زندهیاد لیلا شهید، مبارز فلسطینی.
میشل بکمبوآ – روزنامهٔ فرانسوی لیبراسیون
پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴
او زاده شد، در زمانی که نام وطنش از نقشهها پاک شده بود، اما تمام عمر را صرف کرد تا فلسطین را با جوهر دیپلماسی و ادبیات دوباره بر نقشهٔ جهان ترسیم کند. لیلا شهید، زنی که صدای خشدار و آهنگینش وجدان بیدار پاریس و بروکسل بود، سرانجام در تبعید، اما با رؤیای زیتونزارهای قدس، چشم از جهان فروبست.
در این نوشته نگاهی داریم به زندگی پُرفرازونشیب زنی که «نمونهٔ ظرافت دیپلماتیک و صراحت شرقی» بود. گزارشی که در ادامه میخوانید برگردانی است از بخشی از روایت روزنامهٔ فرانسوی لیبراسیون دربارهٔ میراث زنی که حتی دشمنانش او را حریفی سرسخت، اما صلحجو مینامیدند.
لیلا شهید، دیپلمات برجسته و چهرهٔ نمادین آرمان فلسطین در فرانسه و اتحادیه اروپا، روز چهارشنبه ۱۸ فوریه (۲۹ بهمن) در ۷۶ سالگی در محل سکونتش در جنوب فرانسه درگذشت. او که تمام عمرش را وقف بازگرداندن نام فلسطین به نقشههای جهان کرد، یکی از اثرگذارترین چهرههای دیپلماتیک خاورمیانه شناخته میشد.
لیلا شهید در سال ۱۹۴۹ در لبنان متولد شد. پدربزرگ او زمانی شهردار بیتالمقدس (اورشلیم) بود، اما او در تبعید و با لالاییهای مادرش دربارهٔ نوستالژی بازگشت به وطن بزرگ شد. او نخستین بار در ۴۰ سالگی موفق شد پا بر خاک فلسطین بگذارد.
او پس از جنگ ۶روزه در سال ۱۹۶۷ و اشغال اورشلیم شرقی به جنبش «فتح» پیوست و فعالیتش را از اردوگاههای پناهندگان در لبنان آغاز کرد. تحصیلات او در رشتهٔ مردمشناسی و تسلط خیرهکنندهاش به زبان فرانسه او را به پلی میان آرمان فلسطین و روشنفکران غربی تبدیل کرد.
او یکی از نخستین زنانی بود که یاسر عرفات با شناختن استعداد و صراحت لهجهاش در سطوح بالای دیپلماتیک منصوب کرد. لیلا شهید همچنین دوستی نزدیکی با نویسندگان بزرگی همچون «ژان ژنه» داشت و در جریان فجایع صبرا و شتیلا در سال ۱۹۸۲ همراه با او در صحنه حضور یافت.
او سالها در مقام نمایندهٔ سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) در ایرلند، دانمارک، هلند، و سپس نمایندهٔ عالی فلسطین در فرانسه و اتحادیه اروپا خدمت کرد. حتی مخالفان سرسخت او، از جمله سفیران سابق اسرائیل، او را «مبارزی پرشور» توصیف میکردند که با وجود ملیگراییِ راسخ، همواره بهدنبال مسیرهای ممکن برای صلح بود.
لیلا شهید، که میان دنیای ادبیات و سیاست سرگردان بود، در نهایت سیاست را برای فریاد رهایی از آوارگی انتخاب کرد. با مرگ او فلسطین یکی از شیواترین و بانفوذترین صداهایش را در عرصهٔ بینالمللی از دست داد.
برگرفته از وبگاه به پیش