ابوکر داهیر عثمان، نمایندهٔ سومالی در سازمان ملل متحد، در نشست شورای امنیت در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، دوشنبه ۸ دی ۱۴۰۴. (عکس از کنا بتانکور/EPA)
سهشنبه ۹ دی ۱۴۰۴
لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو: به گزارش شبکهٔ خبری الجزیره، اکثر اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) در نشستی که روز دوشنبه ۸ دی در واکنش به اقدام اسرائیل به شناسایی سومالیلند برگزار شد این تصمیم دولت اسرائیل را محکوم کردند. نمایندگان چند کشور حاضر در این نشست گفتند که این اقدام ممکن است پیامدهایی جدّی برای فلسطینیان ساکن غزه داشته باشد.
این نشست اضطراری پس از آن برگزار شد که اسرائیل هفتهٔ گذشته نخستین و تنها کشوری شد که جمهوری خودخواندهٔ سومالیلند را بهعنوان کشور و دولتی مستقل به رسمیت شناخت.
آمریکا تنها عضو این نهاد ۱۵نفری بود که در نشست اضطراری روز دوشنبه در نیویورک اقدام اسرائيل برای شناسایی رسمی منطقهٔ جداشده از سومالی را محکوم نکرد.
خبرنگار الجزیره از مقر سازمان ملل متحد در نیویورک گزارش داد که «۱۴ عضو از ۱۵ عضو شورای امنیت به رسمیت شناختن سومالیلند از جانب اسرائیل را محکوم کردند»، در حالی که آمریکا «از اقدام اسرائیل دفاع کرد، اما از پیروی از اسرائیل خودداری کرد.»
تامی بروس، نمایندهٔ آمریکا در سازمان ملل متحد، به شورای امنیت گفت که «اسرائیل همان حق برقراری روابط دیپلماتیک را دارد که هر کشور مستقل دیگری دارد.»
با این حال، بروس افزود که آمریکا «هیچ حرف تازهای دربارهٔ به رسمیت شناختن سومالیلند ندارد و هیچ تغییری در سیاست آمریکا رخ نداده است.»
دولت جمهوری خودخواندهٔ منطقهٔ جداییطلب «سومالیلند»، که در سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰)، در بحبوحهٔ جنگهای داخلی سومالی، به رهبری زیاد باره، استقلال از کشور سومالی را اعلام کرد، تلاش دارد حمایت آمریکا را از بهرسمیت شناختن رسمی این سرزمین بهعنوان کشوری مستقل جلب کند.
به همین دلیل، رهبران این منطقه میگویند که برای جلب این حمایت و توافق آمریکا، مایلاند این امکان را به آمریکا بدهند که یک پایگاه نظامی استراتژیک در سواحل این منطقه در ورودی دریای سرخ (از خلیج عدن) مستقر کند. همچنین، سومالیلند اعلام کرده است که آماده است دسترسی آمریکا به مواد معدنی حیاتی این منطقه، از جمله فلزات خاکی کمیاب را به آمریکا بدهد. فلزات خاکی کمیاب امروزه کاربرد زیادی در فناوریهای پیشرفتهٔ دارند.
ابوبکر داهر عثمان، سفیر سومالی در سازمان ملل متحد، در سخنرانی در جلسهٔ روز دوشنبهٔ شورای امنیت از اعضای این شورا خواست که این «عمل تجاوزکارانه» اسرائیل را قاطعانه رد کنند. به گفتهٔ او، این اقدام نهفقط تهدیدی برای تکهتکه شدن سومالی است، بلکه موجب بیثباتی گستردهتر شاخ آفریقا و مناطق پیرامون دریای سرخ میشود.
عثمان افزود که سومالی بهویژه نگران است که این اقدام ممکن است با هدف پیشبرد برنامههای اسرائیل برای «انتقال اجباری فلسطینیها از غزه به منطقهای در شمال غربی سومالی» صورت گرفته باشد. او گفت: «این بیاعتنایی کامل به قانون و اخلاق باید اکنون متوقف شود.»
جاناتان میلر، معاون سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، به شورای امنیت گفت که تصمیم اسرائیل «گامی خصمانه علیه سومالی نیست و مانع گفتوگوی آینده بین دو طرف نمیشود.» او افزود: «شناسایی رسمی عملی تقابلی نیست. فرصت است.»
اما بسیاری از کشورهای دیگر در صحبتهایشان در جلسهٔ اضطراری شورای امنیت نگرانیهایی دربارهٔ به رسمیت شناختن سومالیلند از جانب اسرائیل ابراز کردند، از جمله پیامدهایی که این اقدام برای فلسطینیها ممکن است داشته باشد.
ماجد عبدالفتاح عبدالعزیز، به نمایندگی از ۲۲ عضو اتحادیهٔ عرب گفت این گروه «هرگونه اقدام ناشی از این شناسایی نابرحق را که هدفش تسهیل جابهجایی اجباری فلسطینیها یا بهرهبرداری از بندرهای شمال سومالی برای ایجاد پایگاههای نظامی باشد» رد میکند.
چین و بریتانیا از جمله اعضای دائم شورای امنیت بودند که این اقدام اسرائیل را مردود دانستند. سون لی، نمایندهٔ چین در سازمان ملل متحد، گفت کشورش «مخالف هرگونه اقدام برای تقسیم کردن» قلمرو سومالی است.
سون لی گفت: «هیچ کشوری نباید به نیروهای جداییطلب در کشورهای دیگر کمک کند برای اینکه منافع ژئوپلیتیکی خودش را پیش ببرد.»
مقایسه با به رسمیت شناختن فلسطین
نمایندهٔ آمریکا علاوه بر دفاع از تصمیم اسرائیل، اقدام به شناسایی رسمی سومالیلند را با شناسایی کشور فلسطین مقایسه کرد. تا کنون بیش از ۱۵۰ کشور عضو سازمان ملل متحد کشور فلسطین را به رسمیت شناختهاند.
تامی بروس گفت: «چند کشور، از جمله اعضای این شورا، دولت فلسطین غیرموجود را یکجانبه به رسمیت شناختهاند، اما هیچ جلسهٔ اضطراری برگزار نشده است.» او از آنچه «رفتار دوگانه» شورای امنیت خواند انتقاد کرد.
با این حال، ساموئل زبوگار، سفیر اسلوونی در سازمان ملل متحد، این مقایسه را رد کرد و گفت: «فلسطین بخشی از هیچ کشوری نیست. این سرزمین اشغال غیرقانونی شده است… فلسطین در ضمن کشور ناظر در این سازمان [ملل متحد] است.»
او افزود: «سومالیلند بخشی از یک کشور عضو سازمان ملل متحد است و به رسمیت شناختن آن برخلاف… منشور سازمان ملل» است.