توافق آمریکا و اسرائیل بر سر طرح ۲۰ ماده‌ای برای پایان دادن به جنگ غزه: راه‌حل دو کشوری در ابهام

سه‌شنبه ۸ مهر ۱۴۰۴

ترجمه و تنظیم از ب. دیدار^*

طبق گزارش‌های متعدد رسانه‌ها، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پس از مذاکره در کاخ سفید اعلام کردند که بر سر طرح ۲۰ ماده‌ای پیشنهادی دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه به توافق رسیده‌اند.
ترامپ در کنفرانس خبری پس از مذاکرات کاخ سفید این طرح را «روزی تاریخی برای صلح» خواند. اما به گزارش بی‌بی‌سی، او گفت که در صورت رد شدن این طرح از سوی حماس، نتانیاهو از حمایت آمریکا برای «پایان دادن به کار نابودی تهدید حماس» برخوردار خواهد بود.
به گزارش الجزیره، کاخ سفید در ارتباط با طرح صلح ۲۰ ماده‌ای که روز دوشنبه ۷ شهریور منتشر شد اعلام کرد که آمریکا واسطهٔ گفت‌وگو میان اسرائیل و فلسطین خواهد شد و ظرف ۷۲ ساعت پس از پذیرش این طرح از طرف اسرائیل، همهٔ گروگان‌های اسرائیلی آزاد خواهند شد.
در صورت پذیرفتن شدن این طرح، اجرای آن با توقف فوری عملیات نظامی آغاز می‌شود. همچنین، در این طرح تصریح شده است که «خطوط نبرد» موجود تا زمان فراهم شدن شرایط برای عقب‌نشینی مرحله‌یی متوقف خواهد شد. به گزارش بی‌بی‌سی، طبق این طرح، حماس سلاح‌هایش را زمین خواهد گذاشت و تونل‌ها و تأسیسات تولید سلاح را نابود خواهد کرد.
به گزارش الجزیره، کاخ سفید اعلام کرده است که اسرائیل غزه را اشغال یا ضمیمه نخواهد کرد و هیچ‌کس مجبور به ترک نوار غزه نخواهد شد.
به گزارش الجزیره، دیگر مفاد این طرح شامل نظارت سازمان ملل بر کمک‌های انسان‌دوستانهٔ فوری به غزه و استقرار «نیروی ثبات بین‌المللی» است که احتمالاً از کشورهای مسلمان همسایه تشکیل می‌شود.
در طرح پیشنهادی آمریکا نحوهٔ حکومت آیندهٔ غزه نیز ترسیم شده است. در این طرح پیشنهادی یک «کمیتهٔ فلسطینی تکنوکرات و غیرسیاسی» به‌طور موقت «با نظارت و سرپرستی یک نهاد انتقالی بین‌المللی جدید به نام هیئت صلح، که ریاست آن را ترامپ بر عهده خواهد داشت» حکومت خواهد کرد. به گزارش بی‌بی‌سی، تونی بلر، نخست‌وزیر سابق بریتانیا، در کنار سایر رهبرانی که «اعلام خواهند شد»، بخشی از این نهاد حاکم خواهد بود.
خبرگزاری شینهوا چین روز سه‌شنبه ۸ مهر به نقل از یک منبع حماس گزارش داد که حماس پیشنهاد آمریکا را از طریق میانجی‌های قطری و مصری دریافت کرده است. هیئت حماس به میانجی‌های گفت که پیش از دادن پاسخ رسمی، این پیشنهاد را «با حسن‌نیّت» بررسی خواهد کرد.
خبرگزاری الجزیره با استناد به بیانیه‌ای که خبرگزاری فلسطینی وفا منتشر کرده است نوشت که تشکیلات خودگردان فلسطین، مستقر در کرانهٔ باختری، از این پیشنهاد استقبال کرده و آمادگی‌اش را برای «همکاری با آمریکا، کشورهای منطقه‌، و شرکا برای پایان دادن به جنگ غزه از طریق یک توافق جامع» ابراز کرده است.
این تشکیلات همچنین خواستار برقراری سازوکارهایی برای محافظت از مردم فلسطین، تضمین احترام به آتش‌بس و امنیت برای هر دو طرف، جلوگیری از الحاق زمین و آوارگی فلسطینیان، و توقف اقدامات یکجانبهٔ ناقض قوانین بین‌المللی شد.
وزیران امور خارجهٔ عربستان سعودی، اردن، امارات متحدهٔ عربی، اندونزی، پاکستان، ترکیه، قطر، و مصر اواخر روز دوشنبه بیانیهٔ مشترکی در استقبال از این پیشنهاد صادر کردند. به گزارش الجزیره، آنها بار دیگر بر تعهد به همکاری با آمریکا برای دستیابی به توافقی که تضمین‌کنندهٔ کمک‌های انسان‌دوستانهٔ نامحدود به غزه، آزادی گروگان‌ها، امنیت برای همهٔ طرف‌ها، عقب‌نشینی کامل اسرائیل، بازسازی غزه، و مسیری به‌سوی راه‌حل عادلانهٔ دو کشوری تأکید کردند.
لیو ژونگ‌مین، استاد مؤسسهٔ مطالعات خاورمیانه دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای، روز سه‌شنبه به گلوبال تایمز گفت که طرح صلح ۲۰ ماده‌ای دولت ترامپ چارچوبی جامع است که از طریق مذاکره و مصالحه‌ با نزدیک شدن به پایان جنگ غزه تدوین شده است.
لیو گفت که این طرح، که برای جلوگیری از طولانی شدن درگیری طراحی شده است، اهداف اسرائیل را با عناصری از طرح توسعهٔ قبلی ترامپ برای بازسازی غزه متعادل می‌کند.
لیو توضیح داد که این طرح تا حد زیادی به اهداف اسرائیل، از جمله آزادی گروگان‌ها، خلع‌سلاح حماس، و غیرنظامی کردن غزه می‌پردازد، اگرچه اسرائیل همچنان به دنبال حذف کامل حماس است.
لیو در مورد ساختار سیاسی آیندهٔ غزه گفت که نهاد حاکم پیشنهادی در طرح آمریکا شبیه به حکومت استعماری است که بریتانیا در دوران قیمومیت بر فلسطین ایجاد کرد. لیو گفت که این چارچوب می‌تواند غزه را برای مدتی نسبتاً منزوی کند.
برخی از تحلیلگران همچنین خاطرنشان کردند که در این طرح عبارت «راه‌حل دو کشوری» حذف شده است. نیویورک تایمز در مورد طرح دولت ترامپ نوشت: «بسیاری از فلسطینی‌ها احتمالاً چنین چشم‌انداز دور و مبهمی از استقلال را کافی نمی‌بینند.» به نوشتهٔ این نشریه، نتانیاهو بارها تأکید کرده است که اجازه تأسیس کشور فلسطین را نمی‌دهد.
در همین حال، پارلمان اسرائیل روز دوشنبه ۷ شهریور ۳۰٫۸میلیارد شِکِل (۹٫۲میلیارد دلار) دیگر برای هزینه‌های مربوط به جنگ تصویب کرد و در حالی که جنگ در غزه پس از جنگ کوتاه ژوئن با ایران ادامه دارد، سقف کسری بودجهٔ دولت را افزایش داد.
همچنین، نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) روز دوشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که نیروی هوایی آن کشور در ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۱۴۰ هدف را در سراسر نوار غزه مورد حمله قرار داده است. به گزارش تایمز آو اسرائیل، ارتش اسرائیل این اهداف را «تروریستی» توصیف کرد که شامل ساختمان‌ها، عوامل، و سایر زیرساخت‌ها می‌شود.
شینهوا گزارش داد که خبرگزاری رسمی فلسطین وفا گزارش داده است که در نتیجهٔ حمله‌های اسرائیل در نوار غزه در روز گذشته ۵۰ نفر کشته و ۱۸۴ نفر زخمی شده‌اند.
لیو گفت که با وجود اینکه بسیاری از کشورها، از جمله کشورهای غربی، در مجمع عمومی سازمان ملل که اخیراً برگزار شد فلسطین را به رسمیت شناختند و از راه‌حل دو کشوری حمایت کردند، چشم‌انداز تشکیل کشور فلسطین در کوتاه‌مدت همچنان تاریک و مبهم است.
این کارشناس افزود: «سرزمین فلسطین دائم تکه‌تکه شده است و صدها هزار نفر از اهالی غزه پناهنده و آواره شده‌اند. سرزمین، مردم، و حاکمیت فلسطین آسیب‌های شدیدی از اقدامات اسرائیل دیده است.»

منبع: US, Israel agree on the 20-point plan to end war in Gaza; ‘two-state solution’ remains bleak: expert – Global Times