Photo: screengrab from the official website of Brasil 247
سهشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۴
آ. نعمتزاده – اندیشهٔ نو*: جیمز مونرو، پنجمین رئیسجمهور آمریکا، در ۲ دسامبر ۱۸۲۳ دکترین سیاسی معروفش را مطرح کرد که مبنای سیاست خارجی ایالات متحد آمریکا در ارتباط با کشورهای قارهٔ آمریکا شد و تا کنون هم ادامه دارد. مونرو مخالف استعمار یا دخالت اروپا در امور کشورهای تازه استقلال یافتهٔ قارهٔ آمریکا بود و هدفش قطع کردن پای اروپا از ورود در امور آمریکای لاتین بود. به عبارت دیگر، آمریکای لاتین را «حیاط خلوت» آمریکا میدانست که اروپا نباید در آن دخالت کند. جنگ آمریکا با اسپانیا در سال ۱۸۹۸ بهنوعی اوج اعمال دکترین مونرو بود.
امروزه هم در آمریکا هنوز برخی میخواهند با اتکا به همین رویکرد، همکاریهای اقتصادی و تجاری عادی کشورهای دیگر جهان با کشورهای آمریکای لاتین را «تهدیدی» برای منافع آمریکا قلمداد کنند.
از جمله، برخی در ایالات متحد آمریکا سرمایهگذاری فزایندهٔ خودروسازان چینی در برزیل را نمونهای از قصد و «نقشههای» چین برای «تسلط» بر بازار برزیل میخوانند. بر پایهٔ همین رویکرد بود که نشریهٔ نیویورک تایمز مدتی پیش از آغاز به کار خط تولید خودروهای الکتریکی هیبریدی یک شرکت چینی در بزرگترین کشور آمریکای لاتین بار دیگر دکترین مونرو را پیش کشید.
خط تولید کارخانهٔ خودروسازی جی دابلیو اِم» (Great Wall Motor، «دیوار بزرگ») در برزیل روز جمعه ۲۴ مرداد در مراسم رونمایی از نخستین خودرو «هاوال اچ۶ جیتی» (Haval H6 GT) رسماً تولید انبوه را آغاز کرد. خط تولید هوشمند در شهر «ایراسماپولیس» در ایالت سائوپائولو برزیل سومین خط تولید کامل «جی دابلیو ام» در خارج از چین است. این شرکت محصولاتش را به بازار آمریکای لاتین عرضه میکند و قرار است یکی از قطبهای اصلی این خودروساز چینی در اروپا، آسیا، و آمریکای لاتین باشد.
این کارخانهٔ نخستین کارخانهٔ جی دابلیو ام (GWM) در نیمکرهٔ جنوبی و سومین کارخانهٔ تولیدی این شرکت در خارج از چین- پس از روسیه و تایلند- است. این کارخانه در زمینی به مساحت ۱٫۲میلیون مترمربع ساخته شده و مساحت زیربنای آن ۹۴,۰۰۰ مترمربع است. ظرفیت تولید سالانهٔ این کارخانه فعلاً ۵۰,۰۰۰ خودرو است که در صورت افزایش تولید و صادرات، به ۲۵۰,۰۰۰ تا ۳۰۰,۰۰۰ خودرو در سال خواهد رسید.
این کارخانه در محل سابق کارخانهٔ مرسدس بنز واقع شده است که در سال ۲۰۲۰ بسته شد و با سه مدل خودرو و ۶۰۰ کارگر و کارمند کارش را شروع میکند. پیشبینی میشود که مجموع کارکنان این کارخانه تا پایان سال به ۱۰۰۰ نفر برسد و با افزایش صادرات، این تعداد ممکن است به ۲۰۰۰ نفر یا بیشتر افزایش یابد. شرکت جی دابلیو ام همچنین اعلام کرد که نخستین مرکز تحقیق و توسعهاش را در آمریکای جنوبی در سائوپائولو (برزیل) ایجاد خواهد کرد. در این مرکز در آغاز کار بیش از ۶۰ مهندس و تکنیسین شروع به کار خواهند کرد که کار اصلیشان تطبیق محصولات با شرایط محلی خواهد بود.
لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل، در سخنرانی در مراسم آغاز به کار این کارخانه با اشاره به اهمیت این پروژه برای صنعت برزیل تأکید کرد که این پروژه علاوه بر اینکه به برزیل کمک میکند که به فناوری تولید چنین خودروهایی دست یابد و ظرفیت تولید خودرو در آن کشور را افزایش دهد، به درآمدزایی و ارتقای تواناییهای فنی کارشناسان برزیلی نیز کمک خواهد کرد.

با توجه به تهدیدهای تعرفهیی (مالیات گمرکی) دولت ترامپ علیه برزیل، لولا داسیلوا در این مراسم با اعلام آمادگی دولت برزیل برای حمایت از توسعهٔ روابط تجاری با چین و استقبال از حضور شرکتهای خارجی بیشتر در برزیل، از جمله شرکتهای چینی، نشان داد که خواستار استقلال تصمیمگیری و برقراری عدالت و روابط برابرحقوق در تجارت جهانی است. با این حال، در ایالات متحد آمریکا برخی هنوز میکوشند پروژههای شرکتهای چینی را «تهدید» علیه منافع ایالات متحد آمریکا برشمارند. گویی ایالات متحد آمریکا همچنان کشورهای آمریکای لاتین و آمریکای جنوبی را «حوزهٔ نفوذ» و حیاط خلوت خودش میداند که دیگران نباید بدون اجازه وارد آن شوند!
هواداران و مُبلغان دکترین مونرو باید به خاطر داشته باشند که دوران دیکته کردن خواستهای ایالات متحد آمریکا یا هر قدرت غربی دیگر به کشورهای در حال توسعه مدتهاست که به تاریخ پیوسته و تمام شده است. همکاریهای اقتصادی و تجاری چین و برزیل هیچ کشور ثالثی را هدف قرار نمیدهد. در عین حال، هیچ کشور ثالثی نیز اجازه ندارد در روابط میان دو کشور مستقل دخالت کند و به آن لطمه بزند.
به لطف استقلال راهبردی چین و برزیل، دو اقتصاد بزرگ جهان و دو عضو برجستهٔ بریکس، روابط و همکاریهای دوجانبه این دو کشور مزایای مشخص و روشنی برای هر دو داشته است. چین پانزده سال متوالی است که بزرگترین شریک تجاری برزیل و منبع اصلی سرمایهگذاری خارجی در این کشور بزرگ آمریکای لاتین است.
در این فرایند، ساختار تجارت دوجانبهٔ چین و برزیل بیش از پیش بهینه شده و همکاری دو کشور پیوسته در حال گسترش و پیشرفت بوده است.
علاوه بر جی دابلیو ام، شرکت چینی «بیوایدی» (BYD)، یکی دیگر از سازندگان خودروهای انرژی جدید، و شماری از سازندگان چینی توربینهای بادی نیز در برزیل فعالیت دارند. گشایش کارخانهٔ جدید جی دابلیو ام نشان میدهد که شرکتهای چینی برای توسعهٔ همکاریهای آینده با برزیل و گسترش تدریجی این همکاریها به عرصههای دیگری مانند کشاورزی، توسعهٔ زیرساختها، انرژی، منابع طبیعی، توسعهٔ سبز، نوآوری در فناوری، و دارایی و امور مالی میکوشند و از این راه به پیشرفت و رشد نیروهای مولد در برزیل کمک میکنند.

همانطور که شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در گفتوگوی تلفنی ۱۲ اوت (۲۱ مرداد) با لولا داسیلوا تأکید کرد، چین از مردم برزیل در دفاع از حاکمیت ملی حمایت میکند. چین ضمن پشتیبانی از برزیل برای حفاظت از حقوق و منافع قانونیاش، از همهٔ کشورها میخواهد که در مبارزهٔ قاطعانه علیه یکجانبهگرایی و حمایتگرایی با یکدیگر متحد شوند.
با استفاده از مطالب South China Morning Post ،MercoPress، Global Times، CGTN