روز جهانی معلم امسال با شعاری معنادار فرا رسیده است «بازآفرینی آموزگاری بهعنوان حرفهای مشارکتی» این شعار یادآور آن است که آموزش و پرورش زمانی میتواند کارآمد و انسانی باشد که معلمان نه بهعنوان مجریان خاموش سیاستهای بالادستی، بلکه بهعنوان شرکای اندیشه و تصمیمسازی در فرآیند آموزشی شناخته شوند.
اما در ایران، متأسفانه واقعیت از این آرمان فاصلهای بسیار دارد. نظام آموزشی کشور در وضعیتی نابسامان و ناعادلانه بهسر میبرد. سیاستهای نادرست و بیتوجهی به خواست فرهنگیان، آموزش را از مسیر عدالت و برابری منحرف کرده است. آموزش در عمل به کالایی طبقاتی تبدیل شده که تنها خانوادههای مرفه توان بهرهمندی از آن را دارند، در حالیکه فرزندان بسیاری از طبقات محروم از آموزش باکیفیت بیبهره مانده و حتی از تحصیل بازمیمانند.
در کنار این تبعیض ساختاری، معلمان آگاه و دلسوزی که برای دفاع از حقوق صنفی خود و برای تحقق آموزش رایگان، باکیفیت و عادلانه تلاش کردهاند، با برخوردهای خشن و امنیتی روبهرو شدهاند؛ از بازداشت و زندان گرفته تا تعلیق، اخراج و بازنشستگی اجباری پیش از موعد. این رفتارها نهتنها نقض آشکار حقوق شهروندی و صنفی فرهنگیان است، بلکه نشانهی بیاعتنایی حاکمیت به کرامت معلم و سرنوشت آموزش در ایران است.
در چنین شرایطی، سخن گفتن از بازآفرینی حرفهی معلمی بدون مشارکت واقعی معلمان، شعاری توخالی خواهد بود. حرفهی آموزگاری تنها زمانی میتواند احیا شود که آزادی بیان، امنیت شغلی، و مشارکت صنفی و حرفهای معلمان به رسمیت شناخته شود و آموزش بر پایهی عدالت، نه تبعیض، سازمان یابد.
ما در این روز جهانی، ضمن همبستگی با همهی فرهنگیان آزادهی ایران، تأکید میکنیم که نجات آموزش و پرورش از بحران کنونی تنها از مسیر مشارکت آزادانهی معلمان و همراهی خانوادهها و جامعهی مدنی ممکن است. آیندهی این سرزمین به کیفیت آموزش امروز گره خورده است و آموزش زمانی معنا دارد که هیچ کودکی از آن محروم نماند و هیچ معلمی به جرم دفاع از حق، مجازات نشود.
روز جهانی معلم گرامی باد — با آرزوی آموزشی برابر، انسانی و رهاییبخش برای همهی کودکان ایران.
کانون صنفی فرهنگیان گیلان ۱۴۰۴/۰۷/۱۳