موشک اورشنیک روسیه
پنجشنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۴
امید مجد – اندیشهٔ نو: روز چهارشنبه ۱۵ مرداد در شهر هیروشیما و با حضور نمایندگانی از دهها کشور جهان مراسم هشتادمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی ژاپن با بمبافکنهای آمریکایی در پایان جنگ جهانی دوم برگزار شد. در آن مراسم، و نیز در نشستی که در همان روز چهارشنبه با حضور برندگان جایزهٔ صلح نوبل با موضوع صلح و خلعسلاح برگزار شد، همه از برچیدن سلاحهای کشتار جمعی مثل بمبهای اتمی، تنشزدایی، صلح، خلعسلاح، و پایان دادن به مسابقهٔ تسلیحاتی صحبت کردند، که جای خشنودی است.
در همین حال، دو جنگ عمدهٔ روسیه-اوکراین و جنگ نسلکشی اسرائیل در غزه (و نیز کشتار و نابودی در کرانهٔ باختری) همچنان ادامه دارد. بهعلاوه، در مناطقی مثل سودان و سوریه و یمن و سومالی و لبنان و آذربایجان و ارمنستان تنشها و درگیریها همچنان ادامه دارد و آوارگی و فقر و گرسنگی در برخی از این مناطق بیداد میکند. سایهٔ جنگ بر سر ایران نیز همچنان سنگینی میکند و هر آن احتمال دارد که جنگطلبان اسرائیلی و آمریکایی دوباره به خاک ایران یورش بیاورند.
کشاکش بین دو جبههٔ صلح و جنگ همچنان ادامه دارد. در حالی که مردم عادی جهان خواهان صلح و رفاه و بهروزی و زندگی شایستهاند، جنگطلبان و جنگافروزان همچنان بر طبل جنگ میکوبند و به ایجاد تنش و خطر وقوع درگیریهای جدید دامن میزنند.
دولت نتانیاهو همچنان به کشتار و بمباران و نسلکشی ادامه میدهد و قصدش برای غصب کامل نوار غزه و کرانهٔ باختری و الحاق این دو به خاک اسرائیل را اعلام میکند. ترامپ دستور داده است زیردریاییهای هستهیی به مناطقی نزدیک روسیه بروند. و حالا از روسیه هم صداهایی برای استقرار موشکهای بالستیک میانبُرد در جنوب آمریکا شنیده میشود.
بهگزارش خبرگزاری پراودای روسیه، الکساندر استپانوف، کارشناس نظامی مؤسسهٔ حقوق و امنیت ملی آکادمی ریاستجمهوری روسیه (RANEPA) و محقق ارشد مؤسسه آمریکای لاتین زیر نظر آکادمی علوم روسیه، اخیراً ایدهٔ استقرار سامانههای موشکی روسیه در آمریکای لاتین را مطرح کرده است.
استپانوف معتقد است که «استقرار سلاحهایی مانند اورِشنیک در کشورهای دوردست مانند ونزوئلا یا کوبا میتواند ابزاری قدرتمند برای نمایش حضور نظامی جهانی روسیه و در عین حال محافظت از حاکمیت متحدان ما باشد.»
بهگفتهٔ او، تولید انبوه اورشنیک (Oreshnik) اکنون در جریان است و پیشبینی میشود که سالانه دهها واحد تولید شود که برای پوشش دادن همهٔ مسیرهای استراتژیک اصلی کافی است.
از سوی دیگر، ماریا زاخارووا، سخنگوی رسمی وزارت امور خارجی روسیه، گمانهزنی در مورد استقرار این موشکهای قدرتمند را نظر و دیدگاه شخصی افراد و کماهمیت دانست.
او تأکید کرد که تصمیمگیری دربارهٔ همکاریهای نظامی بینالمللی، از جمله استقرار تسلیحات، فقط در صلاحیت وزارت دفاع روسیه است.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز اول اوت (۱۰ مرداد) اعلام کرد که نخستین واحد مجموعهٔ موشکی اورِشنیک به ارتش آن کشور تحویل داده شده است. او در هنگا دیدار با الکساندر لوکاشنکو، رئیسجمهور بلاروس، فاش کرد که متخصصان قبلاً مکانی را برای استقرار این سامانه در بلاروس انتخاب کردهاند و آمادهسازی برای استقرار در جریان است و قرار است تا پایان ۲۰۲۵ تکمیل شود.
تواناییهای بیبدیل نظامی
پوتین قبلاً فاش کرده بود که اورشنیک نخستین بار در نوامبر ۲۰۲۴ در جنگ استفاده شده است. او سرعت طراحی و تولید و نیز عملکرد این سامانه را مایهٔ غرور ملی دانست و ستود و بر نقش این سامانهٔ موشکی در تضمین حاکمیت و تمامیت ارضی روسیه تأکید کرد.
پوتین گفته است: «هیچ سامانهٔ پدافند هوایی موجودی نمیتواند اورشنیک را رهگیری کند. حتی موشکهای رهگیر مستقر در لهستان نیز نمیتوانند به آن برسند. کلاهکها در عرض چند ثانیه جدا میشوند – قطار ایستگاه را ترک کرده و به راه افتاده است. خیلی ساده است؛ هیچ شانسی برای متوقف کردن آنها وجود ندارد.»
عضو دومای روسیه نیز از حرکت بازدارندگی حمایت میکند
الکسی ژوراولیوف، معاون کمیتهٔ دفاع دومای دولتی (پارلمان روسیه)، از استقرار اورشنیک در بلاروس حمایت کرده و گفته است که با این کار توانایی استراتژیک روسیه به پایتختهای اروپایی نزدیک میشود و تندروها را آرام میکند. او افزود که تغییر توازن بازدارندگی بهسمت اروپا ضروری است.
اورشنیک موشک بالستیک میانبُرد روسی (IRBM) است که گفته میشود با سرعت بیش از ۱۰ ماخ (۱۲,۳۰۰ کیلومتر در ساعت یا ۳٫۴۰ کیلومتر بر ثانیه) حرکت میکند. این موشک مجهز به شش کلاهک است که هر کدام حاوی مهمات ثانویه است. گفته شده است که رهگیری (و اصابت) این موشک بهدلیل سرعتی که دارد بسیار دشوار است، اگرچه رهگیرهای موشک بالستیک مدرنی نیز برای مقابله با این نوع موشک طراحی شده است.