چهارشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۴
به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبر آنلاین، در هفتههای اخیر خبر وارد نشدن واکسن HPV به برنامهٔ واکسیناسیون کشوری واکنشهای زیادی از جانب جامعهٔ پزشکی و جامعه در کل به همراه داشته است. ویروس HPV یکی از عوامل اصلی بروز سرطان دهانهٔ رحم است. بسیاری از پزشکان این تصمیم به وارد نکردن واکسن HPV را عقبگردی در حوزهٔ سلامت زنان میدانند.
دکتر گیتی قیاسی، متخصص زنان، از چند بحران همزمان سخن میگوید: کمبود واکسن، قیمتهای نجومی، فروش غیرمجاز، و حتی تزریق واکسنهای تقلبی با برچسب جعلی تأییدیه وزارت بهداشت!
واکسنهای تقلبی اعتماد عمومی را تهدید میکنند
به گفتهٔ این متخصص، در بازار آزاد واکسنهای تقلبی با بستهبندی مشابه با برندهای معتبر خارجی مثل آمریکایی یا هلندی عرضه میشود که برچسب جعلی «تأییدیه وزارت بهداشت» هم دارند. این واکسنها نهتنها اثربخش نیستند، بلکه ممکن است خطرناک هم باشند.
در عین حال، واکسنهای اصل و دارای مجوز نیز مستقیماً به دست مردم نمیرسند. این محصولات از مسیر واسطهها وارد بازار میشوند و با قیمتهای بسیار زیاد، مثلاً ۱۰ تا ۱۴میلیون تومان برای هر دوز فروخته میشوند.
کمبود آگاهی مانعی مهمتر از تحریم
قیاسی میگوید: «یکی از موانع اصلی در مسیر پیشگیری کمبود آگاهی عمومی دربارهٔ HPV و روشهای انتقال آن است. بسیاری از زنان حتی بعد از ابتلا برای نخستین بار نام این ویروس را میشنوند.»
ویروس HPV میتواند سالها در بدن باقی بماند و بدون علائم خاص در نهایت منجر به سرطان شود. به گفتهٔ قیاسی، بسیاری از زنان در سن بین ۳۰ تا ۴۰ سالگی تازه متوجه عفونت میشوند و این موضوع بار روانی سنگینی را به آنها تحمیل میکند.
تحریم و گرانی راه را برای قاچاق باز کرده است
دلیل مهم دیگر برای نرسیدن واکسن به دست مردم تحریمهای بینالمللی است که باعث شده است واردات محدود و گرانقیمت شود. در چنین شرایطی، بازار سیاه رشد میکند و داروهای مشکوک بهراحتی وارد چرخهٔ توزیع میشوند.
جای خالی آمار و سیستم ثبت بیماری
یکی از مشکلات اصلی نبود سامانهٔ ثبت دادههای بیماران HPV مثبت یا مبتلا به ضایعات پیشسرطانی است. در حالی که برای مادران باردار یا بیماران دیابتی سامانههای مشخصی وجود دارد، در حوزهٔ HPV هیچ پایگاه دادهای برای پایش بیماری و واکنش سریع وجود ندارد.
به گفتهٔ قیاسی، این کمبود آمار باعث شده است که دولت ادعا کند این سرطان جزو ۱۰ سرطان شایع کشور نیست، در حالی که شاید واقعیت چیز دیگری باشد و صرفاً بهخاطر ضعف در دادهها این بیماری در اولویت قرار نگرفته است.
کاهش دوز واکسن میتواند راهحل باشد
سازمان جهانی بهداشت در حال بررسی امکان کاهش دوز واکسن HPV به فقط یک دوز است. اگر این روش تأیید شود، میتواند هزینهها را کاهش دهد و واکسن را برای دولتها و مردم مقرونبهصرفهتر کند.
جمعبندی: سرطان دهانهٔ رحم قابل پیشگیری، اما فراموششده
دکتر قیاسی با اشاره به اینکه سرطان دهانهٔ رحم برخلاف سرطانهای ژنتیکی کاملاً قابل پیشگیری است، میگوید: «وقتی واکسن HIV ساخته شود، نمیگویند چون موارد ابتلا کم است واکسن نزنیم؛ دربارهٔ HPV هم همین منطق باید حاکم باشد.»
در نهایت، نبود واکسن در برنامهٔ ملی، نبود نظارت بر بازار، نبود سیستم آماری، و کمبود آگاهی همگی عواملیاند که میتوانند سلامت زنان ایرانی را در دهههای آینده تهدید کنند.