«هفت روز» – روایت زن، زندگی، آزادی در قاب سینما

پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۴۰۴

فیلم «هفت روز» ساختهٔ علی سمدی احدی تنها یک اثر سینمایی نیست؛ بلکه بازتابی از واقعیتی است که زنان ایران هر روز با آن زندگی می‌کنند. نویسندهٔ فیلم، محمد رسول‌اف، همانند آثار پیشین‌اش (شیطان وجود ندارد، دانه‌های درخت انجیر وحشی) بار دیگر حقیقت سرکوب و مقاومت را به تصویر کشیده است.

فیلم پر است از عناصری که ریشه در تجربهٔ زیستهٔ مردم ایران دارد: گفت‌وگوهای پنهانی در ماشین‌ها، دیالوگ‌هایی که ناگزیر سیاسی‌اند، بی‌اعتمادی و پارانویا حتی در میان نزدیکان، و حضور آب به‌عنوان نماد تطهیر و رهایی.

● زن مبارزی در دو راهی تاریخ

شخصیت اصلی، مریم، فعال حقوق بشری و فمینیست است که شش سال را در زندان گذرانده. حال برای یک هفته مرخصی پزشکی آزاد می‌شود. برادرش نقشه‌ای در سر دارد: فرار او از ایران برای پیوستن به همسر و دو فرزندش در ترکیه.

اما مریم مردد است: آیا باید کشورش را برای همیشه ترک کند، یا بازگردد به زندان‌های رژیم تا از دل همان تاریکی به نبرد ادامه دهد؟ این همان دوگانه‌ای است که بسیاری از زنان مبارز ایرانی با آن روبه‌رو هستند. فیلم از سرگذشت نرگس محمدی – روزنامه‌نگار و برندهٔ نوبل صلح ۲۰۲۳ – الهام می‌گیرد، اما به‌جای یک زندگی‌نامهٔ شخصی، صدای یک نسل را بازتاب می‌دهد: نسل «زن، زندگی، آزادی».

● از جاده‌های فرار تا درام خانوادگی

فیلم ابتدا به شکل سفری پراضطراب آغاز می‌شود: تعویض مدام محل اقامت، تلفن و راننده در دل شب. دوربین پرشتاب، بی‌ثباتی و ناامنی زندگی زیر سایهٔ سرکوب را به تماشاگر منتقل می‌کند.

با عبور مریم از کوهستان‌های برفی، فیلم لحنی شاعرانه پیدا می‌کند؛ جایی که زیبایی طبیعت در تضاد با اجساد یخ‌زدهٔ پناهجویان شکست‌خورده قرار می‌گیرد. این صحنه‌ها یادآور واقعیت تلخ صدها مهاجری است که آزادی را با جان خود معامله کرده‌اند.

اما اوج فیلم در درام خانوادگی پایانی است؛ جایی که مریم دوباره کنار خانواده قرار می‌گیرد و پرسش اصلی فیلم تکرار می‌شود: آیا آزادی در ترک وطن است یا در ماندن و مبارزه؟

● پیام فیلم

هفت روز تنها دربارهٔ یک زن نیست؛ دربارهٔ همهٔ زنانی است که میان تبعید یا زندان، خانواده یا مبارزه، سکوت یا فریاد قرار گرفته‌اند. این فیلم پژواکی است از فریاد خیابان‌های ایران، از صدای زنانی که می‌گویند:

زن، زندگی، آزادی.

◄این فیلم یادآور می‌شود که سرکوب‌گران می‌توانند زندان بسازند، اما نمی‌توانند ارادهٔ آزادی‌خواهانه را نابود کنند. مقاومت مریم، نرگس محمدی، و هزاران زن دیگر، بخشی از همان تاریخ رهایی است که در برابر سرمایه‌داری جهانی و استبداد محلی شکل گرفته است.

از «ما آن راه سوم هستیم»، ترجمه‌شده از اومانیته