یکشنبه ۴ آبان ۱۴۰۴
🔸 جمعی از انجمنها و فعالان اجتماعی سراسر کشور در کارزاری مشترک با عنوان «حمایت از انجمنهای مردمنهاد»، نسبت به طرح موسوم به «اصلاح قانون فعالیت تشکلها و مؤسسات غیردولتی» (شماره ثبت ۳۱۶) اعتراض کردهاند. آنان در نامهای خطاب به رئیس مجلس و اعضای کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها، این طرح را «تهدیدی جدی برای آزادی، استقلال و حیات جامعه مدنی ایران» خواندهاند.
🔸 امضاکنندگان این کارزار، که از میان مدیران و اعضای انجمنهای فعال در حوزههای اجتماعی، فرهنگی، زیستمحیطی و آموزشی هستند، میگویند سازوکارهای پیچیده و امنیتی پیشبینیشده در طرح «عملاً اصل ۲۶ قانون اساسی را نقض میکند و استقلال نهادهای مردمی را از بین میبرد.» به باور آنان در صورت تصویب بخش بزرگی از سازمانهای مردمنهاد یا مجبور به توقف فعالیت خواهند شد یا به نهادهایی وابسته به دولت بدل میشوند.
🔸 در متن بیانیه آمده است: «تعریف مبهم از فعالیت سیاسی و حذف عنوان تشکل مردمنهاد، جهتگیری طرح را از نظارت حمایتی به کنترل امنیتی تغییر داده و به پلیسی شدن فضای عمومی منجر میشود.»
🔸 انجمنها در این کارزار هشت پیامد اصلی تصویب طرح را برشمردهاند: از «تضعیف سرمایه اجتماعی» و «حذف نهادهای نظارتی مردمی» گرفته تا «محروم شدن کشور از ظرفیتهای بینالمللی» و «امنیتی شدن فضای کنشگری داوطلبانه». آنان نوشتهاند که «حضور دائمی نهادهای اطلاعاتی در شوراهای ارزیابی» باعث هراس اجتماعی و خودسانسوری در میان فعالان مدنی خواهد شد.
🔸 در این کارزار آمده است که چنین طرحی میتواند خدمات حمایتی و خیریهای به اقشار آسیبپذیر را متوقف کند: «در شرایطی که دولت با محدودیتهای بودجهای روبهرو است، بخش بزرگی از خدمات به کودکان کار، سالمندان و بیماران خاص توسط سمنها ارائه میشود. تصویب طرح، چرخه حیاتی این خدمات را متزلزل میکند.»
🔸 از نظر حقوقی نیز این طرح با الزامات قانون اساسی در تضاد دانسته شده است: «الزام همه تشکلها به اخذ مجوز از وزارت کشور و نهادهای امنیتی و تشکیل شوراهای ارزیابی مرکب از دستگاههای انتظامی و قضایی، نقض آشکار اصل ۲۶ قانون اساسی است که بر آزادی تشکیل انجمنها بدون نیاز به مجوز تأکید دارد.»
🔸 انجمنها در مقابل پیشنهاد کردهاند قانونی تدوین شود که «بر آزادی، خودانتظامی و شفافیت داوطلبانه تأکید کند و دولت را حامی و تسهیلگر بداند، نه ناظر و مجوزده.»
🔸 امضاکنندگان از نمایندگان مجلس خواستهاند تا بررسی طرح را متوقف کنند و آن را تنها با حضور واقعی نمایندگان جامعه مدنی و کارشناسان مستقل بازنگری نمایند: «جامعه توانمند، نیازمند مردمی فعال، مسئول و مشارکتجو است. انجمنها نه تهدید، بلکه بازوی مکمل نظام در توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادیاند. حمایت از آنها، حمایت از آینده ایران است.»
🔸 کارزار «حمایت از انجمنهای مردمنهاد» از ۳ آبان ۱۴۰۴ آغاز شده و تا ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ ادامه دارد. این حرکت جمعی به ابتکار نهادهایی چون «انجمن ترویج فرهنگ مسئولیت اجتماعی»، «سازمان مردمنهاد اندیشه ولایت»، «خانه روانشناسان و مشاوران کشور»، «انجمن توسعه متوازن کشور»، «خانه سرباز صلح ایران»، «کانون توسعه روستایی اندیشه پویا» و «انجمن توسعه مسئولیت اجتماعی» شکل گرفته است.