مایک هاکابی، سفیر آمریکا در اسرائیل
شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴
اظهارات مایک هاکابی، سفیر آمریکا در اسرائیل، دربارهٔ امکان تصرف سراسر خاورمیانه از سوی رژیم صهیونیستی موجی از واکنشها و جدلهای سیاسی و رسانهیی را برانگیخت.
به گزارش مرکز اطلاع رسانی فلسطین، هاکابی در گفتوگویی با تاکر کارلسون، مجری آمریکایی، که در جریان سفر او به فلسطین اشغالی انجام شده است، در پاسخ به پرسشی دربارهٔ ادعای «وعدهٔ توراتی از نیل تا فرات» گفت که اگر اسرائیل همهٔ آن سرزمینها را بگیرد قابل قبول خواهد بود. او همچنین اسرائیل را سرزمینی که خدا به مردمی برگزیده داده است توصیف کرد.
در این گفتوگو کارلسون به متنی از عهد عتیق اشاره کرد که وعدهٔ الهی به ابراهیم را شامل سرزمینی از وادی مصر تا رود فرات میداند، محدودهای که به گفتهٔ او بخشهایی از اردن، سوریه، لبنان، و مناطقی از عربستان و عراق را نیز در بر میگیرد. هرچند هاکابی دربارهٔ مرزهای دقیق جغرافیایی محتاطانه عمل کرد، اما از وسعت زیاد این سرزمین سخن گفت.
این اظهارات با واکنش گستردهای در شبکههای اجتماعی و محافل سیاسی مواجه شد. برخی تحلیلگران آن را نشانهٔ افزایش نفوذ جریان ملیگرای مسیحی در سیاست خارجی آمریکا دانستند و معتقدند چنین دیدگاههایی رویکردی دینی به منازعات منطقهیی میدهد که فراتر از چارچوبهای حقوق بینالملل است.
در مقابل، گروهی دیگر این سخنان را موضعی شخصی و نه بیانگر سیاست رسمی آمریکا ارزیابی کردند، هرچند آن را بازتابدهندهٔ گرایشی فکری در بخشی از جریان محافظهکار آمریکا دانستند.
مایک هاکابی، سفیر آمریکا در اسرائیل، پیشتر بارها با اظهارات جنجالی دربارهٔ فلسطین خبرساز شده بود. او در سالهای گذشته بارها گفته بود «چیزی به نام فلسطین وجود ندارد» و علناً پیشنهاد داده بود که کشور فلسطین میتواند در مکانی دیگر، مانند اردن یا بخشهایی از صحرای سینا، تشکیل شود. هاکابی در آن زمان گفته بود سرزمینهای عربی و اسلامی فراوانی وجود دارد، اما فقط یک اسرائیل کوچک هست.
زمان بیان این اظهارات نیز مورد توجه قرار گرفته است، بهویژه در شرایطی که منطقه با تنشهای فزاینده و احتمال درگیریهای گستردهتر مواجه است. برخی ناظران این سخنان را در پیوند با مواضع اخیر چهرههای اسرائیلی ارزیابی کردند، از جمله اظهارات نفتالی بنت که گفته بود جهان اسرائیل را دوست نخواهد داشت و باید دشمنانش از آن بترسند، یا سخنان اسحاق هرتسوگ، رئیسجمهور اسرائیل، دربارهٔ طرحهایی که مسیر خاورمیانه را تغییر خواهد داد.
همچنین گیدعون ساعر، وزیر خارجهٔ اسرائیل، در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد مدعی شده بود که یهودیان ساکنان بومی سرزمین اسرائیلاند و حضور تاریخی آنان ناقض حقوق بینالملل نیست، موضعی که منتقدان در چارچوب گفتمان گستردهتری دربارهٔ آیندهٔ منطقه تفسیر کردند.
برخی ناظران پرسیدهاند آیا این نخستین بار است که یک مقام رسمی آمریکایی در جایگاهش بهطور علنی از ایدهٔ «اسرائیل بزرگ» حمایت میکند و اگر چنین است، چه پیامدهایی برای سیاست آمریکا و ثبات منطقه خواهد داشت.
در بخش دیگری از این مصاحبه کارلسون از هاکابی دربارهٔ مبنای حقوقی یا تاریخی برای جابهجایی فلسطینیانی که نسلها در این سرزمین زندگی کردهاند پرسش کرد. این سؤال او، به گفته برخی دنبالکنندگان، لحظهای چالشبرانگیز در گفتوگو ایجاد کرد.
این ماجرا بار دیگر بحث دربارهٔ نقش باورهای دینی در سیاست خارجی آمریکا و حدود حمایت آمریکا از دولت اسرائیل را برجسته کرده است و نشاندهندهٔ اختلافنظرها حتی در درون جریانهای محافظهکار آمریکا دربارهٔ ماهیت و دامنهٔ این حمایت است.