حمله اسرائیل به تأسیسات پارس جنوبی ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ـ عسلویه ـ ایران
چهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۴
این حملهٔ اسرائیل، که به گفتهٔ اکسیوس با چراغ سبز آمریکا انجام شده، نشانهای از تغییر در ماهیت درگیریهاست. خبرگزاری فارس این وضعیت را ورود به مرحلهای از «جنگ اقتصادی» توصیف کرده و هشدار داده است که هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی ایران میتواند پیامدهایی فراتر از میدان نظامی داشته باشد و بر بازارهای منطقهیی و جهانی اثر بگذارد.
رادیو زمانه: رسانههای ایران خبر دادند که بخشهایی از تأسیسات گازی و پتروشیمی در منطقه عسلویه، در جنوب کشور، در پی حملههای آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفتهاند. همزمان، یکی از رسانههای آمریکایی به نقل از مقامهای اسرائیلی مسئولیت این حمله را به نیروی هوایی اسرائیل نسبت داده است.
خبرگزاریهای داخلی، از جمله فارس و تسنیم، گزارش دادهاند که در جریان این حملهها برخی مخازن و محوطههای عملیاتی در فازهای سوم، چهارم، پنجم، و ششم میدان گازی پارس جنوبی آسیب دیدهاند. به گفتهٔ مقامهای محلی، کارکنان این تأسیسات به مناطق امن منتقل شدهاند و نیروهای امدادی و آتشنشانی در حال مهار کردن آتش هستند.
اسکندر پاسالار، فرماندار عسلویه، نیز تأیید کرده است که «چند فاز» پارس جنوبی مورد اصابت قرار گرفته و برای جلوگیری از گسترش آتش این بخشها موقتاً از مدار خارج شدهاند. او گفته است که شرایط «تحت کنترل» است و تاکنون گزارشی از تلفات انسانی منتشر نشده است.
وبسایت خبری اکسیوس به نقل از یک مقام اسرائیلی نیز گزارش داده است که این حمله را نیروی هوایی اسرائیل انجام داده که با تأیید آمریکا همراه بوده است. باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، نیز در شبکه ایکس به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی نوشت حملهٔ اسرائیل به تأسیسات میدان پارس جنوبی با تأیید آمریکا بوده است.
میدان گازی پارس جنوبی، که ایران و قطر بهطور مشترک از آن بهرهبرداری میکنند، بزرگترین میدان گازی جهان به شمار میرود و نقش مهمی در تأمین انرژی ایران و بازار منطقه دارد. حمله به این تأسیسات (استخراج و فراوری گاز) میتواند پیامدهایی فراتر از سطح داخلی داشته باشد، از جمله تأثیر بر عرضهٔ انرژی و بازارهای جهانی.
عسلویه یکی از حیاتیترین نقاط اقتصادی ایران است. این منطقه در استان بوشهر مرکز بهرهبرداری از میدان گازی پارس جنوبی است، یعنی بزرگترین میدان گازی جهان که ایران و قطر بهطور مشترک از آن بهرهبرداری میکنند. بخش بزرگی از گاز مصرفی ایران از همین منطقه تأمین میشود و علاوه بر آن تولید برق، تأمین سوخت نیروگاهها، خوراک صنایع پتروشیمی، و بخشی از صادرات گاز و فراوردههای گازی کشور نیز به آن وابسته است. عسلویه همچنین قلب صنعت پتروشیمی ایران بهشمار میرود، منطقهای که دهها مجتمع بزرگ تولیدی در آن فعالاند و نقشی تعیینکننده در تأمین ارز و درآمدهای غیرنفتی کشور دارند.
خبرگزاری فارس پس از حملهٔ امروز در تحلیلی این حمله را نشانهای از تغییر در ماهیت درگیریها توصیف کرد و آن را ورود به مرحلهای از «جنگ اقتصادی» نامید. در این تحلیل تأکید شد که هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی میتواند پیامدهایی فراتر از میدان نظامی داشته باشد و بر بازارهای منطقهیی و جهانی اثر بگذارد. در نهایت، نویسندهٔ این تحلیل از احتمال گسترش دامنهٔ درگیریها و پاسخ متقابل ایران به این حملهها سخن گفته است. در بخشهایی از این تحلیل آمده است:
این حملهها اگرچه خساراتی به تأسیسات وارد کرده، اما مهمترین پیام آن برای واشنگتن و متحدانش این است که امنیت انرژی در منطقه به نقطهٔ صفر رسیده است. با این اقدام دیوانهوار دود ناشی از آتش پالایشگاههای ایران نهتنها در آسمان عسلویه، که در محاسبات اقتصادی کاخ سفید و پنتاگون خواهد پیچید. بازارهای انرژی قطعاً با شوک جدیدی مواجه خواهند شد و این شعلهها ثبات را از چشم رژیمهای حامی دشمن در منطقه خواهد گرفت.
سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا نیز در پاسخ به این حمله گفت:
همانطور که قبلاً هشدار داده بودیم، چنانچه زیرساخت های سوخت، انرژی، گاز، و اقتصادی کشور ما مورد تهاجم آمریکایی-صهیونیستی قرار گیرد، ضمن هجوم مقتدرانه به دشمن، مبدأ تجاوز را بهشدت مورد هجوم قرار خواهیم داد و هدف قرار دادن زیرساختهای سوخت، انرژی، و گاز کشور مبدأ را برای خود مشروع میدانیم و در اولین فرصت بهشدت تلافی خواهیم کرد.
همزمان، پیامهایی منتسب به نهادهای رسمی جمهوری اسلامی در شبکههای اجتماعی منتشر شده است که در آن به ساکنان اطراف برخی تأسیسات نفتی و پتروشیمی در کشورهای منطقه هشدار داده شده است. در این پیامها از ساکنان خواسته شده است که از نزدیکی به این مراکز خودداری کنند. مراکزی که خبرگزاری تسنیم به آنها اشاره کرده است از این قرارند:
پالایشگاه سامرف در عربستان سعودی؛ میدان گازی الحصن در امارات متحده عربی؛ مجتمع پتروشیمی الجبیل در عربستان سعودی؛ مجتمع پتروشیمی مسیعید و شرکت مسیعید هولدینگ (وابسته به شرکت Chevron) در قطر؛ و پالایشگاه رأس لفان (فازهای ۱ و ۲) در قطر.
این تحولات در حالی رخ داده است که حمله به زیرساختهای انرژی میتواند دامنهٔ درگیریها را از حوزهٔ نظامی به حوزهٔ اقتصادی و بازار انرژی گسترش دهد. مقامات ایران و کارشناسان داخلی و بینالمللی پیشتر هشدار داده بودند که هرگونه اختلال در تأسیسات کلیدی در خلیج فارس ممکن است پیامدهای اقتصادی منطقهیی و حتی جهانی به همراه داشته باشد.