شمار روزنامهنگاران و کارکنان رسانهیی کشتهشده در سال ۲۰۲۵ در جهان.
یکشنبه ۳۰ آذر ۱۴۰۴
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (IFJ) ) در گزارش سالانهاش اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۱۱ روزنامهنگار و فعال رسانهیی، از جمله هفت زن، در سراسر جهان کشته شدهاند، آماری که این سال را یکی از مرگبارترین سالها برای جامعهٔ رسانهیی میکند.
بر اساس این خبر، که دهم دسامبر و همزمان با روز جهانی حقوق بشر در وبسایت جهانی فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران منتشر شد، آمارها نشان میدهد که حدود ۴۶درصد از این مرگها در غزه، در فلسطین، رخ داده است.
به نوشتهٔ این فدراسیون، تمرکز زیاد تلفات در مناطق جنگی بار دیگر خطرات جدّی پیش روی روزنامهنگاران در پوشش دادن درگیریهای مسلحانه را برجسته میکند.
همچنین، بر اساس این گزارش، از سال ۱۹۹۰ تا کنون که فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران فهرست سالانهٔ کشتهشدگان را منتشر میکند در مجموع ۳,۱۵۶ روزنامهنگار در جهان جانشان را از دست دادهاند. به عبارت دیگر، بهطور میانگین ۹۱ نفر در هر سال و ۸۵۹ نفر فقط در ده سال گذشته کشته شدهاند.
خاورمیانه: مرگبارترین منطقه برای روزنامهنگاران
خاورمیانه و جهان عرب با ۶۹ کشته، معادل ۶۲درصد از کل تلفات جهانی، در صدر مناطق پُرخطر قرار دارد و فلسطین با ۵۱ کشته بیشترین آمار کشتهشدگان را داشته است.
به نوشتهٔ وبسایت فدراسیون، یکی از شاخصترین موارد حملهٔ ۱۰ اوت به انس الشریف، خبرنگار الجزیره، بود که همراه با پنج روزنامهنگار و فعال رسانهیی دیگر در چادری در نزدیکی بیمارستان الشفا در شهر غزه کشته شد.
از سوی دیگر، بنا به آمار فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، یمن با ۱۳ کشته در رتبهٔ دوم مرگبارترین منطقه قرار دارد.
حمله به دفاتر روزنامه «۲۶ سپتامبر» که به کشته شدن ۱۳ روزنامهنگار و کارمند رسانهیی انجامید یکی از خشنترین حملهها به مراکز رسانهیی در سالهای اخیر بوده است.
در سوریه و ایران نیز، دو روزنامهنگار در هر کدام، بهخاطر فعالیت حرفهییشان کشته شدهاند. در ایران همچنین یک مورد مرگ تصادفی گزارش شده است که مجموع قربانیان را به سه نفر میرساند.
این گزارش همچنین از زندانی بودن دستکم ۷۴ روزنامهنگار در خاورمیانه خبر میدهد که بیشترین آنها در اسرائیل (۴۱ روزنامهنگار فلسطینی)، مصر (۱۵ نفر)، و یمن (۱۱ نفر) زندانیاند.
آسیا و اقیانوسیه: بیشترین شمار زندانیان
در منطقهٔ آسیا و اقیانوسیه ۱۵ روزنامهنگار در سال ۲۰۲۵ کشته شدهاند. هند با چهار کشته و پاکستان و فیلیپین هر کدام با سه کشته، در صدر این فهرست قرار دارند. قتل موکش چاندراکار، روزنامهنگار هندی، که پس از ضربوشتم شدید جسدش در یک چاه فاضلاب پیدا شد، از جمله موارد تکاندهندهٔ این سال بوده است.
این منطقه همچنان با ۲۷۷ زندانی بیشترین تعداد روزنامهنگاران زندانی را دارد.
چین (همراه با هنگکنگ) با ۱۴۳ روزنامهنگار زندانی بزرگترین زندان روزنامهنگاران در جهان معرفی شده است.
اروپا؛ افزایش نگرانکنندهٔ قتلها
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران از ثبت ۱۰ مورد قتل در اروپا ( هشت مورد اوکراین، و دو قتل در ترکیه و سوریه) خبر داده است.
جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۵ بهویژه مرگبار بوده و استفاده از پهپادها برای هدف قرار دادن روزنامهنگاران به عنوان روندی نگرانکننده برجسته شده است.
همچنین، شمار روزنامهنگاران زندانی در اروپا به ۱۴۹ نفر رسیده که نسبت به سال گذشته حدود ۴۰درصد افزایش داشته است، افزایشی که عمدتاً به تشدید سرکوب در روسیه و جمهوری آذربایجان نسبت داده میشود.
آفریقا و قارهٔ آمریکا
در آفریقا ۹ روزنامهنگار در سال ۲۰۲۵ کشته شدهاند که شش مورد آن در سودان رخ داده است. از آغاز جنگ داخلی سودان در آوریل ۲۰۲۳ خبرنگاران بهویژه هدف حملههای طرفهای درگیر بودهاند.
در قارهٔ آمریکا نیز هشت قتل ثبت شده است. مکزیک و پرو هر کدام با سه کشته در صدر قرار دارند، آماری که به گفتهٔ فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران نشاندهندهٔ بازگشت خشونت مرگبار علیه روزنامهنگاران در پرو پس از نزدیک به یک دهه است.
درخواست برای اقدام جهانی
دومینیک پرادالیه، رئیس فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، با «شرمآور» توصیف کردن ناکامی دولتها در حفاظت از روزنامهنگاران گفت: «ما شاهد هدف قرار دادن مستقیم خبرنگاران، تلاش برای خاموش کردن صداهای منتقد، و کنترل روایتهای مربوط به منافع عمومی هستیم، اقداماتی که نقض آشکار قوانین بینالمللی است.»
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواسته است که هرچه سریعتر برای تصویب یک سند بینالمللی الزامآور دربارهٔ ایمنی و حفاظت از روزنامهنگاران اقدام کنند و تأکید کرده است: «مردم بیش از هر زمان دیگری سزاوار دسترسی آزاد به اطلاعاتاند و روزنامهنگاران باید در برابر هر تلاشی برای ساکت کردنشان محافظت شوند.»