۲۴ آذر ۱۴۰۴
اندیشهٔ نو: شکی در مورد نتیجهٔ دور دوم انتخابات ریاستجمهوری شیلی در ۱۴ دسامبر (۲۳ آذر) وجود نداشت. خوزه آنتونیو کاست پس از دریافت حمایت قاطع تقریباً تمام جناح راست شیلی (که اگر سهم آرای آنها را در دور اول جمع کنید، اکثریت قریب به اتفاق را تشکیل میدادند)، رئیسجمهور بعدی شیلی خواهد شد.
در دور اول، ژانت خارا با اختلاف کمی با کسب ۲۶٫۸۵٪ آرا در جایگاه اول قرار گرفت و پس از او کاست با اختلاف کمی قرار گرفت که ۲۳٫۹۳٪ از آرای معتبر را به دست آورد و بدین ترتیب جایگاهش را در دور دوم تثبیت کرد. در جایگاههای سوم و چهارم و پنجم سه نامزد جناح راست قرار داشتند: فرانکو پاریسی، راست میانهرو (۱۹.٫۷۱٪)، یوهانس کایزر، آزادیخواه (۱۳٫۹۴٪) و اولین ماتی، محافظهکار (۱۲٫۴۷٪). همهٔ آنها از رأیدهندگانشان خواستند که در دور دوم از کاست حمایت کنند و به کارزار انتخاباتی او پیوستند.
بنابراین، نامزد راست افراطی که برای ائتلاف Cambio por Chile نامزد شده بود در سومین تلاشش ۵۸٫۲٪ از آرای معتبر را به دست آورد که بسیار جلوتر از ژانت خارا از ائتلاف Unidad por Chile بود. خارا پس از شمارش ۹۹٪ از آرا، ۴۱٫۸٪ از آرا را به دست آورد. بنابراین، اگرچه این فعال حزب کمونیست شیلی توانست حمایت چشمگیری به دست آورد، اما نتوانست روند راستگرایانهای را که اکثریت رأیدهندگان را بسیج کرده بود معکوس کند.
خارا در پیامی در X شکستش را پذیرفت: «دموکراسی با صدای بلند و واضح سخن گفته است. من همین الآن با خوزه آنتونیو کاست، رئیسجمهور منتخب، صحبت کردم تا برای او آرزوی موفقیت برای خیر شیلی کنم. به کسانی که از ما و نامزدی من حمایت کردند اطمینان میدهم که به تلاش برای پیشبرد زندگی بهتر در میهن ادامه خواهیم داد. با هم و با تمام وجود، همانطور که همیشه کردهایم.»
کاست نیز بهنوبهٔ خود پیروزیاش را جشن گرفت: «این روز شادی است… میلیونها شیلیایی تصمیم گرفتند برخیزند، به پا خیزند. این یک پیروزی شخصی یا پیروزی برای یک حزب نیست. شیلی پیروز شده است و بنابراین امید به زندگی بدون ترس نیز وجود دارد… ما قانون و احترام به قانون را در تمام مناطق بدون استثنا، بدون امتیازهای سیاسی، اداری یا قضایی احیا خواهیم کرد… ما پیشرفت آزادی را جشن میگیریم.»
شکست چپ میانه شیلی
خارا نمایانگر تداوم دولت چپ میانه گابریل بوریچ بود که در دوران تصدیاش محبوبیت چشمگیری نداشت. با این حال، تأکید بر این نکته مهم است که تمایل به انتخاب نشدن مجدد پروژهای سیاسی و تقریباً قانونی تاریخی به نظر میرسد. از زمان بازگشت دموکراسی به شیلی تا کنون هیچ حزب یا ائتلاف حاکمی نتوانسته است دو بار پیدرپی در انتخابات پیروز شود، بنابراین به نظر میرسد رأیدهندگان شیلیایی نوعی آونگ ایدئولوژیکاند که در واقع ناتوانی دولتهایشان را در متقاعد کردن مردم برای اعتماد فوری دوباره به طرحهایشان نشان میدهند. با وجود این، شیلی کشوری است که رؤسای جمهور سابق مانند میشل باشله (۲۰۰۶-۲۰۱۰ و ۲۰۱۴-۲۰۱۸) و سباستین پینییرا (۲۰۱۰-۲۰۱۴ و ۲۰۱۸-۲۰۲۲) به کاخ ریاست جمهوری لا موندا بازگشتند، هرچند نه در دورههای پشت سر هم.
با این حال، این اولین بار از زمان بازگشت دموکراسی به شیلی است که نامزد راست افراطی- که آشکارا با پینوشه همذاتپنداری کرده است- پیروز شده است. پس از دورهٔ دیکتاتوری خونین پینوشه (۱۹۷۳-۱۹۹۰)، که در آن بیش از ۳۰۰۰ نفر کشته و بیش از ۳۸,۰۰۰ نفر قربانی نقض حقوق بشر شدند، از نظر سیاسی مرتبط بودن با راست افراطی و پینوشه نامناسب بود، هرچند این امر مانع از تحسین بسیاری از او نشد.
چرخش به راست افراطی در شیلی
یکی از آنها رئیسجمهور آیندهٔ شیلی است: کاست ۵۹ ساله در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۲ برای ریاستجمهوری نامزد شد و بهدلیل اظهارات راست افراطیاش در حمایت از دیکتاتوری و پیشنهادش برای منع سقط جنین در این کشور آمریکای جنوبی همواره با مقاومت شدید اکثریت رأیدهندگان شیلیایی مواجه شده بود. پدر کاست، که متولد آلمان است، عضو حزب نازی آلمان بود.
چند سال پیش او گفت که اگر پینوشه زنده بود، به او رأی میداد، که در کشوری که هنوز در تلاش برای التیام آسیبهای اجتماعی است چندان مورد استقبال قرار نگرفت. در این انتخابات کاست تصمیم گرفت موضعی کمتر جنجالی بگیرد و متعهد شد که برنامههای سیاسی دیگر نامزدهای راستگرا را در نظر بگیرد.
کاست با کارزار انتخاباتی پوپولیستی و هشداردهندهاش و با ایجاد تصویری از خودش بهعنوان نوعی ناجی که شیلی را نجات خواهد داد نظر بسیاری از مردم را به خودش جلب کرد. کاست با شعار «شیلی در حال فروپاشی است» قول داد که «دولت اضطراری» برای مقابله با آنچه او «بدترین بحران تاریخ شیلی» مینامد تشکیل دهد. رئیسجمهور منتخب شیلی تصمیم گرفته است که مشکلات بیشماری را به گردن مهاجران کشورهای همسایه بیندازد که جویای کار در این کشور آمریکای جنوبی هستند.
کاست گفت که مرزهای کشور را با ساختن حصارها و خندقها تقویت خواهد کرد تا از ورود مهاجران جلوگیری کند. علاوه بر این، او در طول مبارزات انتخاباتیاش شمارش معکوس برای روزی را آغاز کرد که بیش از ۳۸۰،۰۰۰ مهاجر بدون مدرک که در شیلی کار میکنند داوطلبانه از کشور بروند. اگر چنین نشود، این سیاستمدار راست افراطی قول داده است که آنها را پیدا و اخراج کند.
در مسائل اقتصادی، کاست، که خود را از تحسینکنندگان خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، میداند، وعدهٔ اصلاحات نولیبرال رادیکال را میدهد: کاهش هزینههای مالی بیش از ۶میلیارد دلار در فقط ۱۸ ماه بدون اینکه ظاهراً بر هزینههای اجتماعی تأثیر داشته باشد، که چند اقتصاددان شیلیایی غیرممکن دانستهاند، مگر اینکه او بودجهٔ برنامههای اجتماعی را کاهش دهد.
در جبههٔ دیپلماتیک، کاست حمایتش از رئیسجمهور دونالد ترامپ را ابراز کرده است که چند تحلیلگر آن را تغییر سیاست بینالمللی دولت شیلی در راستای سیاستهای دولت آمریکا تفسیر کردهاند. و در حالی که بوریچ بهطور خاص از واشنگتن انتقاد نکرده بود، اما موضع بسیار انتقادی در مورد نسلکشی فلسطینیان داشت و طرفدار ادغام بیشتر منطقهای بود. کاست مطمئناً این مواضع دیپلماتیک را رها خواهد کرد تا با آمریکا صمیمی شود.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحد آمریکا، نوشت: «پیروزی خوزه آنتونیو کاست، رئیسجمهور منتخب شیلی، را تبریک میگویم. ایالات متحد آمریکا مشتاقانه منتظر همکاری با دولت او برای تقویت امنیت منطقهیی و احیای روابط تجاری است.»
بنابراین، در کمتر از دو ماه دو دولت در بولیوی (رودریگو پاز) و شیلی (خوزه آنتونیو کاست) به راست گرایش پیدا کردهاند و به چند کشور آمریکای جنوبی دیگر که دولتهای نزدیک به آمریکا آنها را اداره میکنند- از جمله اکوادور، پرو، پاراگوئه و آرژانتین- پیوستهاند. از سوی دیگر، برزیل، کلمبیا، اوروگوئه، و ونزوئلا هنوز پروژههای سیاسی چپ میانه و چپگرایانه را حفظ کردهاند که در برابر آنچه برخی تحلیلگران «گرایش به راست در آمریکای جنوبی» نامیدهاند مقاومت میکنند.
ترجمهشده از: The far right triumphs in Chile : Peoples Dispatch