پرچم پارهشدهٔ اسرائیل در غزه. ۱۶ مرداد ۱۴۰۴ عکس از امیر کوهن، رویترز
جمعه ۱۷ مرداد ۱۴۰۴
لیندا سارنگ* – اندیشهٔ نو: کابینهٔ امنیتی دولت اسرائیل طرحی را برای تصرف و ادارهٔ کامل شهر غزه تصویب کرده است که واکنشهای منفی بینالمللی را برانگیخته است.
این طرح دولت راستگرای اسرائیل روز جمعه ۱۷ مرداد اعلام شد. روز پنجشنبه ۱۶ مرداد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در مصاحبهای با فاکس نیوز گفته بود که اسرائیل قصد دارد کنترل نظامی کل نوار غزه را بهدست بگیرد.
نقشهٔ اسرائیل برای گسترش حمله به غزه بیشک تلفات انسانی در این منطقهٔ جنگی و محاصرهشده را بدتر خواهد کرد و موج دیگری از آوارگی جمعی و مرگ از گرسنگی را در پی خواهد داشت.
رژیم اسرائیل بارها به شیوههای گوناگون برای الحاق سرزمینهای فلسطینی اشغالشده در نوار غزه و کرانهٔ باختری کوشیده است. در نزدیک به دو سال گذشته، از زمان حملهٔ حماس و دیگر نیروهای جهادی اسلامی به اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳، این تلاشهای اسرائیل گستردهتر و جدیتر شده است. حتی دونالد ترامپ هم به این سهمخواهی پیوست و نقشههایی برای تصاحب نوار غزه و هتلسازی و… در سر پروراند و اعلام کرد.
نیروهای مترقی و صلحدوست جهان که دهها سال است خواهان پایان دادن به اشغالگری اسرائیل و بازگرداندن سرزمینهای فلسطین به صاحبان اصلیاش شدهاند، بیشک نمیتوانند با طرح جدید اسرائیل برای تصاحب کامل غزه موافق باشند.
بسیاری از دولتهای جهان و سازمانهای بینالمللی نیز دربارهٔ این طرح اسرائیل موضعگیری کردهاند. در اینجا مروری میکنیم به واکنش این سازمانها و دولتها.
کمیسر حقوق بشر سازمان ملل متحد
فولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، روز جمعه گفت: «طرح دولت اسرائیل برای تصرف کامل نوار غزهٔ اشغالی باید فوری متوقف شود. این طرح برخلاف حکم دیوان بین المللی دادگستری است که از اسرائیل میخواهد هرچه زودتر به اشغال پایان دهد، و برخلاف راهحل توافقشدهٔ دو کشوری و حق تعیین سرنوشت فلسطینیان است.»
ریاستجمهوری فلسطین
ریاست جمهوری فلسطین طرح نتانیاهو برای کنترل کامل نوار غزه را محکوم کرد. بر اساس گزارشی از خبرگزاری فلسطین وفا، دفتر رئیسجمهور محمود عباس این طرح را «جنایت کامل» و ادامهٔ «نسلکشی، کشتار منظم، کشتن از گرسنگی، و محاصره» خواند و هشدار داد که اقدامات اسرائیل به «فاجعهٔ بسردوستانهٔ بیسابقه»ای منجر خواهد شد.
حماس
حماس هشدار داد که این تصمیم دولت اسرائیل به تشدید جنگ به «قربانی شدن» اسیران اسرائیلی در غزه منجر خواهد شد. این گروه در بیانیهای گفت: «تصمیم به اشغال غزه تأیید میکند که نتانیاهوی جنایتکار و دولت نازی او به سرنوشت اسیرانشان اهمیتی نمیدهند. آنها میدانند که گسترش تجاوز نظامی بهمعنای قربانی کردن آنها است.»
جهاد اسلامی فلسطین
این گروه مسلح فلسطینی گفت که نقشههای اسرائیل برای گسترش حمله به غزه «فصل جدیدی از جنگ نابودسازی» است. بهگفتهٔ این گروه: «دولت صهیونیستی در حال آمادهسازی برای تشدید قتلعامهایش در غزه است… ما دولتهای عرب و ‘غرب’ را مسئول مهار این تشدید میدانیم.» این گروه گفت که نتانیاهو با «این تشدید تجاوز، که کاملاً مورد حمایت دولت ترامپ است ، قصد دارد نوار غزه را اشغال کند.»
چین
چین در مورد برنامهٔ اسرائیل برای کنترل شهر غزه ابراز نگرانی جدی کرد و از دولت اسرائیل خواست که «این اقدامات خطرناک را بیدرنگ متوقف کند». سخنگوی این وزارتخانه در پیامی به خبرگزاری فرانسه گفت: «غزه متعلق به مردم فلسطین و بخشی جدانشدنی از سرزمینهای فلسطین است. راه صحیح برای رفع بحران انسانی در غزه و تأمین آزادی گروگانها[ی اسرائیلی] برقراری فوری آتشبس است.»
آلمان
صدراعظم آلمان فردریش مرس گفت که آلمان «تا اطلاع بعدی» به صادرات تجهیزات نظامی که ممکن است در غزه استفاده شود مجوز نخواهد داد. او گفت: «بهعلت اقدامات نظامی شدیدتر از قبل ارتش اسرائیل در نوار غزه که شب گذشته در کابینهٔ اسرائیل تأیید شد، برای دولت آلمان بیش از پیش دشوار است که بفهمد این اهداف چگونه ممکن است محقق شود.»
بریتانیا
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، تصمیم اسرائیل به تشدید عملیات نظامی در غزه را «اشتباه» خواند و خواستار خویشتنداری شد. او گفت: «از آن دولت میخواهیم که در این باره تجدیدنظر فوری کند. این اقدام هیچ کاری برای پایان دادن به این درگیری یا کمک به تأمین امنیت گروگانها نمیکند. فقط خونریزی بیشتری در پی خواهد داشت.»
ترکیه
ترکیه گفت که تصمیم اسرائیل به کنترل شهر غزه بیرون راندن فلسطینیهاست. ترکیه از رهبران جهان خواست که از اجرای این طرح جلوگیری کنند. بهگفتهٔ وزارت امور خارجی ترکیه، «از جامعهٔ جهانی میخواهیم كه به مسئولیتهایش برای جلوگیری از اجرای این تصمیم عمل کند.»
مصر
در بیانیهٔ وزارت امور خارجی مصر آمده است که مصر تصمیم کابینهٔ اسرائیل در مورد غزه را «قاطعانه» محکوم میکند. در این بیانیه آمده است: «هدف این طرح اشغال غیرقانونی سرزمینهای فلسطین، ادامهٔ جنگ نابودسازی در غزه، از بین بردن تمام شالودههای زندگی مردم فلسطین، زیر پا گذاشتن حق فلسطینیان برای تعیین سرنوشت و تحقق کشور مستقل آنها، و ضربه زدن به آرمان فلسطین است، که همگی نقض فاحش حقوق بینالمللی و قوانین انساندوستانهٔ بینالمللی است.» مصر همچنین از جامعهٔ جهانی خواست که مسئولیت سیاسی، حقوقی، و اخلاقیاش را به عهده بگیرد و برای متوقف کردن «سیاست بیقانونی و نخوت قدرت اسرائیل» اقدام بکند.
عربستان سعودی
بر اساس بیانیهٔ وزارت امور خارجی عربستان سعودی، آن کشور هرگونه اقدام اسرائیل برای کنترل غزه را محکوم کرد. عربستان سعودی «پافشاری مقامات اشغالگر اسرائیل در ارتکاب جنایتهای گرسنگی دادن تا حد مرگ، برخوردهای وحشیانه، و نابودسازی قومی علیه ملت برادر فلسطین را قاطعانه محکوم میکند.»
اردن
وزارت امور خارجی و مهاجران اردن در امان طرح تصویب شده در کابینهٔ اسرائیل را که «هدفش گستردن اشغال به نوار غزه و گسترش كنترل كامل نظامی بر آن» است را «قاطعانه» محکوم کرد. در این بیانیه اسرائیل را به «نقض جدی حقوق بینالمللی و قوانین انساندوستانهٔ بینالمللی» و لطمه زدن به «راهحل دو کشوری و حق مسلّم مردم فلسطین برای داشتن کشور مستقل در درون مرزدهای ۴ ژوئن ۱۹۶۷، با اورشلیم شرقی بهعنوان پایتخت» متهم کرد.
اتحادیهٔ اروپا
اورسولا فون در لاین ، رئیس قوهٔ اجرایی اتحادیهٔ اروپا، گفت که اسرائیل باید در برنامهاش برای کنترل شهر غزه تجدیدنظر کند. او در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «تصمیم دولت اسرائیل به گسترش بیشتر عملیات نظامی در غزه باید مورد بررسی مجدد قرار گیرد.»
همچنین، آنتونیو کاستا ، رئیس شورای اتحادیهٔ اروپا گفت که تصمیم اسرائیل به تصاحب شهر غزه «باید عواقبی برای روابط اتحادیهٔ اروپا با اسرائیل داشته باشد.» او از دولت اسرائیل خواست که در این تصمیم تجدیدنظر کند. کاستا در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت که این تصمیم «نهفقط ناقض توافق با اتحادیهٔ اروپاست که روز ۱۹ ژوئیه اعلام شد، بلکه، ضربهای است به اصول اساسی حقوق بینالمللی و ارزشهای جهانی.»
بلژیک
بلژیک گفت که در واکنش به تصمیم کابینهٔ امنیتی اسرائیل، سفیر اسرائیل را احضار خواهد کرد. وزارت خارجهٔ بلژیک اعلام کرد که بلژیک نهفقط «مخالفت کامل با این تصمیم را اعلام میکند، بلکه با استعمار مداوم [اسرائیل]… و تمایل به ضمیمه کردن کرانهٔ باختری» کاملاً مخالف است و برای تغییر این تصمیم «مجدانه تلاش خواهد کرد.»
اسپانیا
خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجی اسپانیا، گفت: «تصمیم دولت اسرائیل به تشدید اشغال نظامی غزه را محکوم میکنیم. این اقدام فقط باعث نابودی و رنج بیشتر خواهد شد.» او افزود که «آتشبس دائمی، ورود فوری و گستردهٔ کمکهای انساندوستانه، و آزادی همهٔ گروگانها» باید هرچه زودتر صورت گیرد.
سوئد
وزیر امور خارجی سوئد گفت كه تصمیم دولت اسرائیل به تشدید حملهٔ نظامی به غزه برقراری آتشبس را سختتر میكند. ماریا مالمر استنرگارد به رسانهٔ سوئدی SVT گفت: «تصمیمی که دولت اسرائیل گرفته است مایهٔ نگرانی بسیار است. ما به آتشبس نیاز داریم و این تصمیم باعث میشود که تحولات در جهت مخالف سیر کند. من قبلاً تأکید كردهام كه هرگونه تلاش برای ضمیمه کردن سرزمینهای فلسطینی، تغییر یا كاهش قلمرو غزه، ناقض قوانین بینالمللی است»
فنلاند
الینا والتونن، وزیر امور خارجی فنلاند، ضمن ابراز نگرانی جدی از بدتر شدن بحران انسانی در غزه، در مورد قحطی فزاینده هشدار داد. والتونن گفت: «امیدواریم که آتشبس غزه فوری برقرار شود و گروگانهای اسرائیلی هرچه زودتر آزاد شوند.»
دانمارک
لارس لوکه راسموسن، وزیر امور خارجی دانمارک، تصمیم اسرائیل به تشدید عملیات نظامی در غزه را اشتباه خواند و خواستار متوقف شدن فوری آن شد.
هلند
وزیر امور خارجه هلند از طرح اسرائیل برای گسترش یورش نظامی در غزه انتقاد کرد و آن را «حرکتی اشتباه» خواند. کاسپار ولدکامپ در شبکهٔ اجتماعی ایسک نوشت: «اوضاع انسانی [در غزه] فاجعهبار است و باید هرچه زودتر بهبود یابد. این تصمیم [اسرائیل] بههیچوجه به این امر و به آزاد شدن گروگانها کمکی نمیکند.»
استرالیا
استرالیا هشدار داد که برنامهٔ اسرائیل برای کنترل کل نوار غزه باعث عمیقتر شدن فاجعهٔ انسانی در غزه خواهد شد. پنی وُنگ، وزیر امور خارجی استرالیا، گفت: «جابهجایی اجباری دائم ناقض حقوق بینالمللی است.» او افزود: «استرالیا خواستار آتشبس، بازگشت گروگانها، و کمکرسانی بدون مانع [به فلسطینیها] است.»
وُنگ همچنین بار دیگر حمایت استرالیا از تشکیل کشور و دولت فلسطین را تکرار کرد و گفت که تحقق این امر اما و اگر ندارد و فقط به زمان نیاز دارد.
پاکستان
پاکستان طرح اسرائیل برای تصاحب نظامی شهر غزه را «قاطعانه» محکوم کرد و هشدار داد که این اقدام «هرگونه چشمانداز صلح را از بین میبرد.» نخستوزیر شهباز شریف در یادداشتی در ایکس نوشت که این طرح «باعث تشدید و گسترش خطرناک این جنگ فاجعهبار علیه مردم فلسطین میشود.» او از جامعهٔ بینالمللی خواست که برای جلوگیری از «تجاوز غیرمجاز» اسرائیل و تضمین حفاظت از غیرنظامیان «فوری مداخله کند».
اپوزیسیون دولت اسرائیل
یائیر لاپید، رهبر مخالفان دولت اسرائیل، تصمیم به تصرف شهر غزه را محکوم کرد. او در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «این فاجعهای است که منجر به فجایع بسیار بیشتری خواهد شد.» او گفت که این اقدام توصیههای سران نظامی و فرسودگی سربازان اسرائیل را نادیده میگیرد و «فاجعهای برای نسلهای آتی» خواهد بود.
جمهوری اسلامی ایران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران، روز جمعه ۱۷ مرداد ضمن محکوم کردن طرح رژیم صهیونیستی برای اشغال کامل نظامی غزه، آن را نشانهٔ دیگری از نیت خاص این رژیم برای نسلکشی در فلسطین اشغالی خواند. او بر مسئولیت قانونی و اخلاقی تکتک دولتها و سازمان ملل متحد برای توقف نسلکشی و جنایات شنیع در حال ارتکاب در فلسطین اشغالی تأکید کرد و ادامهٔ همدستی آمریکا و برخی دیگر از کشورهای غربی با جنایتهای رژیم صهیونیستی را شرمآور خواند.
بقائی همچنین با اشاره به درخواست رسمی جمهوری اسلامی ایران از دبیرخانهٔ سازمان همکاری اسلامی و نیز عربستان بهعنوان کشور مقر و ترکیه بهعنوان ریاست شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی برای برگزاری فوری نشست اضطراری این سازمان، خواستار اقدام جمعی کشورهای اسلامی برای کمک به مردم مظلوم فلسطین شد.
(*با استفاده از گزارشهای خبرگزاریهای جهان)