چهارشنبه ۷ آبان ۱۴۰۴
امید مجد – اندیشهٔ نو: بانک خلق چین (بانک مرکزی چین) اعلام کرد که سیستم تسویهحساب فرامرزی دیجیتال رنمینبی (یوآن) را با ۱۰ کشور عضو اتحادیهٔ کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) و ۶ کشور خاورمیانه بهطور کامل یکپارچه کرده است.
این اقدام امکان میدهد که در حدود ۳۸درصد از تجارت جهانی مستقیم با استفاده از یوآن دیجیتال انجام شود. به این ترتیب، این کشورها سیستم سوئیفت را که اساساً برای تجارت با دلار آمریکا است دور میزنند.
مجلهٔ اکونومیست این تحول را «نخستین نبرد برای برتون وودز ۲.۰» نامیده است – بازسازی زیرساخت اقتصادی جهانی با استفاده از فناوری بلاکچین.
در حالی که در سیستم سوئیفت پرداختهای بینالمللی هنوز با تأخیر ۳ تا ۵روزه صورت میگیرد، سیستم یوآن دیجیتال چین زمان تسویهحساب را به ۷ ثانیه کاهش داده است.
در سراسر جهان ۲۳ بانک مرکزی به آزمایش این «پل ارز دیجیتال» پیوستهاند و معاملهگران انرژی خاورمیانه با استفاده از این امکان توانستهاند هزینههای تسویهحساب را تا ۷۵درصد کاهش دهند.
تأثیر عمیق این تحول در بازاندیشی حاکمیت و استقلال مالی است. در حالی که آمریکا از سوئیفت برای اعمال تحریمها علیه کشورهایی مانند ایران استفاده کرده است، چین حالا سیستم جدید پرداختها به یوآن را در جنوب شرق آسیا ایجاد کرده است.
در سال ۲۰۲۴، حجم معاملات یوآن در کشورهای آسهآن به ۵٫۸تریلیون یوآن رسید که افزایشی ۱۲۰درصدی در مقایسه با سال ۲۰۲۱ بود. شش کشور، از جمله مالزی و سنگاپور، یوآن را به ذخایر ارزیشان اضافه کردهاند و تایلند نیز نخستین پرداخت نفتیاش با یوآن دیجیتال را انجام داده است.
بانک تسویهحسابهای بینالمللی (BIS) اعلام کرده است که «حالا چین است که دارد قوانین عصر ارزهای دیجیتال را تعریف میکند.»
یوآن دیجیتال فقط ابزار پرداخت نیست، بلکه ابزاری استراتژیک برای پیشبرد طرح «کمربند و جاده» هم است. این تحول دیجیتال برای نخستین بار سلطهٔ دلار آمریکا در تجارت جهانی را بهطور سیستماتیک تهدید کرده است.
امروزه ۸۷درصد از کشورهای جهان سیستم یوآن دیجیتال را برقرار کردهاند و حجم پرداختهای بینالمللی با استفاده از آن از ۱٬۲تریلیون دلار فراتر رفته است. در حالی که در آمریکا هنوز بر سر ریسکهای ارز دیجیتال بحث میکنند، چین شبکهٔ پرداخت دیجیتالش را به ۲۰۰ کشور گسترش داده است.
در این انقلاب مالی آرام موضوع فقط پول نیست، بلکه بحث بر سر کنترل آیندهٔ اقتصاد جهانی است.
پان گونگشِنگ، رئیس بانک خلق چین (بانک مرکزی)، روز دوشنبه ۲۷ اکتبر (۵ آبان) در همایش سالانهٔ مجمع مالی ۲۰۲۵ اعلام کرد که این بانک قصد دارد نظام مدیریت یوآن دیجیتال را بیش از پیش اصلاح کند و نقش آن را در چارچوب سیاست پولی کلان کشور بازبینی کند.
او گفت که بانک مرکزی از مشارکت بانکهای تجاری بیشتری در چین بهعنوان اپراتورهای مجاز خدمات یوآن دیجیتال حمایت خواهد کرد تا دامنهٔ استفاده از این ارز دیجیتال ملی گسترش یابد.
پان با اشاره به اقدامات اخیر افزود که بانک خلق چین یک مرکز عملیات بینالمللی یوآن دیجیتال در شانگهای برای نظارت بر همکاریها و استفادهٔ فرامرزی از این ارز ایجاد کرده است. همچنین، مرکزی برای عملیات و مدیریت یوآن دیجیتال در پکن تأسیس شده است که مسئول توسعه، راهبری، و نگهداری سیستمهای مرتبط بهمنظور ترویج کاربرد گستردهتر این ارز است.
رئیس بانک خلق چین در ادامه دربارهٔ معاملات و سفتهبازی ارزهای مجازی داخلی گفت: «از سال ۲۰۲۷، این بانک به همراه نهادهای مربوط دیگر مجموعهای از سیاستها را برای پیشگیری و مقابله با خطرات مرتبط با معاملات ارزهای مجازی تدوین و اجرا کرده است.» او تأکید کرد که «این سیاستها همچنان پابرجاست.»
پان افزود که بانک مرکزی چین به همکاری با نهادهای انتظامی برای مقابله با معاملات غیرقانونی و فعالیتهای سفتهبازی در حوزهٔ ارزهای مجازی ادامه خواهد داد تا نظم اقتصادی و مالی کشور حفظ شود.
رئیس بانک مرکزی چین همچنین تصریح کرد: «بانک مرکزی بهطور مستمر تحولات مربوط به استیبلکوینهای خارجی [ارز دیجیتالی که پشتوانهای مثل دلار یا طلا دارد و ارزش آن ثابت است] را رصد و ارزیابی میکند.»