دوشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
همزمان با روز دختر در ایران (۳۰ فروردین ۱۴۰۵) مراسمی با عنوان «رزمایش دختران جانفدای ایران» در تهران و بسیاری از شهرهای ایران برگزار شد.
تصاویری که از این کارناوال خیابانی منتشر شده نشان میدهد تعدادی از دختران با پوششهای مختلف در خیابانها حضور دارند و رژه میروند. گردهماییای که در آن تجهیزات و اسلحههای نظامی «صورتیرنگ» توجهها را به خود جلب کرد.
تصاویری از جیپ صورتی، پهپاد صورتی و موشک صورتی در این کارناوال بازتاب زیادی در رسانههای داخلی ایران داشته است. این مراسم در ویدئوهای کوتاه سیانان هم بازتاب داشت.
حضور خیابانی طرفداران حکومت از روزهای ابتدایی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شده است. رسانههای نزدیک به حکومت و صداوسیما طرفداران «نظام» را تشویق میکنند که در تجمعهای شبانه حضور داشته باشند و این حضور را به «قدرتنمایی خیابانی» تبدیل کردهاند.
آنها بارها در رسانهها تأکید میکردند که خانوادهها کودکانشان را نیز به این تجمعها بیاورند.
این بار بهطور مشخص حضور کودکان و نوجوانان (افراد زیر ۱۸ سال) در خیابان به نقطهٔ مرکزی این قدرتنمایی خیابانی تبدیل شد.
عکس جعلی موشک صورتی
اما ماجرای «تجهیزات نظامی صورتی» ریشه در یک عکس جعلی دارد که نخستین بار در حسابهای شبکههای اجتماعی نزدیک به حکومت منتشر شد. ما پیشتر در فکتنامه در فکتچکی توضیح دادیم که حسابهای کاربری نزدیک به حکومت چگونه با تولید یک عکس ساخته هوش مصنوعی کمپین رسانهیی «موشک صورتی» را آغاز کردند و ادامه دادند.
ابتدا ویدئویی از یک دختربچه منتشر شد که در آن از فرمانده هوافضای سپاه درخواست میکند «یک موشک صورتی به تل آویو» شلیک کند.
او جلوی دوربین میگوید: «سید مجید نقطهزن با موشک صورتی تل آویو رو شخم بزن».
روز بعد، عکسی در شبکههای اجتماعی سفارتخانههای جمهوری اسلامی منتشر شد که یک موشک صورتیرنگ را نشان میداد. روی موشک نوشته شده بود: «در پاسخ به درخواست دختربچهٔ انقلابی».
بررسی فکتنامه نشان میدهد این عکس با ابزارهای هوش مصنوعی گوگل ساخته شده و واقعی نیست؛ تصویری جعلی است برای راهانداختن کمپین رسانهای در شبکههای اجتماعی و رسانهها.
گوگل بر اساس فناوری SynthID اعلام میکند که بخش عمده یا تمام عکس با هوش مصنوعی (گوگل) تولید یا ویرایش شده است.
اکانت ایران به عبری (IRhebrew) عکس موشک صورتی را منتشر کرد و نوشت: «مأموریت انجام شد».
در روزهای بعد، ویدئوی دیگری منتشر شد که همان دختربچه را نشان میداد. در این ویدئو دختربچه در حالی که عکس ساختگی موشک صورتی را در دست داشت، از فرمانده سپاه تشکر کرد.
حساب سفارتهای جمهوری اسلامی در ایکس (X) جزو اصلیترین حسابهایی بودند که این کمپین را پوشش دادند.
چند روز بعد و با فرا رسیدن روز دختر در ایران (سالگرد تولد خواهر امام رضا که بر اساس روایات شیعه هیچگاه ازدواج نکرده است) این کمپین تبدیل به کارناوال خیابانی شد.
در روزهای بعد هم تصاویر مختلفی با اشاره به موشک صورتی در رسانههای نزدیک به حکومت و حسابهای کاربری آنها منتشر شد.
به نظر میرسد برگزاری کمپین «موشک صورتی» در شبکههای اجتماعی به این باور کمک کرده است که میتوان آن را ادامه داد و برگزارکنندگان رژه دختران جانفدا آن را به حضور خیابانی با کلاشنیکف، جیپ، و پهپاد گسترش دادهاند.
نمایش صورتی از حضور نظامی
تصاویر حضور زنان حامی حکومت با خودروها و اسلحههای صورتی حدود ۱۰۰ روز پس از کشتار سیستماتیک و بیسابقهٔ معترضان در خیابانهای ایران انجام شد.
ما پیشتر در فکتنامه با بررسی نمونههایی نشان داده بودیم که آنچه در جریان اعتراضهای دی ۱۴۰۴ و بهخصوص دو شب ۱۸ و ۱۹ دی و همزمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در خیابانها اتفاق افتاد نه یک برخورد انتظامی از جنس سرکوب، که عملیاتی گسترده و از پیشطراحیشده برای کشتاری بیسابقه بود.
تصاویر و اسناد زیادی از این کشتار منتشر شده و گزارشهای مختلفی از هزاران کشته و زخمی در جریان این اعتراضها حکایت دارد.
به نظر میرسد کمپین رسانهیی «موشک صورتی» و در ادامهٔ آن «رژه با تجهیزات نظامی صورتی» جدا از نقشی که در قدرتنمایی خیابانی دارد، تلاشی برای تغییر دادن یک تصویر هم باشد: تصویر خودروها و اسلحههایی که حدود ۱۰۰ روز پیش ابزار کشتار معترضان بود.
ضمن اینکه عبارت «جانفدا»- که در نام این رژه به چشم میخورد- نیز بیش از هر زمانی پس از کشتار دی ۱۴۰۴ از سوی مخالفان جمهوری اسلامی برای یادبود جانباختگان اعتراضها به کار میرفت، واژهای که آنها بهجای کلمهٔ «شهید» از آن استفاده میکردند تا جلوی مصادرهٔ کشتهشدگان به نفع جمهوری اسلامی را بگیرند.
حالا به نظر میرسد حکومت تلاش میکند با برگزاری کمپینهای مختلف از جمله «پویش جانفدا» این کلمه را نیز تصاحب کند، پویشی که جمهوری اسلامی ادعا میکند بیش از ۳۰میلیون نفر در آن ثبتنام کردهاند و خود را «آمادهٔ فدا کردن جان خود برای وطن» میدانند.
با وجود اینکه آیندهٔ جنگ، آتشبس، و دیپلماسی همچنان برای کسی روشن نیست، جمهوری اسلامی تلاش میکند با کمک گرفتن از ابزارهای تبلیغاتی و رسانهیی میدان مبارزه با معترضان داخلی را با کمک گرفتن از کمپینهایی مثل «تسلیحات صورتی» از دست ندهد.
از وبگاه فکتنامه