اسکار فیگوئرا، دبیرکل حزب کمونیست ونزوئلا.
گفتوگویی با اسکار فیگوئرا، دبیرکل حزب کمونیست و نمایندهٔ مجلس ونزوئلا دربارهٔ اوضاع کنونی ونزوئلا، ۹ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۸ آذر ۱۴۰۴)*
منبع: تریبونا پوپولار، نشریهٔ مرکزی حزب کمونیست ونزوئلا
مترجم: حبیب مهرزاد – اندیشهٔ نو
سهشنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۴
دبیرکل حزب کمونیست ونزوئلا معتقد است که گزینهٔ سیاسیای متفاوت با آنچه نیکولاس مادورو از یک سو و ماریا کورینا ماچادو از سوی دیگر رهبری میکنند باید شکل بگیرد تا امکان توسعهٔ کشور با احترام به استقلال و حاکمیت ملی فراهم شود.
اسکار فیگوئرا، عضو و دبیرکل حزب کمونیست ونزوئلا (PCV)، میگوید که احترام به حقوق انسانی، سیاسی، و اجتماعی نباید به نام دفاع از حاکمیت ملی قربانی شود.
فیگوئرا میگوید: «مبارزه با امپریالیسم نباید باعث شود که نقش دولتهایی مانند دولت نیکولاس مادورو را ندیده بگیریم که با سیاستهای فریبکارانه دربارهٔ سوسیالیسم و انقلاب و بولیواریسم حرف میزنند، در حالی که حقوق مردم را پایمال و نابود میکنند.»
در دفتر معروف حزب کمونیست ونزوئلا در حاشیهٔ خیابان کانتاکلارو در بخش سن خوان شهر کاراکاس (پایتخت)، با اسکار فیگوئرا دربارهٔ اوضاع سیاسی در سال ۲۰۲۵ گفتوگو کردیم.۱
سال ۲۰۲۵ سالی بود که مشخصهاش عدمقطعیت و بیثباتی بود. ارزیابی شما بهعنوان نمایندهٔ مجلس چیست؟ از لحاظ سیاسی چه چیزی در کشور از همه برجستهتر است؟
بهعنوان نماینده باید بگویم که مجلس ملی واقعاً جایی است که خودِ حق نماینده بودن، که ناشی از ارادهٔ مردمی است، در آن رعایت نمیشود. جایی است که به هیچ نظر متفاوتی احترام گذاشته نمیشود. وضع به جایی رسیده که یک نمایندهٔ جناح مخالف دولت در کنگره، که ما او را همدست مینامیم، هنگام تصویب توافقی دربارهٔ ایران به [نقض] حقوق زنان در ایران اشاره کرد، ولی خواسته شد که سخنرانی او از صورتجلسهٔ مجلس حذف شود و ثبت نشود. حق نمایندهٔ کنگره است [که نظرش را بگوید]، و اوضاع به این حدّ افراطی رسیده است.
او میگوید: «در مورد خودم، من حق حرف زدن ندارم. پس کاری که من میکنم این است که به مجلس میروم تا دربارهٔ موضوعهایی که معمولاً از آنها بیاطلاعیم و محتوای قانون [پیشنهادی] را نمیدانیم، از دادن رأی امتناع کنم [که ممتنع محسوب میشود]. من این کار را میکنم تا ثبت شود که در رأیگیری اتفاق آرا و اجماع وجود ندارد. در مجلس وقتی چیزی با اتفاق آرا پذیرفته میشود، معمولاً به این علت است که من به دلایلی در مجلس نبودهام.»
او بر این نظر است که «مجلس ملی فضایی برای کنترل، جلوهٔ قانونی دادن به سیاستگذاریها، نقض حقوق، و تصویب قوانینی است که منحصراً همسو با چیزی است که دولت میخواهد بهعنوان پیشرفت در دموکراسی نشان دهد، که در عمل ایجاد محدودیتهایی برای آزادیهای دموکراتیک است.»
فیگوئرا میگوید: «آنها اخیراً با استناد به واقعیت تهدیدهای خارجی مقرراتی را تصویب کردند که به کنترل اجتماعی جمعیت منجر میشود، اما بهجای فشار برای دموکراتیک کردن داخلی امور، این مقررات به آنها امکان میدهد ابزارهایی برای کنترل داخلی بیشتر فراهم آورند.»
تهدید خارجی
او میافزاید که «در نهایت، دولت نیکولاس مادورو و همهٔ نهادهای دولت ونزوئلا که زیر نظر و کنترل او هستند از تهدید خارجی واقعی و ملموس بهعنوان توجیهی برای سرکوب شدیدتر، تحکیم ماهیت اقتدارگرایانهٔ دولت، تداوم نقض حقوق بشر و حقوق اجتماعی، ادامه دادن به تضعیف مزدها، لطمه زدن به مزایای اجتماعی و حقوق کارگران، و خلاصه ادامه دادن به نقض قانون اساسی جمهوری بولیواری ونزوئلا استفاده میکنند.»
او میگوید: «میتوان گفت که یکی از ویژگیهای امسال نقض فزاینده و مداوم قانون اساسی جمهوری بولیواری ونزوئلا، تحکیم ماهیت اقتدارگرایانه دولتِ نابرحق و غیرقانونی نیکولاس مادورو است.»
چرا میگویید غیرقانونی است؟
غیرقانونی است، چون اینجا در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۴ روند [انتخابات ریاستجمهوری، در ۷ مرداد ۱۴۰۳] برگزار شد که هیچ نتیجهٔ مشخصی از آن وجود ندارد که ما بتوانیم از آن مطلع باشیم. شورای ملی انتخابات (CNE) وظایفش را [تا اعلام نتیجهٔ قطعی] به پایان نرساند. نقش این شورا با دستگاههای دولتی دیگری جایگزین شد که هیچ دلیل قانعکنندهای برای تأیید کردن نتایج ناموجود انتخابات نداشتند [ولی تأیید کردند]. بنابراین نیکولاس مادورو رئیسجمهوری است که در ۱۰ ژانویه [۲۰۲۵ / ۲۱ دی ۱۴۰۳] بدون اینکه شورای ملی انتخابات نتایج را اعلام کند سوگند یاد کرد. به همین دلیل او رئیسجمهور غیرقانونی است.
چرا میگویید نابرحق است؟
نابرحق است زیرا جامعهٔ ونزوئلا، مردم ونزوئلا، او را نمیپذیرد و این نپذیرفتن همچنان رو به افزایش دارد، حتی در شرایطی به این پیچیدگی که اکنون در آن قرار داریم، زمانی که در برابر تهدید تجاوز خارجی باید وحدت میهنی وجود داشته باشد.
فیگوئرا تأکید میکند که «حتی در چنین وضعی، با وجود تهدید به تجاوز خارجی، هیچ حرکتی برای ایجاد وحدت ملی- به قول آنها- یا وحدت میهنی- به بیان ما- حول دولت نیکولاس مادورو یا حول خود او وجود ندارد. پس او هم غیرقانونی و هم نابرحق است.»
اگر آنچه میگویید درست باشد، چرا دولت در این شرایط همچنان در قدرت باقی مانده است؟ اپوزیسیون، جنبش مردمی، برای ایجاد تغییر در کشور چه کوتاهیای کرده است؟ چه چیزی مانع وقوع این تغییر است؟
منظور ما تغییر دموکراتیک است. تغییری بر اساس قانون اساسی است. باید تغییری باشد که امیدواریم مسالمتآمیز باشد. در رودرروییهای سیاسی بر سر قدرت خشونت همیشه وجود دارد، اما ما امیدواریم این تقابلها مسالمتآمیز باشد تا مردم ما علاوه بر رنجی که هماکنون میکشند به نقطهای از هرجومرج کامل و خشونت گسترده نرسند.
او میگوید: «میتوان گفت که ما متعهد به راهحلی دموکراتیک، مسالمتآمیز، و مردمی هستیم که مردم نقش رهبری در آن دارند و در این روند قانون اساسی نقطهٔ مرجع ضروری است.»
نیرو و تقسیم
در این میان چه چیزی کم است؟
باید بپذیریم که دولت سیاست تفرقهاندازی در جنبش اجتماعی، جنبش مردمی، و نیروهای چپگرا، سیاست سرکوبگرانه، سیاست آزار و اذیت، سیاست ترور، و سیاست تهدید را دنبال کرده است. سال گذشته ما در تلاش برای ایجاد جبههٔ دموکراتیک مردمی پیشرفتهایی داشتیم و همهٔ اقدامات ما- که در چارچوب قانون اساسی و دیگر قوانین کشور بود- با واکنش خصمانهای روبهرو شدیم.
بازتاب این واکنش چگونه بوده است؟
انریکه مارکز [نامزد سابق ریاستجمهوری] ربوده و زندانی شد، حتی بدون اینکه امروز بداند چه جُرمی متهم است. بدون اینکه حق دفاع داشته باشد. این یک نمونه است. پروندهٔ ماریا آلخاندرا دیاز [وکیل چپگرا] را هم داریم که مجبور شد از یکی از سفارتهای خارجی درخواست پناهندگی کند و کشور را ترک کند. خوان بارتو [شهردار سابق کاراکاس] را نیز از خانهاش ربودند و به او اجازهٔ خروج ندادند. به من هم تهمت زدند و در رسانههای دولتی مدام مرا به مأمور سیا بودن متهم میکردند.
او اشاره میکند که جنبش سندیکایی نیز «مورد حمله» قرار گرفته است که کنشهای مردمی را پیچیدهتر میکند.
نمایندهٔ مجلس ونزوئلا میگوید: «فعالان سندیکایی و گروههای دیگر رویدادی را برای پنجشنبهٔ گذشته (۴ دسامبر ۲۰۲۵ / ۱۳ آذر ۱۴۰۴) سازمان دادند، نشستی ملی که قرار بود اعلامیهای در آن ارائه شود. اما کاری که آنها کردند این بود که یک هفته قبل از برگزاری آن نشست رهبران کنفدراسیون کارگران ونزوئلا (CTV) را که در آن تلاش جمعی مشارکت داشتند زندانی کردند. رئیس فدراسیون کارگران ساختمانی را زندانی کردند. آنها را ربودند، چون بیشتر از اینکه زندانی باشند، در واقع ربوده شدهاند. باید از واژهٔ درست استفاده کنیم.»
او میگوید که این سیاست در نهایت مانع کنشگری فعالان میشود: «باعث ایجاد ترس و وحشت در بسیاری از بخشها می شود.»
اسکار فیگوئرا میگوید: «کسانی هستند که دست از عمل برنمیدارند، اما برخی دیگر هم هستند که در این اوضاع به امنیت خودشان فکر میکنند. دولت برای ضربه زدن به فرایندهای جمعآوری نیروها، وحدت، و هماهنگی که جریانهای گوناگون جنبش کارگری، جنبش سیاسی، و جنبش کارگری در دو سال گذشته برای آن تلاش کردهاند از شیوههای آزار و اذیت، ترس و وحشت (تروریسم)، و سرکوب استفاده کرده است.»
او علاوه بر اشاره به اقدامات صاحبان قدرت، میگوید که «تفاوت در شیوهٔ تحلیل واقعیت و مواجهه با آن منجر به شکاف عظیمی در میان همهٔ گروههایی شده است که با سیاستها و اقدامات دولت به رهبری نیکولاس مادورو مخالفاند.»
عضو دفتر سیاسی کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست ونزوئلا میگوید: «همین جدایی میان جریانهای دموکراتیک، همراه با سیاست ترور و اذیت و آزار دولت، مانع همسو شدن و تحکیم تلاشها برای گرد هم آمدن این جریانها و ایجاد گزینهای متفاوت در برابر دو قطب فاجعهٔ ملی شده است.»
قطبها کداماند؟
نمایندگان این دو قطب کداماند؟
از نظر ما این دو قطب یکی به رهبری نیکولاس مادورو است و دیگری به رهبری ماریا کورینا ماچادو [از مخالفان سرسخت چاوز و مادورو و برندهٔ جایزهٔ صلح نوبل ۲۰۲۵] که خواستار مداخلهٔ نظامی در کشور ماست. هیچیک از اینها راهحلی نیست که در خدمت مردم ونزوئلا باشد. باید گزینهای بسازیم که واقعاً در خدمت مردم باشد. این گزینه [سوم] باید دموکراتیک، مردمی، مطابق با قانون اساسی، و انتخاباتی باشد.
این گزینه را چطور میسازید؟
انتخابات جدید ریاستجمهوری باید برگزار شود، زیرا حالا که شورای ملی انتخابات (CNE) نتایج [انتخابات قبلی] را اعلام نکرده است، چون آن روند تکمیل نشده است، و امروز [نتایج انتخابات قبلی] دیگر معتبر نیست، پس باید انتخابات جدیدی برگزار شود.
آیا این روند ساختن گزینهٔ سوم فراتر از نیروهای چپ میرود؟ آیا فراتر از دیدگاه مارکسیستی-لنینیستی حزب کمونیست است؟
آنچه ما گفتهایم این است که باید برای گستردهترین وحدت، فراتر از چپ، تلاش کنیم.
حد و مرز این روند اتحاد چیست؟
نکتهای که این روند وحدت را تعریف میکند فاصله گرفتن از هر دو قطب مسئول فاجعهٔ ملی است. [اتحاد] نه با نیکولاس مادورو و نه با کسانی است که طرح نابودی ملی او را میپذیرند و از آن دفاع میکنند. [اتحاد] بههیچوجه با ماریا کورینا ماچادو نیز نخواهد بود که خواستار حمله [خارجی] به این کشور است. ما با هر کسی که با این دو حدّ افراطی فاجعهٔ ملی همسو نباشد و مایل به همگرایی حول راهحل دموکراتیک، مردمی، مطابق با قانون اساسی، و انتخاباتی باشد صحبت خواهیم کرد.
حزب کمونیست ونزوئلا در به وجود آمدن وضع کنونی ونزوئلا چه مسئولیتی دارد؟ شما هم از [هوگو] چاوز و هم از نیکلاس مادورو حمایت کردید.
همهٔ ما مسئولیت داریم. برخی بیشتر، و برخی کمتر.
اما حزب کمونیست ونزوئلا چه مسئولیتی در این روند دارد؟ آیا حمایت از نیکولاس مادورو اشتباه بود؟
با توجه به اینکه میبینیم اوضاع چطور پیش رفته است، البته! تاریخ به ما میگوید که آن حمایت اشتباه بود. در آن زمان باور داشتیم که پیشبرد روندی فراگیرتر [با مادورو]، حتی بهعنوان رهبر سیاسی چپ که از اتحادیهٔ سوسیالیستی بیرون آمده بود، ممکن است. او با ما دیدار و گفتوگو کرد و گفت: «من چاوز نیستم؛ همهٔ شما را دعوت میکنم.» این در سخنرانیهای آغاز کار او بود، اما بعد از هر رهبر دیگری اقتدارگراتر شد و دولت او هم به همین حالت درآمده است.
فیگوئرا توضیح میدهد: «در زمان دومین دور انتخابش [آخر اردیبهشت ۱۳۹۷] در همین سالن کانتاکلارو به او گفتیم اگر به ما تعهد همکاری بدهد، از او حمایت خواهیم کرد. این در زمانی بود که توافق ۲۰ مادهیی برای مقابله با بحران ملی تصویب شد که آنها در آن به متعهد به مجموعهای از اقدامات شدند. نیکلاس مادورو همینجا بود و همین حزب را قانع کرد که از او حمایت کند. ما بر اساس آن برنامه از او حمایت کردیم، ولی بعداً پیشرفت غیرممکن شد.»
او اشاره کرد که در زمان انتخابات مجلس ملی ۲۰۲۰ موضوع «فاصله گرفتن و جدایی از دولت» پیشنهاد شده بود.
فیگوئرا میگوید: «مشخص شد که هدف اقدامات او ضربه زدن به مزدها، از بین بردن حق تشکیل سندیکا، نابود کردن حق چانهزنی جمعی، سرکوب، اذیت و آزار، اقتدارگرایی، استبداد، و تعهد به سرمایههای کلان بود که بیانگر منافع سرمایههای فراملی و سرمایههای مبتنی بر فساد است.»
او اضافه میکند که «مادورو و ماریا کورینا، که او نیز منافع صاحبان شرکتها را نمایندگی میکند- اما در بخشهای دیگر سرمایه- در این مورد توافق دارند. به این دلایل طبقاتی، ما از هیچیک از این دو بخش حمایت نمیکنیم.»
اقدامات کوتاهمدت حزب کمونیست برای حرکت در مسیر تحقق تغییری که پیشنهاد میدهید چیست؟
ما با جریانهای [سیاسی] دیگر دربارهٔ نیاز به تحقق برنامهٔ سیاسی واحد برای کشور موافقیم، طرحی سیاسی که نه ادامهٔ قدرت نیکولاس مادورو باشد و نه مداخلهٔ خارجی. رسیدن به این هدف نیاز به توافق طیف وسیعی از جریانها دارد. این به معنای نیاز به ارائهٔ یک برنامهٔ سیاسی است، برنامهای سیاسی که یکی از نقاط کانونی آن موضوع انتخابات است.
با توجه به تهدیدهای خارجی، موضع حزب شما در این مورد چیست؟
رد کامل هرگونه مداخلهٔ خارجی در کشور ما. مسئلهٔ تهدید خارجی امپریالیسم آمریکا فقط علیه ونزوئلا نیست، چون هدفش اجرای دکترین جدید مونرو است، همانطور که خودشان گفتهاند.
فیگوئرا میگوید: «لازم است برای مخالفت با حضور نظامی آمریکا یا هر قدرت دیگری در کارائیب فشار بیاوریم. ما باید هر نوع اقدام [نظامی مداخلهگرانه]، هرگونه مداخله در ونزوئلا یا کشورهای دیگر را محکوم کنیم.»
او تأکید میکند که «مبارزه با امپریالیسم نمیتواند باعث شود که ما نقش دولتهایی مانند دولت نیکلاس مادورو را نادیده بگیریم که با سیاستهای فریبکارانه دربارهٔ سوسیالیسم، انقلاب، و بولیواریسم حرف میزنند، در حالی که حقوق مردم را پایمال و نابود میکنند و به این شرط که اجازه داشته باشند در قدرت بمانند، حاضرند همهٔ اینها را به ایالات متحد آمریکا واگذار کنند.»
دبیرکل حزب کمونیست ونزوئلا و نمایندهٔ مجلس آن کشور در پایان گفت: «آنها ضامن و حافظ استقلال و حاکمیت ملی نیستند. تغییر باید دموکراتیک، مردمی، مطابق با قانون اساسی، انتخاباتی، و نیز بر اساس برنامهای مستقل باشد.»
*این مصاحبه را خوزه گرگوریو یپز انجام داده که اول در سایت کنتراپونتو منتشر شده است.