سارا بلوچ
دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴
در روزهای اخیر، سیستان و بلوچستان شاهد افزایش چشمگیر ناامنی و بروز حوادث تلخ و نگرانکننده بوده است. کشف اجساد، گروگانگیری، قتل شهروندان بهدستِ افراد مسلح، و تصادفهای مرگبار جادهیی تنها بخشی از واقعیت تلخ این روزهای استان است. در این میان، دهها سوختبر بلوچ نیز در نتیجهٔ تیراندازی نیروهای نظامی یا تصادفهای ناشی از تعقیب و گریز جانشان را از دست داده یا زخمی شدهاند. این وقایع بار دیگر مسئلهٔ امنیت و مسئولیت حکومت در قبال جان شهروندان را به پرسش میکشد.
بر اساس اصول بدیهی حقوقی و وظایف حاکمیتی، تأمین امنیت و حفظ جان شهروندان اصلیترین وظیفه حکومت است. در حالی که حکومت با تکیه بر دستگاههای امنیتی، نظامی و اطلاعاتی گسترده باید ضامن آرامش مردم باشد، در سیستان و بلوچستان نهتنها امنیت برقرار نشده، بلکه بیثباتی و ناامنی ساختاریتر شده است. مردم این منطقه هر روز با خطر مرگ، بازداشت، فقر، و تبعیض روبهرو هستند، بیآنکه ارادهای جدی برای پایان دادن به این وضعیت مشاهده شود.
ناامنی کنونی را نمیتوان صرفاً به درگیریهای قبیلهای یا گروههای مسلح نسبت داد؛ بلکه نتیجه مستقیم سیاستهای امنیتی تبعیضآمیز، محرومیت اقتصادی، و بیتوجهی حکومت مرکزی به نیازها و مشکلات مردم بلوچستان است. زمانی که توسعه، اشتغال، و عدالت اجتماعی جای خود را به سرکوب، بیاعتمادی و کنترل امنیتی میدهد، نتیجه طبیعی آن چیزی جز انفجار خشونت و ناامنی نخواهد بود.
از سوی دیگر، سکوت سرداران، ریشسفیدان و سران طوایف نیز قابل تأمل است. آنان در گذشته نقشی میانجیگرانه و تأثیرگذار در کاهش تنشها داشتند، اما امروز بسیاری از آنان یا در سایه فشارهای سیاسی و اقتصادی به سکوت وادار شدهاند، یا در ساختار قدرت ادغام و از جامعه خود جدا شدهاند. این سکوت، در عمل به تداوم بیثباتی و بیاعتمادی میان مردم و حاکمیت کمک میکند.
در نهایت، تا زمانی که حکومت مسئولیت خود را در قبال امنیت و کرامت شهروندان بلوچ نپذیرد، و رهبران اجتماعی و طوایف نیز نقش واقعی خود را در مطالبهگری و دفاع از مردم ایفا نکنند، چرخه خشونت، فقر و ناامنی در سیستان و بلوچستان ادامه خواهد یافت. این وضعیت نهتنها تهدیدی برای مردم بلوچستان، بلکه برای ثبات و آینده کل کشور است.
از کانال تلگرامی کمپین فعالین بلوچ