شنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۴
روز چهارشنبه، روزنامه ایندیا تودی و چندین رسانه هندی دیگر، به نقل از منابع آگاه، گزارش دادند که نارندرا مودی، نخست وزیر هند، قصد دارد از ۳۱ آگوست تا ۱سپتامبر (۹ تا ۱۰ شهریور) برای شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای (SCO) در تیانجین به چین سفر کند. در صورت تحقق این سفر، اولین سفر نخست وزیر هند به چین در هفت سال گذشته خواهد بود. اگرچه این خبر هنوز توسط مقامات رسمی چین و هند تأیید نشده است، اما به محض انتشار، توجه گسترده جامعه بینالمللی را به خود جلب کرده است. همانطور که مجله آمریکایی دیپلمات اظهار داشت: “روند دهه گذشته شاهد بوده است که دو همسایه یکدیگر را در آغوش گرفتهاند و سپس از هم جدا شدهاند… زمان آن فرا رسیده است که آنها دور دیگری از تعامل را بررسی کنند.” چین و هند در کنار هم بیش از یک سوم جمعیت جهان را تشکیل میدهند و اقتصاد و نفوذ جهانی آنها رو به افزایش است. در این برهه حساس، مسیر روابط چین و هند دلایل بیشتری برای جلب توجه جهانی دارد.
ناظران خاطرنشان کردهاند که علیرغم اختلافات و درگیریهای طولانی بین چین و هند، نشانههایی از گرم شدن روابط دوجانبه آنها وجود داشته است. پس از درگیری مرزی سال ۲۰۲۰، روابط چین و هند دوره طولانی رکود را پشت سر گذاشت که به شدت بر اعتماد سیاسی، روابط اقتصادی و تبادلات مردم با مردم تأثیر گذاشت. در اکتبر ۲۰۲۴، دیدار موفقیتآمیز رهبران چین و هند در کازان، زمینه را برای از سرگیری مجدد روابط دوجانبه فراهم کرد. در تمام سطوح، هر دو کشور از اجماع مهم حاصل شده توسط دو رهبر حمایت کردهاند – یعنی اینکه “چین و هند فرصت توسعه یکدیگر هستند نه تهدید، و شریک همکاری هستند نه رقیب.” با تکیه بر توسعه به عنوان بزرگترین “مخرج مشترک”، دو طرف به دیدارهای خود ادامه دادهاند و شتاب پیشرفت را حفظ کردهاند.
از ژوئن امسال، آجیت دووال، مشاور امنیت ملی هند، راجنات سینگ، وزیر دفاع و سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه، به ترتیب از چین بازدید کردهاند – سطحی از تعامل که در سالهای اخیر به ندرت دیده شده است. در حال حاضر، سازوکارهای دوجانبه مختلفی که قبلاً به حالت تعلیق درآمده بودند، از سر گرفته میشوند یا در حال از سرگیری هستند. هر دو طرف همچنین متعهد شدهاند که اجازه ندهند مسئله مرز مانعی برای روابط کلی دوجانبه شود. در حوزه تبادلات مردمی، از سرگیری زیارتهای هندیها به کوه گانگ رنپوچه و دریاچه ماپام یون تسو در منطقه خودمختار شیزانگ در جنوب غربی چین، و همچنین از سرگیری صدور ویزای توریستی برای شهروندان چینی که به هند سفر میکنند، همگی سیگنالهای مثبتی ارسال کردهاند. هر دو طرف همچنین امیدوارند از فرصت هفتاد و پنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک برای دستیابی به پیشرفت بیشتر در روابط چین و هند استفاده کنند.
اگر مودی این بار از چین بازدید کند، فرصت مطلوب دیگری برای تثبیت حرکت مثبت در روابط چین و هند فراهم خواهد شد. با این حال، هنوز مسائل فوری زیادی بین دو کشور وجود دارد که باید حل شوند. از “بررسی” و سرکوب سرمایه چینی، محدود کردن ویزا برای پرسنل فنی چینی گرفته تا از سرگیری کامل پروازهای مستقیم بین دو کشور که مدتهاست به تعویق افتاده است، هند موانع متعددی را اعمال کرده است که به موانعی تبدیل شدهاند که به طور جدی مانع تبادلات دوجانبه میشوند. این امر نه تنها عمق همکاریهای اقتصادی و تجاری چین و هند را محدود کرد، بلکه به درک و اعتماد متقابل بین دو ملت نیز آسیب رساند. اگر هند بتواند از سفر مودی به عنوان فرصتی برای تنظیم سریع سیاست خود در قبال چین و رفع موانع غیرضروری استفاده کند، فضای بسیار بیشتری برای توسعه روابط چین و هند وجود خواهد داشت.
خبر سفر مودی به چین در زمانی منتشر میشود که دولت آمریکا افزایش قابل توجه تعرفهها بر کالاهای هندی را اعلام کرده است. برخی از رسانههای غربی سفر مودی را تلاشی برای «مقابله با» آمریکا تفسیر کردهاند. با این حال، چنین دیدگاهی نسبتاً یکجانبه است. دفاع از تجارت آزاد و مقابله با تعرفههای یکجانبه، اراده مشترک اکثر کشورهای جهان امروز است. از دیدگاه چین، همکاری چین و هند هیچ شخص ثالثی را هدف قرار نمیدهد. به عنوان دو تمدن باستانی با مبادلات دوستانه دیرینه، دو اقتصاد نوظهور بزرگ و اعضای کلیدی جنوب جهان، هر دو کشور در مراحل حساسی از سفرهای نوسازی خود قرار دارند. آنها منافع مشترک گستردهای دارند و رابطه آنها از منطق تاریخی و حرکت داخلی خود پیروی میکند. «گرم شدن» اخیر روابط چین و هند به وضوح نشان میدهد که تلاش واشنگتن برای کشاندن دهلی نو به درون به اصطلاح «استراتژی هند و اقیانوسیه» برای مهار چین با سیاست خارجی مستقل هند همسو نیست.
چین و هند همسایه هستند و فهرست حوزههایی که میتوانند در آنها همکاری کنند، طولانی است. اگر این بار سفر مودی به چین امکانپذیر باشد، زمینه گستردهتری برای همکاری بین چین و هند فراهم خواهد شد. چین و هند به عنوان قدرتهای منطقهای، منافع مشترک گستردهای در زمینههایی مانند مبارزه با تروریسم، تجارت و تبادل فرهنگی دارند. تعمیق همکاری از طریق سازمان همکاری شانگهای نه تنها به توسعه هر یک از آنها کمک میکند، بلکه به صلح و رفاه منطقهای نیز کمک میکند. همانطور که یک ضربالمثل هندو میگوید: «به قایق برادرت کمک کن تا از مرز عبور کند، قایق خودت به ساحل خواهد رسید.» یک رابطه سالم چین و هند اثرات مثبتی بر منطقه و جهان دارد. ما از نخست وزیر مودی برای سفر به چین با نیت واقعی برای بهبود روابط دوجانبه و برنامههای همکاری عملی و آغاز مشترک فصل جدیدی از «رقص اژدها و فیل با هم» استقبال میکنیم.
گلوبال تایمز