شنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۴
روزنامهٔ وال استریت ژورنال گزارش میدهد یکی از عوامل مهم سرعت و دقت عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل در جنگ علیه جمهوری اسلامی استفادهٔ گسترده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی است. این فناوری اکنون در گردآوری اطلاعات، انتخاب هدفها، برنامهریزی حملهها، و ارزیابی خسارتها نقش مهمی ایفا میکند.
به نوشتهٔ این گزارش، پیش از حملهای که به کشته شدن علی خامنهای انجامید، سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل سالها از طریق نفوذ به دوربینهای ترافیکی تهران و شنود ارتباطات مقامهای ارشد جمهوری اسلامی اطلاعات جمعآوری میکردند و بهطور فزایندهای از هوش مصنوعی برای تحلیل حجم عظیم دادههای شنودشده استفاده میکردند.
هوش مصنوعی در این جنگ همچنین به فرماندهان کمک میکند که عملیات پیچیدهٔ نظامی را سریعتر مدیریت کنند: از انتخاب نوع تسلیحات مناسب برای هر هدف تا مدیریت ذخایر مهماتی و قطعات یدکی. به گفتهٔ مقامهای نظامی، چنین سرعتی در تحلیل اطلاعات و برنامهریزی عملیات پیشتر ممکن نبود.
آمریکا اعلام کرده است که از زمان آغاز حملههای به خاک ایران بیش از ۳هزار هدف را در ایران با استفاده از مجموعهای از تسلیحات، از جمله پهپادهای تهاجمی، جنگندههای اف-۲۲، و بمبافکنهای رادارگریز بی-۲ هدف قرار داده است. مدیریت همزمان چنین حجم بزرگی از هواپیماها و تسلیحات بدون کمک فناوریهای جدید بسیار دشوار است.
با این حال، استفاده از هوش مصنوعی هنوز محدود است و تصمیمهای اشتباه همچنان میتواند پیامدهای جدّی داشته باشد. وال استریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که تحقیقات اولیهٔ ارتش آمریکا نشان میدهد احتمالاً نیروهای آمریکایی در نخستین روز جنگ به مدرسهای دخترانه در ایران حمله کردهاند که به کشته شدن دهها کودک انجامید.
این گزارش میافزاید کاربرد اصلی هوش مصنوعی در حال حاضر بیشتر در حوزههای پشتیبانی مانند تحلیل اطلاعات، برنامهریزی عملیات، و لجستیک است، نه در میدان نبرد. در ارتشها معمولاً تنها حدود دو نفر از هر ۱۰ نفر درگیر نبرد مستقیماند و بیشتر نیروها در نقشهای پشتیبانی فعالیت میکنند، حوزههایی که هوش مصنوعی میتواند بهرهوری آنها را بسیار افزایش دهد.
سامانههای هوش مصنوعی مورد استفادهٔ پنتاگون از نظر فناوری به مدلهای زبانی بزرگی مانند چتجیپیتی (ChatGPT) شباهت دارند، اما برای وظایف نظامی خاص آموزش داده شدهاند. برای نمونه، این سامانهها میتوانند در میان حجم عظیمی از تصاویر ماهوارهیی یا دادههای شنود هدفهایی مانند پرتابگرهای موشکی یا خودروهای نظامی را شناسایی کنند.
به گفتهٔ مقامهای نظامی، تحلیلگران انسانی معمولاً قادرند فقط حدود چهار درصد از دادههای اطلاعاتی جمعآوریشده را بررسی کنند، اما ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند در زمانی کوتاه هزاران هدف بالقوه را شناسایی کنند. به گفتهٔ یک مقام وزارت دفاع اسرائیل، در گذشته بسیاری از عملیاتهای احتمالی هرگز اجرا نمیشدند، زیرا نیروی انسانی کافی برای تحلیل اطلاعات وجود نداشت.
هوش مصنوعی همچنین در شبیهسازی سناریوهای مختلف جنگی به کار میرود. پنتاگون از این فناوری برای اجرای مدلهای جنگی و بررسی میلیونها سناریوی احتمالی استفاده میکند تا بهترین گزینههای عملیاتی را شناسایی کند. به گفتهٔ مقامهای نظامی، کاری که پیشتر هفتهها زمان میبرد اکنون میتواند در چند روز انجام شود.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که اتکای بیش از حد به هوش مصنوعی خطرناک است. به گفتهٔ برخی مقامهای نظامی، تصمیمگیری در جنگ همچنان به قضاوت انسانی نیاز دارد و استفادهٔ بدون نظارت از اطلاعات تولیدشده توسط سامانههای هوش مصنوعی میتواند به اشتباههای پُرهزینه منجر شود.
برگرفته از کانال تلگرامی میز ایران