پنجشنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۴
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد که رشد تولید شرکتهای صنعتی بورسی در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۳ بیش از ۱٫۱درصد منفی بوده است، هرچند فروش این شرکتها افزایش یافته است. صنایع کلیدی مانند خودرو، دارو، فلزات، و سیمان با کاهش تولید مواجه شدهاند. شاخص قیمت محصولات صنعتی از بهار ۱۴۰۲ نزولی بوده و تورم تولیدکننده همواره کمتر از تورم مصرفکننده مانده است که علت آن بیاطمینانی سیاسی، محدودیت تولید، و مشکلات مالی عنوان شده است.
شاخص مدیران خرید (شامخ) نیز نشان میدهد که فعالان اقتصادی به آیندهٔ صنعت بدبینتر شدهاند. با وجود رشد ارزش افزوده از سال ۱۴۰۰، کاهش مستمر رشد صنعتی در ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ باعث اُفت سهم صنعت از کل اقتصاد شده و رکود در تولید شرکتهای صنعتی بورسی همچنان ادامه دارد. گزارش هشدار میدهد که در صورت ادامه وضع کنونی، رکود میتواند به دیگر زیرشاخههای صنعتی نیز سرایت کند و نیازمند بازنگری جدّی در سیاستهای اقتصادی و صنعتی کشور است.
در ادامه تصریح شده است که رکود در بخش صنعت در شش ماه دوم سال ۱۴۰۳ در کاهش تولید در صنایع «چوب و کاغذ»، «محصولات فلزی جز ماشینآلات و تجهیزات»، «دارو»، «خودرو و قطعات»، «کاشی و سرامیک»، «فلزات پایه»، «سایر کانیهای غیرفلزی»، «سیمان»، «کانی غیرفلزی» و «شیمیایی (جز دارو)» نمایان شده است و به نظر میرسد که در صورت ادامه یافتن وضع کنونی در ماههای آینده، رکود در این بخشها فراگیرتر شود.
در این گزارش ذکر شده است که در سال ۱۴۰۳، در مقایسه با سال قبل از آن، سطح رشتهفعالیتهای صنعتی غیر از «ساخت چرم و محصولات وابسته»، «ساخت کک و فراوردههای حاصل از پالایش نفت» و «ساخت محصولات شیمیایی»، که در آنها شاهد افزایش نرخ تورم هستیم، در صنایع دیگر نرخ تورم شاخص قیمت تولیدکننده محصولات صنعتی روندی نزولی را نشان میدهد.
۲۳هزار شغل صنعتی در نیمهٔ دوم ۱۴۰۳ از بین رفت
به نوشتهٔ سایت جماران، بر اساس دادههای مرکز آمار، در زمستان ۱۴۰۳ نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر ۴۰٫۱درصد بوده که نسبت به زمستان ۱۴۰۲ کاهش ۰٫۷درصدی داشته است. سهم اشتغال در بخش صنعت ۳۳٫۵درصد اعلام شده و تعداد شاغلان این بخش در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۳ حدود ۲۳هزار نفر نسبت به نیمهٔ اول همان سال کاهش یافته است. همچنین، اشتغال در صنعت نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش ۰٫۲۵درصدی داشته است. بخش خدمات بیشترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده و ظرفیت جدید اشتغالزایی در آن محدود شده است.
۵۳درصد شاغلان در خدمات؛ سهم صنعت و کشاورزی کمتر شد
در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۳، بخش خدمات با ۵۳٫۲درصد بیشترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده و پس از آن صنعت با ۳۳٫۵درصد و کشاورزی با ۱۳٫۳درصد قرار دارند. با توجه به جذب عمدهٔ شاغلان در بخش خدمات، به نظر میرسد ظرفیت اشتغالزایی این بخش تا حد زیادی بالفعل شده باشد. در مقابل، صنعت در صورت اتخاذ سیاستهای مناسب میتواند در آینده ظرفیت جذب نیروی کار جدید را داشته باشد.
رکود در بخش صنعت از زمستان ۱۴۰۲ آغاز شده و در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ نیز ادامه داشته است
شاخصهای مختلف گزارش مرکز پژوهشها نشان میدهد که رکود در بخش صنعت از زمستان ۱۴۰۲ آغاز شده و در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۳ نیز ادامه داشته است. این وضع ضرورت بازبینی در سیاستهای اقتصادی و صنعتی کشور را برای جلوگیری از تعمیق رکود و احیای ظرفیتهای اشتغالزایی در این بخش حیاتی اقتصاد نشان میدهد.