محمدحسن پوره – معلم و فعال صنفی
پنجشنبه ۱۰ مهر ۱۴۰۴
در روز جهانی معلم، که هر سال ۵ اکتبر (۱۳ مهر) با مشارکت سازمان بینالمللی کار (ILO)، یونیسف، و آموزش بینالملل (EI) برگزار میشود، با ارائهٔ شعاری به این رویداد فرهنگی ارج مینهند.
یونسکو شعار امسال روز جهانی معلم را «بازآفرینی آموزگاری بهعنوان حرفهای مشارکتی» اعلام نموده است.
بازآفرینی واژهای است نسبتاً جدید و در فرهنگنامهها به معنا و مفهوم بازسازی، دوبارهسازی، و آفرینش مجدد بیان شده است.
در شعار امسال بر بازآفرینی آموزگاری بهعنوان حرفهای مشارکتی تأکید شده است. اگر بازآفرینی را فرایندی خلاقانه در نظر بگیریم، در این فرایند صرفاً آموزگار نیست که باید بازآفرینی شود، بلکه تمام عناصر و مؤلفههای مؤثر در آموزش نیاز به بازآفرینی دارد.
از جمله:
🔺 بازآفرینی در سیاستهای آموزشی
🔺 بازآفرینی و دوری جستن از آموزشهای ایدئولوژیکی محض
🔺 بازآفرینی در محتوای کتابهای درسی
🔺 بازآفرینی رشتههای تحصیلی
🔺 بازآفرینی در سیاستهای بودجهای
🔺 بازآفرینی در رفاه و معیشت آموزگار
و …
بازآفرینی زمانی ضرورت پیدا میکند که جامعه با تحولات عظیمی در جهانبینی، باورهای دینی، فرهنگ، نظام شناختی، سبک زندگی، سیاست، نوآوریهای علمی، و… روبهرو باشد. این ضرورت در شرایط عینی عصر حاضر بهوضوح احساس میشود.
نهاد آموزشی کشور- هرچند هم که دیر شده است- باید بهسوی جهان واقعی و عینی زندگی دانشآموزان برگردد، «غایبان» دنیای پیچیدۀ آموزش را به مرکز ماجرا فرا بخواند و «حاشیهها» را به متن تصمیمگیریها دعوت بکند.
دولت در همهجای دنیا حامی مؤثر آموزش و پرورش عمومی است، اما این کار را با مشارکت واقعی و مؤثر نهادهای مدنی و غیردولتی و تشکلهای صنفی انجام میدهد.
در آموزش و پرورش عمومی رایگان و همشکل، با تأکید بر حرفهای بودن آموزگاری و امر تدریس، بر موضوع مشارکتی بودن امر آموزگاری و تدریس تأکید خاصی مدّنظر برنامهریزان آموزشی است.
در حالتی که نظام آموزشی حرفهٔ آموزگاری را حرفهای مشارکتی به معنای واقعی کلمه تعریف کند، در این حالت باید:
🔺 تضمین الغای انحصارهای فرهنگی
🔺 تضمین الغای شکلهای ممتاز طبقات تحصیلی
🔺 تضمین الغای تبعیضهای شغلی و معیشتی آموزگاری
لحاظ شود.
در صورت تحقق این مهم، نهاد آموزش و مدرسه و آموزگار زمینهٔ شکوفایی همهسویهٔ شخصیت دانشآموز را مهیا میسازد و با بسترسازی زمینهٔ تفکر انتقادی، دانشآموز برای ورود به جامعه و پذیرش نقش اجتماعیاش آمادگی لازم را پیدا خواهد کرد.
فاصله گرفتن نهاد آموزش از نهادی حاکمیتی محض و نزدیک شدن به آموزش و پرورش عمومی به معنای واقعی کلمه- نه در حد شعار و کلیشهای- ضرورتی اجتنابناپذیر برای رسیدن به نهاد آموزشی مؤثر، پویا، و کارآمد است.
نقل از کانال تلگرام شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران