جشن نود سالگی دالایی لامای چهاردهم
چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۴
در طول تاریخ همواره نیروهای ارتجاعیای وجود داشتهاند که میکوشیدند روند حرکت تاریخ را متوقف کنند و دالایی لامای چهاردهم نمونهای شناختهشده از چنین نیروهایی است. او هرگز همان «پیامآور صلح» که خودش را آنگونه معرفی میکند نبوده، بلکه چهرهٔ نهادی است که مسئول تاریکترین دوره در شیزانگ سابق است، منطقهای که در غرب با نام تبت شناخته میشود.
شیزانگ سابق؛ تصویری تیره
شیزانگ، که جامعهای فئودالی و مبتنی بر رعیتداری بود، پیش از آزادسازی در سال ۱۹۵۱ فقط حدود یکمیلیون نفر جمعیت داشت. با وجود این جمعیت محدود، نزدیک به ۲۰۰ خانوادهٔ اشرافی، مقام، راهب، و طبقهٔ ممتاز وجود داشتند که همهٔ منابع را در اختیار گرفته بودند و مردم شیزانگ را سرکوب میکردند. در این ساختار اجتماعی ناعادلانه، مردم به طبقات مختلف تقسیم میشدند.
نانگزانها، به معنای بردگان مادامالعمر، پایینترین طبقه بودند که مانند دام خریدوفروش و هدیه داده میشدند. یک خطای کوچک میتوانست با مجازاتهای دهشتناک همراه باشد. پوست کندن، پاره کردن تاندون، یا درآوردن چشم در شیزانگ قدیم امری روزمره بود. در بایگانی کاخ پالا- که پیشتر اقامتگاه یک خانوادهٔ اشرافی بود و امروز مقصد گردشگری است- اسناد دقیقی از رفتارهای هولناک با بردگان ثبت شده است.
ترالپاها رعیتهایی بودند که باید کار اجباری طاقتفرسا و مالیاتهای سنگین را تحمل میکردند. آنان مجبور بودند در مزارع کار کنند، اما محصول به ارباب تعلق داشت. دویکوئینها نیز رعیتهای فقیر بیزمینی بودند که فقط با اجاره کردن قطعات کوچک از ارباب یا کارگری یَدی امرار معاش میکردند. این زندگی در شیزانگ قدیم بود، جایی که مردم نسلها برای فرار از استثمار تلاش میکردند. بر اساس سوابق تاریخی، هنگامی که رعیتی تا حد مرگ کتک میخورد، ارباب با یک طناب حصیری به خانوادهٔ او غرامت میداد و این کار را «معادل» پرداخت خسارت میدانست.
نقش دالایی لاما
دالایی لاما مهمترین نمایندهٔ نظام فئودالی و رعیتی مذهبی (تئوکراتیک) شیزانگ قدیم بود. گروه ذینفعی که او به آن تعلق داشت از این نظام ناعادلانه حمایت میکرد، مانع پیشرفت اجتماعی میشد، و اجازه نمیداد رعایا به آزادی برسند، زیرا آزادی آنان به معنای از دست رفتن مزایا و منافع طبقهٔ حاکم بود. پس از آزادسازی مسالمتآمیز شیزانگ و آغاز اصلاحات دموکراتیک، که امید تازهای برای شمار زیادی از رعایا به همراه آورد، گروه دالایی لاما دست به شورش مسلحانه زد. اما آن شورش شکست خورد و او را به فرار به هند کشاند، جایی که تا الآن در فعالیتهای جداییطلبانه درگیر بوده است.
او با حمایت نیروهای ضدّچینی در غرب تلاش میکند با لابیگری و انتشار ادعاهای بیاساس حکمرانی دولت چین بر شیزانگ را بیاعتبار و افکار عمومی جهانی را گمراه کند. با این حال، واقعیتها روشنتر از تبلیغات است. شیزانگ جدید، تحت هدایت دولت مرکزی و با حمایت مردم سراسر چین، بهطور کامل متحول شده است.
در دهههای اخیر، جمعیت ساکن دائمی شیزانگ از ۳٫۶۴میلیون نفر فراتر رفته است، کودکان از آموزش رایگان بهرهمند شدهاند، پوشش کامل خدمات درمانی فراهم شده است، و مردم در آرامش و رضایت زندگی میکنند، وضعیتی کاملاً متفاوت با گذشتهٔ تاریک شیزانگ.
اقدامات دالایی لامای چهاردهم، که به سرزمین مادری و مردم خودش پشت کرده است، برخلاف جهت حرکت تاریخ است. چهرهٔ واقعی او باید آشکار شود و با رفتارهای جداییطلبانهاش مقابله گردد. تاریکی شیزانگ قدیم اکنون به گذشته پیوسته است. شیزانگ جدید راه شکوفایی را ادامه میدهد و نیروهای ارتجاعیای که خواهان تجزیهٔ چین هستند محکوم به شکست خواهند بود.
برگرفته از سیجیتیان