محمدمهدی بهکيش، اقتصاددان، در نشریهٔ دنیای اقتصاد
دوشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۴
✍️ اهمیت ایران در منطقه یگانه است؛ زیرا رشد سریع اقتصادی در سه منطقه اطراف ما به جریان افتاده و ما رابط این سه منطقه هستیم و میتوانیم ارتباط آنان را با بازارهای مصرف برقرار کنیم.
✍️ سه منطقهٔ رشد عبارتاند از: کشورهای جنوب خلیج فارس که آمریکا و اروپا علاقهمند به رشد سریع آنان هستند.
✍️ منطقهٔ دوم هندوستان است که با جمعیت یکمیلیارد و چهارصد میلیونی خود ارتباط چندگانه فرهنگی و اقتصادی با ایران دارد و چند سال است رشدهای بالای ۶درصد را تجربه میکند.
✍️ سالهای طولانی است که هندوستان علاقهمند به استفاده از بندر چابهار برای دسترسی به افغانستان و آسیای مرکزی است و تاکنون موفق نبوده است.
✍️ علاوه بر آن هندوستان مصرفکنندهٔ عمده نفت و گاز در آینده خواهد بود و لولهکشی نفت و گاز به هندوستان در آینده نزدیک اهمیت جدیتر پیدا میکند.
✍️ درنهایت، منطقهٔ مهم سوم، غرب چین است که در چهل سال گذشته بهدلیل عدم دسترسی به دریا در سطح توسعهنیافته باقی مانده و رشد نکرده است.
✍️ دولت چین راه ابریشم جدید و بندر گوادر در پاکستان را برای رشد این منطقه به راه انداخته است.
✍️ در جادهٔ ابریشم جدید بهدلیل مشکلات سیاسی دهههای اخیر در ایران، طراحان مسیر کمربند-جاده سعی کردهاند ایران را دور بزنند؛ درحالیکه اگر آرامش برقرار شود، مسیر ایران نزدیکترین و ارزانترین راه برای اتصال غرب چین به بازارهای مصرف است.
✍️ بنابراین هر سه منطقه نیاز به ارتباط اقتصادی گسترده با یکدیگر دارند و ایران میتواند بهعنوان هاب تجاری منطقه عمل کند.
✍️ آمریکا و چین هر دو به رشد سریع در این سه منطقه وابسته شدهاند. بنابراین رابطهٔ متعادل ایران با آمریکا و چین اهمیت بسیاری پیدا میکند.
✍️ ایران میتواند هاب همکاری آمریکا و چین در منطقه باشد. با وجود آنکه حمله آمریکا به سایتهای هستهای محکوم است؛ اما منافع ما ایجاب میکند که رابطه متعادل اقتصادی با آمریکا نیز برقرار کنیم.
✍️ اگر به منافع جامعه در آینده فکر کنیم، باید گذشته ناخوشایند از روسیه و آمریکا و حتی انگلیس را کنار بگذاریم و با هر سه رابطه معقولی را بر اساس منافع آتی مشترک تعریف کنیم؛ همانگونه که دیگران عمل میکنند.
✍️ مثال روشن آن رفتار هندوستان با ایران است که هیچگاه به خاطر حملهٔ نادر به هند ما را تحریم نکرده یا رابطه متقابل ویتنام و آمریکا.
✍️ اگر حکومت نتواند با دوراندیشی منافع ملی کشور را در بستر تحولات منطقه تشخیص دهد و با جهان در حال تحول امروز کنار آید و واقعیات کشور را مجبور به هماهنگی با تحولات کند، در نهایت فقر گسترده دامنگیر جامعه میشود. امروز رشد ایران در یک بزنگاه تاریخی قرار دارد. وقت تصمیم است.