عباس عراقچی و ویتکاف عکس: REUTERS/Evelyn Hockstein
صادق کار
جمعه ۱ اسفند ۱۴۰۴
در این روزها اخبار ضدّونقیضی از نتایج مذاکرات میان هیئت حکومتی مذاکرەکنندە با هیئت آمریکایی منتشر میشود. تناقضها و خبرها بهقدری متفاوتاند کە مردم را گیج میکنند. گاهی از پیشرفت و عقبنشینی و نزدیک شدن بە توافق خبر میدهند، گاهی هم از نزدیکی شروع حملە و اینکە چە کشوری میخواهد حملە را شروع کند. اما از سوی دیگر شاهد ورود انبوهی از سازوکار جنگی آمریکا همراە با تفسیرهای جنگطلبانۀ رسانەهایی هستیم کە بر طبل جنگ میکوبند و سعی میکنند با تفسیرهای یکطرفە، با الهام از اربابان جنگطلبشان، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهند. بەرغم همهٔ اینها، متأسفانە بە نظر میرسد وقوع جنگ محتملتر از توافق از طریق مذاکرە است.
در این میان علی خامنەای و تعدادی از مقامات حکومتی و نظامی با رجزخوانیهای ابلهانە و تهدید بە منطقەیی کردن جنگ سعی میکنند آمریکا و همسایگان را بە زعم خودشان بترسانند. از یاد بردەاند کە پیشبینیهای «جنگ نخواهد شد»شان در جنگ دوازدهروزە نادرست از کار درآمد و چطور غافلگیرشان کرد. این تهدیدها در واقع به سود جنگطلبان و تحریک کشورهای منطقە است. شما اگر با اسرائیل و آمریکا جنگ دارید، چرا کشورهای منطقە را تهدید و تحریک میکنید؟
در اینکە آمریکای ترامپ زورگوست، قلدری میکند، برای دیگران حقوقی قائل نیست، اعتقادی بە حقوق بشر ندارد، دنبال منافع نامشروع خودش است، و با بهانە و بیبهانە تلاش میکند آن را با وسایل مختلف، مانند تهدید، محاصرە، تحریم، و غیرە بە دست آورد، تصور نمیکنم هیچ انسان آگاه و آزادەای ذرەای تردید بە خود راە دهد. ترامپ قدرت نظامی، اقتصادی، و سیاسی لازم را نیز برای پیشبرد اهدافش در اختیار دارد. خیلی وقتها بهانە هم لازم ندارد. نمونۀ تازەاش برخورد کوبا و ونزوئلا و محاصرۀ کوباست کە نە غنیسازی دارند و نە کاری بە کار آمریکا دارند.
دولت نتانیاهو نیز کموبیش صفات و نیاتی مشابە با ترامپ دارد و کسی است کە برای رسیدن بە اهدافش از هیچ جنایتی فروگذار نمیکند. نە او و نە ترامپ- آنطور کە همدستان فریبکار و همجنس ایرانی آنها ادعا میکنند- فرشتۀ نجات مردم ایران و هیچ کشور و ملت دیگری نیستند. اما واقعیت این است کە زور دارند و زور کسی بە آمریکا نمیرسد. بنابراین جنگیدن با کشوری کە زور و امکاناتش از کشور ما بیشتر است، خصوصاً با نظر بە افلاس اقتصادی، بیکار، و تورم شدید، فقر و رکود اقتصادی، و نفرتی کە بین مردم از رژیم وجود دارد، و بعد از جنایتهای وحشتناک دی ماه دوچندان شدە، عین حماقت است.
رژیم حاکم بر ایران نیز ماهیتاً، بەرغم ادعاهای دروغی کە میکند، تفاوت چندانی با ترامپ و نتانیاهو ندارد. تجاوزگر است، در امور داخلی کشورهای همسایە دخالت میکند، شعار نابودی اسرائیل را میدهد، و علاوە بر اینها رژیمی مستبد، سرکوبگر، خشن، فاسد، و ناکارآمد است کە حاضر است برای حفظ موجودیتش- همچنان کە در دی ۱۴۰۴ و سالهای پیشتر دیدە شد- هزاران نفر از مردم ایران را قتلعام نماید.
مردم ایران در واقع در این سەضلعی نیروهای پلید و ستمگر گیر افتادەاند.
بهانۀ آمریکا و اسرائیل برای حملە نظامی بە ایران قبلاً غنیسازی اورانیم و تهدید هستەیی بود، اکنون مسئلۀ موشک و پهپاد و موضوع نیروهای متحد رژیم در لبنان و یمن و عراق نیز بە آنها افزودە شدە است. بعد از تغییر رژیم در سوریە و تحولاتی کە در لبنان و عراق و یمن رخ داد، و پس از بمباران مراکز اصلی غنیسازی اورانیوم ایران، جمهوری اسلامی دیگر حتی اگر بخواهد نە امکان ساختن بمب دارد و نە قصد تعرض یکطرفە بە اسرائیل را. بنابراین، منطقاً مذاکرات آمریکا و ایران، بهویژە بعد از عقبنشینیهای رژیم ایران میبایست بە نتیجە میرسید. اما از اخبار و گزارشها و گستردەتر شدن نیروهای جنگی آمریکا در اطراف ایران بە نظر میرسد احتمال جنگ متأسفانە بیشتر شدە باشد.
بە غیر از جریان سلطنتطلب، در ایران جریانی در درون حکومت نیز وجود دارد کە بە بهانۀ بینتیجە بودن مذاکرە آن را رد میکند و عدەای نیز مذاکرە را خیانت میدانند و از جنگ دفاع میکنند. اینها ادعا دارند کە رژیم در جنگ احتمالی میتواند آمریکا و اسرائیل را شکست دەد و شرایطش را بە آنان تحمیل کند. این در حالی است کە مهمترین سلاح دفاعی ایران در مقابل زرادخانۀ مدرن و متنوع آمریکا موشک و پهپادهای پیشرفتە است کە هنوز در مقابل تدارکات نظامی آمریکا و متحدانش در جنگی غیر از جنگ دوازدەروزە آزمون پس ندادە است کە کاراییاش ثابت شدە باشد. و از کجا معلوم کە انبارهای موشکی در ضربههای جنگی اولیە غیراستفادە نشوند؟
به هر حال، واقعیت این است کە آمریکا و اسرائیل مصمم بە خلعسلاح موشکی ایران هستند، چە با مذاکرە و چە از طریق جنگ. درست بە همین دلیل است کە حاضر بە کنار گذاشتن بحث موشکی نیستند. از آنجا کە پذیرش کنترل بُرد موشکهای ایران در عمل مهمترین امکان دفاعی را از ایران میگیرد، مذاکرهکنندگان ایرانی نیز حاضر بە پذیرش این درخواست، کە گفتە میشود خط قرمز ترامپ تلقی میشود- نشدەاند.
به هر حال، اگر بپذیریم کە ترامپ حاضر است بەخاطر مسئلۀ موشکی تن بە جنگ بدهد، کە احتمالش کم نیست، بە نظر میرسد که راەحل معقولتر تن دادن بە عقبنشینی از راە مذاکرە باشد تا تن دادن بە جنگ. تفاوت این نوع عقبنشینی در این است کە از افزایش خسارتهای انسانی و مالی جلوگیری میکند.
اگر جنگی در بگیرد، بە احتمال زیاد تا رسیدن آمریکا و اسرائیل بە اهدافشان ادامە پیدا خواهد کرد. آنطور کە بعضیها ادعا میکنند این جنگ زود و با هدف قرار دادن تعدادی از نهادهای حکومتی و مقامات ارشد رژیم خاتمە پیدا نخواهد کرد و میتواند هم طولانیتر از آنچە تصور میشود باشد و هم ویرانیها و کشتار زیادی بە همراە داشتە باشد و وضعیت ناخوستەای را برای ایران رقم بزند.
همچنین، اگر آمریکا و اسرائیل در جنگ پیروز شوند، خواستهای دیگری از جملە پرداخت غرامت جنگی سنگین و اشغال بخشهایی از مناطق کشور نیز بە درخواستهای کنونی آنها اضافە خواهد شد. از هر جهت کە بە این مسائل بنگریم بازندۀ جنگ احتمالی مردم ایران خواهند بود. جنگ اگر باعث فروپاشی سریع رژیم نشود، میتواند خطرات دیگری برای مردم داشتە باشد و موجب انتقامکشی رژیم از مردم شود. امکان سرنگون کردن رژیم توسط مخالفان داخلی را کمتر خواهد کرد و میتواند بە تحکیم پایەهای لرزان دیکتاتوری کمک کند. در هر صورت، نباید با سلطنتطلبان و اقتدارگرایان داخل رژیم کە بر طبل جنگ میکوبند و دنبال قدرت هستند همزبان شد، زیرا در هر صورت، فارغ از اینکە فاتح موقت جنگ چە طرفی باشد، بازندۀ آن مردم ایران هستند.
این واقعیت را نمیتوان انکار کرد کە سیاستهای ماجراجویانە و تنشزایی رژیم در منطقە کە بە قیمت افلاس اقتصادی مردم و کشور ما منجر شدە است از یک سو، و سرکوب و کشتار آزادیخواهان از سوی دیگر بهدست استبداد حاکم، نقشی کلیدی در کشاندن ایران تا لبۀ جنگی دیگر داشتە است و بهانە به دست قدرتهای خارجی دادە است. با این حال، اگر کار بە اینجا کە هستیم کشیدە شدە، ما مردم و خصوصاً نیروهای سیاسی با تفرقۀ خودمان نقشی ولو غیرقابل قیاس با رژیم در این کار داشتەایم. اکنون نیز بر ماست کە با پایان دادن بە تفرقە و متحد و متشکل شدن، قبل از اینکە بیگانگان برای سرنوشت ما تصمیم بگیرند و کشور ما را کلنگی نمایند، کار رژیم مستبد و جنایتکار را خودمان یکسرە کنیم. تردید نکنیم کە هیچ جنگی، اگر وضعیت ما و خصوصاً زحمتکشان را بدتر نکند، بهتر نخواهد کرد. تجربیات دردناک مردمان افغانستان، عراق، یمن، لیبی، سودان، و اوکراین پیش روی ماست. اندکی بلندتر فکر کنیم و فریب وسوسەهای کسانی را نخوریم کە سعی میکنند تصویری خلاف واقع از جنگ بە مردم ارائە کنند.
قبل از شروع جنگی دیگر پرچم صلح را بر افرازیم و بە جنگ نە بگوییم!
طبقۀ کارگر نە از جنگ و جنگافروزان، نە از مداخلۀ نظامی بیگانگان، نە از حکومت استبدای و ضدّکارگری جمهوری اسلامی، و نە از بازگشت دیکتاتوری سلطنتی حمایت میکند. سرنگونی انقلابی رژیم جنایتکار اسلامی کار خود آزادیخواهان و انقلاب پیش رو در ایران است.
برگرفته از وبگاه «به پیش» (تأکیدها همهجا از اندیشهٔ نو است.)