عوارض عبور (toll) پرداخت کنند. بر اساس این گزارش، ایران همچنین خواهان آن است که تمام عملیات تعمیر، نگهداری، و مدیریت فنی کابلها در انحصار شرکتهای ایرانی باشد.
WION مینویسد که این طرح بخشی از «الگوی حکمرانی جدید»ی است که ایران برای زیرساختهای ارتباطی در هرمز تدوین کرده و هدفش افزایش نقش حکومت ایران در مدیریت داراییهای دیجیتال است. این رسانه یادآور میشود که سپاه پاسداران پیشتر نیز در مورد آسیبپذیری کابلهای زیردریایی هشدار داده و آنها را «نقاط فشار راهبردی» در صورت تشدید تنشهای منطقهیی توصیف کرده بود.
روزنامهٔ پاکستان آبزرور (Pakistan Observer) نیز در گزارشی جداگانه تأیید کرده است که ایران کابلهای زیردریایی عبوری از هرمز را «دارایی راهبردی» اعلام کرده و در حال ایجاد نهاد جدیدی برای اعمال نظارت، صدور مجوز، و تنظیم مقررات مربوط به کابلهای بینالمللی است. این گزارش میافزاید که جمهوری اسلامی میخواهد که اختیار قانونی بیشتری بر فعالیت شرکتهای خارجی در این مسیر اعمال کند و نقش شرکتهای داخلی را در مدیریت این زیرساختها افزایش دهد.
به نوشتهٔ پاکستان آبزرور، ایران میگوید که تمرکز چندین کابل مهم در یک گذرگاه باریک این منطقه را به «نقطهٔ حساس اقتصاد دیجیتال خلیج فارس» تبدیل کرده است و هرگونه اختلال میتواند پیامدهای گستردهای برای ارتباطات، تجارت الکترونیک، و فعالیتهای مالی کشورهای منطقه داشته باشد.
تنگهٔ هرمز علاوه بر نقش سنّتی که در انتقال انرژی دارد، اکنون به یکی از گلوگاههای حیاتی اینترنت جهانی تبدیل شده است. کابلهایی مانند AAE‑1، FALCON، TGN‑Gulf و SEA‑ME‑WE بخش بزرگی از ترافیک ارتباطی میان اروپا، غرب آسیا، و جنوب آسیا را از این مسیر منتقل میکنند. کارشناسان میگویند افزایش کنترل و نظارت ایران بر این کابلها میتواند پیامدهای ژئوپلیتیک چشمگیری داشته باشد، بهویژه در شرایطی که تنشهای منطقهیی در ماههای اخیر افزایش یافته است.
در حالی که برخی تحلیلگران این اقدام را تلاشی برای افزایش قدرت چانهزنی ایران در برابر کشورهای جنوبی خلیج فارس میدانند، برخی دیگر آن را بخشی از روند گستردهتر «ملیسازی زیرساختهای دیجیتال» در منطقه ارزیابی میکنند.