(تصویر افزودهٔ اندیشهٔ نو است.)
دوشنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۵
گزارشهای رسیده از داخل ایران حاکی از افزایش نگرانیها دربارهٔ پیامدهای اقتصادی و اجتماعی محدودیتهای اینترنتی در هفتههای اخیر است که به گفتهٔ فعالان اقتصادی و کاربران، به از دست رفتن گستردهٔ شغلها و آسیب دیدن جدّی معیشت مردم منجر شده است.
بر اساس این گزارشها، دههاهزار نفر شغلشان را از دست دادهاند و صدهاهزار نفر دیگر با مشکل پرداخت اجاره مسکن روبهرو شدهاند. همچنین، هشدار داده میشود که امنیت غذایی میلیونها نفر در معرض تهدید قرار گرفته است. برخی کارشناسان و فعالان اقتصادی پیشنهاد دادهاند که دولت در شرایط کنونی بهسمت نوعی «اقتصاد جنگی» حرکت کرده و برای اقشار مختلف جامعه جیرههای حمایتی در نظر بگیرد.
در همین حال، کاربران و صاحبان کسبوکارهای آنلاین از تداوم قطع یا محدودیت اینترنت بینالمللی ابراز نگرانی کردهاند. آنها میگویند با وجود مهاجرت موقت برخی فعالیتها به پلتفرمهای داخلی، این بسترها نمیتوانند جایگزین کامل اینترنت جهانی شوند و بسیاری از کسبوکارها در آستانهٔ تعطیلی قرار گرفتهاند.
برآورد اتاق بازرگانی نشان میدهد هزینهٔ مستقیم قطعی اینترنت برای اقتصاد دیجیتال ایران روزانه بین ۳۰ تا ۴۰میلیون دلار است. برخی تحلیلگران این رقم را معادل خسارت روزانهٔ زیرساختی قابل توجه در کشور توصیف کردهاند.
گزارش منتشر شده در عصر ایران نیز به افزایش فشار اقتصادی بر کاربران اشاره دارد. بر اساس این گزارش، هزینهٔ خرید یک بسته فیلترشکن ۱۰ گیگابایتی اکنون با قیمت حدود ۵ کیلوگرم گوشت قرمز یا ۱۰ عدد مرغ برابری میکند، موضوعی که به گفتهٔ این رسانه نشان میدهد کاربران برای دسترسی به اینترنت آزاد و دیده شدن در فضای بینالمللی، ناچارند از هزینههای ضروری سبد غذاییشان صرفنظر کنند.
به گفتهٔ منابع مختلف، این وضع علاوه بر فشار اقتصادی، نارضایتی عمومی را نیز افزایش داده است. کاربران میگویند قطعی اینترنت نهتنها ارتباطات و تبادل اطلاعات را محدود کرده، بلکه باعث سردرگمی و اضطراب در بخشهایی از جامعه شده است.
در کنار این تحولات، همزمان با فراخوانی جهانی که برای روزهای ۱۱ تا ۲۶ آوریل ۲۰۲۶ اعلام شده، گزارشهایی از برگزاری برنامههای اعتراضی در چند کشور و شهر جهان منتشر شده است. این فراخوان، که ۱۳۸ نهاد و تشکل اعلام کردهاند، خواستار لغو مجازات اعدام در ایران، آزادی زندانیان سیاسی، و دسترسی آزاد مردم به اینترنت شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تا کنون در دستکم شش کشور و ۱۲ شهر از جمله تورنتو، ونکوور، استکهلم، میلان، و فرانکفورت برنامههایی در این راستا برگزار یا برنامهریزی شده است.
بسیاری از کاربران و فعالان اقتصادی در داخل ایران تأکید دارند که دسترسی به اینترنت بینالمللی برای کسبوکارهای آنلاین «انتخاب نیست، بلکه شرط بقا» است و از مسئولان خواستهاند هرچه سریعتر در مورد بازگشایی کامل این دسترسی اقدام کنند.
از زیتون