تظاهرات خیابانی در جاکارتا تصویر از Willy Kurniawan/Reuters
یکشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۴
آیا در اندونزی انقلاب رنگی با پشتیبانی «غرب» در حال شکلگیری است؟
م. حامد – اندیشهٔ نو: اعتراضهای سراسری در اندونزی به مزایای هنگفت نمایندگان مجلس آن کشور از روز ۲۵ اوت (۳ شهریور) آغاز شد. رسانههای محلی گزارش داده بودند که نمایندگان مجلس ماهانه بیش از ۱۰۰میلیون روپیه (۶,۱۵۰ دلار) حقوق و بهعلاوه کمک هزینهٔ مسکن هنگفتی میگیرند که بسیار بیشتر از میانگین درآمد مردم و ۱۰برابر حداقل مزد است.
معترضان میگویند که حقوقهای دولتی و نمایندگان مجلس با وعدههای رئیسجمهور پرابووو سوبیانتو برای کاهش هزینهها و کارآمدتر کردن دولت سازگار نیست.
روز جمعه، وقتی که برخورد پلیس باعث مرگ یک رانندهٔ یک تاکسی موتوری شد، تظاهرات شدیدتر شد. معترضان در حالی که سعی داشتند به مجلس اندونزی در جاکارتا حمله کنند، بهسمت پلیس ضدّشورش سنگ پرتاب کردند و آتش روشن کردند. این اعتراضها بزرگترین و خشنترین اعتراضها در سال اول دورهٔ پنج سالهٔ ریاستجمهوری پبابووو سوبیانتو و آزمونی بزرگ برای این ژنرال پیشین است.
در پی وقوع این تظاهرات سراسری در اندونزی و تشدید آن، رئیسجمهور اندونزی سفر به چین برای شرکت در نشست سران سازمان همکاری شانگهای را لغو کرد. او در کنفرانس خبری روز یکشنبه قول داد که حقوق و مزایا و کمکهزینههای نمایندگان مجلس را کاهش دهد و سفرهای پُرهزینه خارجی را متوقف کند.
به گفتهٔ پرابووو سوبیانتو، رئیسجمهور اندونزی، حزبهای سیاسی در واکنش به اعتراضهای ضدّدولتی، که تا کنون پنج کشته بهجا گذاشته است، موافقت کردهاند که بخشی از امتیازها و مزایای نمایندگان مجلس را لغو کنند.
رئیسجمهوری اندونزی افزود: «حق تجمع مسالمتآمیز باید مورد احترام و محافظت قرار گیرد. اما نمیتوان انكار کرد كه نشانههایی از اقدامات غیرقانونی وجود دارد، حتی علیه قانون، حتی گرایش به خیانت و تروریسم.»
آیا انقلاب رنگی در حال شکلگیری است؟
حسن حردان، کارشناس امور بینالملل (لبنان)، در گفتوگویی با اسپوتنیک در مورد اعتراضهای اندونزی گفت: «این احتمال وجود دارد که این اعتراضها در این برههٔ خاص از خارج الهام گرفته شده باشد تا سفر برنامهریزیشدهٔ رئیسجمهور اندونزی به چین برای شرکت در نشست سازمان همکاری شانگهای را مختل کند.» او افزود: «کشورهای اروپایی در تضعیف اقتدار سازمان شانگهای و جلوگیری از نفوذ روزافزون آن در عرصهٔ بینالمللی و همچنین جلوگیری از تبدیل شدن آن به یکی از مراکز کلیدی قدرت در اقتصاد جهانی منافع مستقیمی دارند. بهخصوص در شرایطی که وزن اقتصادی بهتدریج از غرب به شرق در حال جابهجایی است و بسیاری از کشورها را برای پیوستن به این سازمان ترغیب کرده است.»
جف جی. براون، نویسندهٔ کتاب «سهگانه چین» در مقالهای مینویسد که اندونزی هشتمین اقتصاد بزرگ جهان از نظر برابری قدرت خرید درست پس از روسیه است. اندونزی بزرگترین اقتصاد در کشورهای آسهآن است که خواهان همکاری با سازمان همکاری شانگهای است. اندونزی چهارمین کشور پُرجمعیت با تقریباً ۳۰۰میلیون شهروند و بزرگترین کشور مسلمان روی زمین است. اندونزی نخستین کشور جنوب شرقی آسیا است که به بریکس پیوسته و آشکارا با چین در طرح اقتصادی جهانی کمربند و جاده همکاری کرده است.
از دیدگاه غرب امپریالیستی، همهٔ این ارزشهای اندونزی هدفی برای غرب برای حمله به اندونزی با انقلاب رنگی است، دقیقاً همان سناریویی که در صربستان در حال وقوع است.
آنجلو جولیانو، تحلیلگر ژئوپلیتیک، نیز در گفتوگو با اسپوتنیک تصریح کرد که نمادها و پرچم «وان پیس» در دست معترضان، که تکرار تاکتیکهای اجراشده در مناطق دیگر است، نشاندهندهٔ نفوذ خارجی در وقایع اخیر اندونزی است. در انیمیشن ژاپنی «وان پیس»، دزدان دریایی در مبارزه با «استبداد» پرچمهای سیاه با جمجمه و کلاه حصیری را به اهتزاز در میآورند. در ماه ژوئیه امسال، همین نمادها در سراسر اندونزی- روی دیوارها، ماشینها، و ورودیها- ظاهر شد.
به گفتهٔ جولیانو، این میتواند کار بنیاد ملی دموکراسی (NED) باشد که از دههٔ ۱۹۹۰ رسانههای اندونزی را تأمین مالی کرده است. بهعلاوه، بنیادهای جامعهٔ باز جورج سوروس، که از دههٔ ۱۹۹۰ با بیش از ۸میلیارد دلار در سراسر جهان فعال بوده نیز ممکن است در این امر نقش داشته باشند.
جولیانو میگوید: «این موضوع به تمرکز اخیر [غرب] بر منطقهٔ هند و اقیانوس آرام در بحبوحهٔ تنشهایی مانند درگیری کامبوج و تایلند مربوط میشود که با انگیزههای ژئوپلیتیکی رخ میدهد.»