پنجشنبه ۲۹ آبان ۱۴۰۴
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز پنجشنبه ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) قطعنامهای تصویب کرد و در آن خواستار پاسخگویی ایران و امکان دسترسی بازرسان آژانس به سایتهای غنیسازی ایران شد.
خبرگزاری رویترز به نقل از برخی دیپلماتهای حاضر در نشست روز پنجشنبه، که پشتِ درهای بسته انجام شد، نوشت که شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد نظارتی هستهیی وابسته به سازمان ملل متحد، در این روز قطعنامهای را تصویب کرد که طبق آن ایران باید «بدون تأخیر» وضع ذخایر اورانیوم غنیشده و همچنین سایتهای هستهیی بمبارانشده را به آژانس اطلاع دهد.
متن این قطعنامهٔ پیشنهادی بریتانیا، فرانسه، آلمان، و آمریکا علیه ایران در نشست دورهیی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با ۱۹ رأی موافق، ۱۲ رأی ممتنع، و سه رأی مخالف تصویب شد.
هدف اصلی این قطعنامه تمدید و تنظیم دوبارهٔ مأموریت آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای گزارشدهی دربارهٔ جنبههایی از برنامه هستهیی ایران است. اما در این قطعنامه همچنین تأکید شده است که اکنون که پنج ماه از حملههای نظامی اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهیی ایران میگذرد، جمهوری اسلامی ایران باید بهسرعت پاسخها و دسترسیهای مورد درخواست آژانس را فراهم کند.
در حملههای اسرائیل و آمریکا چند واحد تأسیسات هستهیی ایران، از جمله فردو، نطنز، و مرکز فراوری اورانیوم اصفهان، تخریب شد. جمهوری اسلامی از آن زمان دسترسی بازرسان به سایتهای هستهیی را ممنوع کرد و دربارهٔ ۴۴۱ کیلوگرم اورانیوم ۶۰درصدی نیز اطلاعی نداده است. بهگفتهٔ آژانس، این مقدار اورانیوم، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساختن حدود ۱۰ بمب اتمی کافی است.
قدرتهای غربی این میزان غنیسازی برای کاربردهای صلحآمیز را توجیهنشدنی میدانند و آژانس نیز آن را «مایهٔ نگرانی جدّی» توصیف کرده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش اخیرش تأکید کرده است که ایران همچنان اجازهٔ ورود بازرسان را نمیدهد و بررسی ذخایر به تعویق افتاده است.
عباس عراقچی نیز گفته است که پس از حملهٔ آمریکا غنیسازی عملاً متوقف شده است چون تأسیسات آسیب دیدهاند.
در پی تصویب این قطعنامه، وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی اجرا و پایبندی ایران به توافق با آژانس را که در پی مذاکرات او با رافائل گروسی، مدیرکل سازمان بینالمللی انرژی اتمی در قاهره امضاء شده بود، «منتفی و پایانیافته اعلام کرد.»
عباس عراقچی گفت: «سه کشور اروپایی و آمریکا با این اقدام خود و بیتوجهی به تعاملات و حسن نیّت ایران، اعتبار و استقلال آژانس را خدشهدار کردند و موجب اخلال در روند تعاملات و همکاریهای آژانس و ایران میشوند.» او میگوید که روز پنجشنبه در نامهای رسمی به مدیرکل آژانس «اعلام شد که این تفاهم دیگر معتبر نبوده و خاتمه یافته تلقی میشود.»
وزیر امور خارجهٔ ایران پیشتر و در پی فعال شدن سازوکار ماشه در ۲۳ شهریور ۱۴۰۴ نیز گفته بود که «توافق قاهره دیگر برای وضعیت فعلی کارایی و موضوعیت ندارد.» او تأکید کرد که «فقط دربارهٔ تأسیساتی که بمباران نشدهاند در قالب مقررات آژانس همکاری میکنیم.»
به گزارش خبرگزاری ایرنا، رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، قطعنامه پیشنهادی سه کشور اروپایی و آمریکا را «اقدام غیرقانونی» خواند و تأکید کرد که هیچ تغییری در وضع فعلی اجرای پادمان در ایران ایجاد نخواهد شد. او در عین حال گفت: «متأسفانه قطعنامه عواقب خودش را دارد.»
پیشتر کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفته بود [مدعی شده بود] که در صورت تصویب قطعنامه، «قطعا ایران یک بازنگریهای اساسی را در سیاستهای خود انجام خواهد داد.»