دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۴۰۴
حملهٔ اسرائیل به مخازن سوخت تهران و کاهش دادن سقف سوختگیری در جایگاهها از طرف مسئولان مربوط بار دیگر یکی از ضعفهای ساختاری نظام انرژی ایران را برجسته کرده است، اینکه ایران در مجموع کمتر از دو هفته ذخیرهٔ سوخت استراتژیک دارد.
بررسی آمارهای رسمی وزارت نفت نشان میدهد که حجم ذخایر بنزین کشور حدود ۱٫۵۶میلیارد لیتر و ذخایر گازوئیل حدود ۱٫۲۸میلیارد لیتر برآورد میشود. این میزان ذخیره در مجموع فقط حدود ۱۲روز مصرف کشور را تأمین میکند.
در میان استانهای کشور، تهران بزرگترین مصرفکنندهٔ بنزین است. آمارها نشان میدهد حدود ۱۷درصد کل بنزین مصرفی ایران در تهران مصرف میشود. به زبان ساده، تقریباً از هر شش لیتر بنزین مصرفشده در کشور یک لیتر در تهران مصرف میشود.
اما الگوی مصرف گازوئیل در تهران متفاوت است. سهم پایتخت از مصرف گازوئیل کشور حدود ۶درصد است که فاصلهٔ زیادی با سهم بنزین دارد. این تفاوت تا حد زیادی به تمرکز مصرف گازوئیل در حملونقل سنگین، صنایع، و نیروگاهها در خارج از تهران مربوط میشود.
دادههای مصرف روزانه نیز وابستگی زیاد پایتخت به سوخت را نشان میدهد. در تهران روزانه بیش از ۲۰میلیون لیتر بنزین و حدود ۷٫۴میلیون لیتر گازوئیل مصرف میشود. به این ترتیب، مصرف روزانهٔ سوخت مایع در تهران به حدود ۲۷٫۴میلیون لیتر میرسد.
در همین حال، و در پی آسیب دیدن برخی تأسیسات نفتی در دو استان تهران و البرز، سقف سوختگیری در جایگاهها نیز کاهش یافته است. میزان سوختگیری با کارت شخصی که پیشتر ۳۰ لیتر بود به ۲۰ لیتر کاهش یافته است، اقدامی که به معنای کاهش ۳۳درصدی سقف سوختگیری در هر بار مراجعه است.
مجموع این دادهها نشان میدهد که با وجود ذخایر میلیارد لیتری سوخت در کشور، میزان زیاد مصرف، بهویژه در تهران، باعث میشود هرگونه اختلال در زیرساختهای تولید یا توزیع سوخت بهسرعت در نظام تأمین انرژی کشور اثر بگذارد.
در پی حمله هوایی اسرائیل به مخازن سوخت در شهران و اقدسیه تهران و فردیس کرج، ابر ضخیمی از دود سیاه آسمان پایتخت را پوشاند. گزارشها حاکی است که صبح یکشنبه ۱۸ اسفند (۸ مارس) تهران در تاریکی غیرمعمولی فرو رفت، بهگونهای که خودروها در خیابانها با چراغ روشن حرکت میکردند.
سازمان هواشناسی نیز در پی انتشار حجم عظیمی دود، دربارهٔ احتمال بارش باران اسیدی هشدار داد و از شهروندان خواست تا حد امکان از خانه خارج نشوند. تصاویر منتشرشده نشان میدهد شامگاه شنبه ۱۷ اسفند دستکم چهار انبار محصولات نفتی در تهران و ری هدف قرار گرفتهاند.
کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فراوردههای نفتی ایران، میگوید که در این حمله «تمام تأسیسات توزیع و انتقال فراوردههای نفتی، از جمله بنزین، در دو استان تهران و البرز هدف قرار گرفته و آسیب دیده است.»
هرچند میزان دقیق خسارت اعلام نشده است، حجم آتش و دودی که از کیلومترها دورتر قابل مشاهده بود احتمال آسیب دیدن جدّی این زیرساختها را تقویت میکند.
در حالی که «کمپین حقوق بشر ایران» حمله به این انبارها را غیرنظامی توصیف کرده، ارتش اسرائیل اعلام کرده است که این مخازن برای توزیع سوخت میان برخی نهادهای نظامی جمهوری اسلامی استفاده میشده است.
در پی این واقعه، مقامهای محلی از اختلال در شبکهٔ توزیع سوخت خبر دادهاند. استاندار تهران اعلام کرد سقف سوختگیری با کارت شخصی در جایگاهها از ۳۰ لیتر به ۲۰ لیتر کاهش یافته و از شهروندان خواسته شده که از مراجعهٔ غیرضروری به جایگاههای سوخت خودداری کنند.
از وبگاه مرکز دادههای باز ایران