جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴
همهٔ چشمها به بلغارستان بود: تا روز دوشنبه و سهشنبه (۱۰ و ۱۱ آذر)، تمام سرخطهای خبرهای جهان به بلغارستان پرداختند. پسلرزههای پیروزی معترضان تا تدوین پیشنویس بودجهٔ جدید دولت ادامه دارد.
اعتراضهای سراسری علیه پیشنویس بودجهٔ سال ۲۰۲۶ بلغارستان اواخر ماه نوامبر بالا گرفت. اعتراضها بهدلیل افزایش مالیات، اتهام فساد دولتی، و نارضایتی عمومی از وضع اقتصادی کشور آغاز شد و اوج گرفت. پس از یک رشته اعتراضهای خیابانی و بالا گرفتن بحثها در شبکههای مجازی، در نهایت تا پاسی از دوشنبهشب و سهشنبهشب، پس از آن که یکدهم جمعیت پایتخت در فضایی عمدتاً خانوادگی به خیابانها آمدند و مقامات پارلمان را مجبور به دیدار شبانه کردند، دولت شبانه اعلام کرد لایحهٔ بودجه را پس میگیرد.
(چند سطلآشغال آتشزده شده مبنای اتهام و بازداشت قرار نگرفت، ولی در دو روز آخر تظاهرات پلیس در بخشهایی از گاز اشکآور استفاده کرد و چند شهروند را بهمدت چند ساعت بازداشت کرد.)
مردم با وجود وعدهٔ شفاهی نخستوزیر ژلیازکوف اعتراضها را ۵ روز دیگر ادامه دادند. او در فردای نخستین شب اعتراضها یعنی در ۲۷ نوامبر (۶ آذر) گفته بود «دولت لایحه را پس خواهد گرفت». تا اینکه در روز چهارشنبه ۳ دسامبر (۱۲ آذر) پارلمان با رأی موافق و قاطع اکثریت نمایندگان رسماً با پس گرفتن لایحهٔ بودجه موافقت کرد.
▪️افزایش مالیات و هزینههای اجتماعی: پیشنویس بودجه شامل افزایش مالیات و حق بیمهٔ اجتماعی بود که قرار بود به تأمین مالی هزینههای دولت کمک کند. این لایحه همچنین شامل افزایش سقف درآمد ماهانهٔ مشمول حق بیمه اجتماعی میشد.
▪️فساد دولتی: معترضان لایحهٔ بودجه را تلاشی برای پنهان کردن فساد گسترده در دولت میدانستند. در تظاهرات نام دلیان پیفسکی، که به فساد متهم شده و از حامیان دولت است، پیاپی شنیده میشد و در شعارها «استعفای دولت» به گوش میرسید.
نارضایتی عمومی از فساد و مدیریت دولت و شرایط اقتصادی، بهخصوص در آستانهٔ ورود این کشور به منطقهٔ یورو، موجب افزایش تنشها شد.
▪️کنفدراسیون اتحادیههای کارگری مستقل (CITUB) در ابتدا با این لایحه موافقت کرده بود، اما پس از افزایش حق بیمه و اعتراضهای عمومی موضعش را تغییر داد. اتحادیهها خواستار افزایش ۱۰درصدی درآمدها، تغییرات قانونی برای حمایت از چانهزنیهای جمعی، و توقف تلاشها برای ایجاد تفرقه بین کارگران بودند.
▪️مذاکره: پس از عقبنشینی دولت از لایحه، نمایندگان اتحادیهها و کارفرمایان در مذاکراتی با دولت شرکت کردند تا در مورد پیشنویس جدید بودجه به توافق برسند.
دستاوردها و مدت اعتراضها
عقبنشینی از بودجه: مهمترین دستاورد اعتراضها مجبور کردن دولت به عقبنشینی از لایحهٔ اولیهٔ بودجه بود. دولت قول داد بودجه را با در نظر گرفتن نظرات شریکان اجتماعی و حزبهای مخالف بازبینی کند.
برخی مطالبات پذیرفته شده: در مذاکرات بعدی برخی از خواستهای اتحادیهها و کارفرمایان مورد پذیرش قرار گرفت، از جمله افزایش کمتر از حدّ انتظار در سقف درآمد ماهانهٔ مشمول حق بیمهٔ اجتماعی و لغو افزایش حق بیمهٔ بازنشستگی.
بسیار از مردم در شبکههای اجتماعی اعلام کردند که از زمان تغییر دولت سوسیالیستی و موج اعتراضهای خیابانی در اوایل دههٔ ۱۹۹۰ تا کنون چنین همبستگی و جمعیتی ندیده بودند.
گفتوگوهای اخیر معترضان از شبکههای اجتماعی آغاز شد. سپس مردم به خیابانها آمدند تا با ترکیبی بسیار فراگیر از افراد جامعه خواستهای اساسیشان را به گوش سیاستمداران حاکم برسانند.
برگرفته از کانال تلگرام «داوطلب»