موقعیت بندر مُکلا در جنوب یمن.
پنجشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۴
امید مجد – اندیشهٔ نو: به گزارش شبکهٔ خبری الجزیره، عربستان سعودی جزئیات بیشتری دربارهٔ بمباران بندر مُکلا در جنوب یمن منتشر کرده است. این بمبگذاری به ایجاد تنش عربستان سعودی با امارات متحدهٔ عربی منجر شد و باعث شد که امارات اعلام کند که نیروهایش را از یمن خارج خواهد کرد.
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی، ضمن نشان دادن تصویرهایی از بمباران گفت که هنگام ورود به بندر مُکلا مشخص شد که دو کشتی بیش از ۸۰ خودرو و کانتینر سلاح و مهمات حمل میکنند. او افزود که امارات این خودروها، کانتینرها، و کارکنان اماراتی را بدون اطلاع عربستان سعودی به پایگاه الریان منتقل کرده و هدفش رساندن آنها به شورای انتقالی جنوب (STC) جداییطلب در یمن بوده است.
پس از آنکه عربستان سعودی حکومت امارات را به حمایت از جداییطلبان در یمن متهم کرد، امارات اعلام کرد که نیروهایش را از یمن خارج میکند. همچنین، آنچه را عملیات «ضدّتروریسم» مینامد پایانیافته اعلام کرد.
این خبر روز سهشنبه ۹ دی پس از آن منتشر شد که دولت یمن که از لحاظ بینالمللی به رسمیت شناخته شده است از امارات خواست که نیروهایش را ظرف ۲۴ ساعت خارج کند، درخواستی که عربستان سعودی نیز از آن حمایت کرد.
شورای انتقالی جنوب (STC)، که در ابتدا از دولت به رسمیت شناختهشدهٔ بینالمللی یمن علیه شورشیان حوثی حمایت میکرد، در ماه دسامبر حملههایی به نیروهای دولتی مورد حمایت عربستان سعودی کرد و برای تشکیل یک دولت مستقل در جنوب تلاش کرد.
این اقدام نیروهای شورای انتقالی جنوب به سالها بُنبست پایان داد و این نیروها کنترل بخشهای وسیعی از جنوب یمن از جمله استانهای حضرموت و مهاره را برخلاف هشدارهای عربستان سعودی به دست گرفت. حضرموت با عربستان سعودی هم مرز است و مهاره نزدیک مرز عربستان سعودی است.
عربستان سعودی روز سهشنبه اعلام کرد که از «فشاری که امارات متحده عربی» بر شورای انتقالی جنوب برای دست زدن به این عملیات نظامی در استانهای حضرموت و مهاره آورده ناراضی است. مقامات عربستان سعودی گفتند که این اقدام را تهدیدی برای امنیت ملی آن کشور میدانند.
به گفتهٔ عربستان سعودی، «در چنین شرایطی، این پادشاهی تأکید میکند که هر تهدیدی برای امنیت ملیاش خط قرمز است و این پادشاهی در انجام هر اقدام لازم برای مقابله با چنین تهدیدی و خنثی کردن آن تردید نخواهد کرد.»
عربستان سعودی استانهای حضرموت و مهاره را بهدلیل موقعیت جغرافیایی و بندی و منابع استراتژیک نفت منطقهای حیاتی میداند. عربستان نمیخواهد قدرتهای متخاصم و رقیب آن کشور در جنوب یمن مستقر شوند.
وزارت دفاع امارات در بیانیهای اعلام کرد: «با توجه به تحولات اخیر و پیامدهای احتمالی آن برای ایمنی و کارایی مأموریتهای ضدّتروریسم، وزارت دفاع اعلام میکند که داوطلبانه به کار نیروهای باقیماندهٔ ضدّتروریسم در یمن پایان میدهد.»
وزارت امور خارجی قطر از بیانیههای عربستان سعودی و امارات متحده عربی استقبال کرد و گفت که این بیانیهها «تعهد به اولویت دادن به منافع منطقه، تقویت اصول حسن همسایگی، و بازتاب پایبندی به بنیادها و اصولی است که منشور شورای همکاری خلیج فارس بر آنها استوار است.»
قطر، عربستان سعودی، بحرین، کویت، عمان، و امارات از اعضای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) هستند.
در همین حال، شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر امور خارجی عربستان، با مارکو روبیو، وزیر امور خارجی ایالات متحد آمریکا، و اسحاق دار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجی پاکستان، تماس تلفنی گرفت و دربارهٔ «تحولات منطقهیی» گفتوگو کرد.
تنش ها بر سر فعالیت «شورای انتقالی جنوب»
حملهٔ ائتلاف نظامی به رهبری عربستان به مُکلا نشاندهندهٔ افزایش تنشها در ائتلافی است که در سال ۲۰۱۵ برای مقابله با حوثیها تشکیل شده است و کنترل بیشتر بخشهای شمالی یمن را در دست دارد.
نیروهای اماراتی همان سال بهعنوان بخشی از آن ائتلاف وارد یمن شدند، اما امارات بیشتر نیروهایش را در سال ۲۰۱۹ خارج کرد و فقط شمار محدودی از آنها را در جنوب تحت کنترل دولت یمن باقی گذاشت.
پس از حمله به مُکلا، که تلفات جانی نداشت، رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاستجمهوری یمن که مورد حمایت سعودی است، پیمان دفاعی با امارات را لغو کرد و به نیروهای اماراتی ۲۴ ساعت مهلت داد که خاک یمن را ترک کنند.
عربستان سعودی از درخواست العلیمی برای خروج نیروهای امارات از خاک یمن حمایت کرد و خواستار توقف «هرگونه حمایت نظامی یا مالی» به هر طرفی در آن کشور شد.
امارات اعلام کرد که از حملهٔ هوایی عربستان غافلگیر شده و محمولههای مورد نظر شامل سلاح نبوده و برای نیروهای اماراتی ارسال شده بود نه برای شورای انتقالی جنوب (STC).
امارات اعلام کرد که متعهد به تضمین امنیت عربستان سعودی است و بهدنبال راهحلی است که «از تشدید تنشها جلوگیری کند».
با این حال، شورای انتقالی جنوب همچنان بر سر موضع خودش باقی است و اصرار دارد که «هیچ خیالی برای عقبنشینی» از مواضع تازه تصرف شدهاش ندارد.
انور التمیمی، سخنگوی شورای انتقالی جنوب، به خبرگزاری فرانسه گفت: «غیرمنطقی است که از مالک زمین خواسته شود که زمین خودش را ترک کند. این وضعیت نیازمند ماندن در آنجا و تقویت موقعیت آنجاست.»
او افزود: «ما در موقعیت دفاعی هستیم و نیروهای ما به هرگونه حرکتی که علیه آنها صورت گیرد پاسخ خواهند داد.»
به نظر برخی از تحلیلگران عربستان سعودی، خروج اعلامشدهٔ امارات الزاماً تأثیر بیثباتکنندهای در یمن نخواهد داشت، هرچند اگر این خروج «جزئی» باشد، چالشهایی ممکن است به وجود آید. به نظر این تحلیلگران، چنین پراکندگی و تفرقهای «بیشترین سود را برای حوثیها دارد، زیرا نیروهای ضدّحوثیاند که دارند دچار تفرقه و مسائل حاشیهیی میشوند.»
