تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت (WHO)
جمعه ۱۰ بهمن ۱۴۰۴
فریبرز شایگان – اندیشهٔ نو: تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت (WHO)، روز جمعه ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴) در یادداشتی در شبکهٔ اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نگرانی جدّیاش را از حمله به کادر درمانی و مراکز درمانی در ایران در جریان اعتراضهای سراسری اخیر ابراز کرد.
او نوشت:
«گزارشهای متعدد دربارهٔ تأثیر ناآرامیهای اخیر بر کارکنان بخش درمان و مراکز درمانی در ایران و بازداشتن آنها از ارائهٔ خدمات ضروری به افرادی که نیاز به مراقبت دارند مرا بسیار نگران کرده است.
در روزهای اخیر گزارشهایی از حمله به کارکنان بخش سلامت منتشر شده و دستکم پنج پزشک هنگام درمان بیماران مجروح بازداشت شدهاند. من خواستار آزادی همهٔ کارکنان درمانی بازداشتشده هستم. کارکنان بخش سلامت هرگز نباید مورد ارعاب و تهدید قرار گیرند.»
او در ادامه نوشت:
«سازمان جهانی بهداشت تأیید کرده است که بیمارستان خمینی، در شهر ایلام (غرب ایران)، در اوایل ژانویه مورد حمله قرار گرفته است. پس از انتقال مجروحان به این بیمارستان، خشونتهایی در داخل و اطراف آن رخ داده است. ارائهٔ خدمات پزشکی و تأمین وسایل و تجهیزات مختل شده است.
همچنین تأیید شده است که چند مرکز درمانی در هفتههای اخیر آسیب دیدهاند، از جمله ۱۰ پُست اورژانس پیشبیمارستانی، که در آنها بیش از ۵۰ امدادگر زخمی شدهاند و به بیش از ۲۰۰ آمبولانس آسیب رسیده است. گزارش شده که در بیمارستان سینا در تهران نیز از گاز اشکآور استفاده شده است.»
تدروس تأکید کرد:
«بحران اخیر نظام سلامت را زیر فشار زیادی قرار داده است. حفاظت از مراکز درمانی برای ارائهٔ خدمات حیاتی بدون مانع ضرورتی مهم است. این حفاظت برای ارائهٔ مراقبتهای پزشکی به مردمی که نیاز به این خدمات دارند، بهویژه در زمانهای بحرانی، امری بنیادی است.»
او در پایان پیامش نوشت: «مراقبتهای پزشکی هرگز نباید هدف حمله قرار گیرد.»
این یادداشت او در واکنش به اعتراضهای سراسری در ایران (که از ۷ دی ۱۴۰۴ آغاز شد) منتشر شده است. این اعتراضهای مردمی با سرکوب خشن و خونین روبهرو شد. طبق گزارشها، سرکوبی که بهدست مأموران امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی صورت گرفت هزاران کشته و زخمی برجای گذاشته است.
بسیاری از مجروحان بهدلیل ترس از بازداشت از مراجعه به بیمارستان خودداری میکنند و برخی پزشکان و امدادگران بهدلیل درمان معترضان بازداشت شدهاند.
گروههایی مانند «پزشکان مدافع حقوق بشر» (Physicians for Human Rights) نیز خواستار آزادی پزشکان بازداشتی شدهاند.
انجمن جهانی پزشکی (WMA) نیز پس از دریافت گزارشهای موثق دربارهٔ افزایش شدید خشونت علیه کارکنان بخش بهداشت و درمان در هفتههای اخیر، نامهٔ سرگشاده فوری به مقامات جمهوری اسلامی ایران نوشته است. این انجمن نیز خواستار آزادی فوری و بدون قیدوشرط همهٔ پزشکانی شده است که صرفاً بهدلیل انجام وظایف حرفهییشان بازداشت شدهاند.
