IAEA®
تا زمانی که ایران به آژانس در حل کردن مسائل پادمانی باقیمانده کمک نکند، آژانس در موقعیتی نخواهد بود که تضمین کند که برنامهٔ هستهیی ایران منحصراً صلحآمیز است.
لیندا سارنگ، اندیشهٔ نو: امروز، دوشنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۴، نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در دفتر مرکزی این آژانس در وین، اتریش، برگزار شد. در این نشست، رافائل گروسی، مدیرکل این آژانس گزارشی به نشست داد که ترجمهٔ فارسی بخشهای مربوط به ایران آن را در ادامه میخوانید.
دوشنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۴
خانم رئیس جلسه،
من در ماههای گذشته با جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحد آمریکا از طریق رایزنیهای فعالانه در حمایت از مذاکرات دوجانبهٔ آنها برای دست یافتن به توافقی مورد پذیرش هر دو طرف، که ماهیت صلحآمیز برنامهٔ هستهیی ایران را تضمین کند، از نزدیک و به طور مسمتر همکاری کردهام.
هفتهٔ گذشته به قاهره سفر کردم و در آنجا با جناب عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهوری عربی مصر، و همچنین جناب آقای بدر عبدالعاتی، وزیر امور خارجی مصر، و جناب عباس عراقچی، وزیر امور خارجهٔ ایران، دیدار کردم. از مصر برای مشارکت سازنده در این مورد تشکر میکنم.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی نقش مهم و بیطرفانهای در رسیدگی به این موضوع دشوار و حساس ایفا میکند و در راستیآزمایی هر توافق جدیدی نیز نقشی بایسته خواهد داشت.
گزارش سهٔ ماههٔ من در مورد موافقتنامهٔ پادمان منع گسترش سلاحهای هستهیی (NPT) با جمهوری اسلامی ایران پیش روی شما است. طبق درخواست قطعنامهٔ شورای حکام در نوامبر سال گذشته، این گزارش شامل ارزیابی بهروز و جامعی دربارهٔ مسائل طرحشدهٔ گذشته و حال در مورد برنامهٔ هستهیی ایران است.
همانطور که میدانید، آژانس ذرات اورانیوم ساخت بشر را در هر یک از سه مکان اعلامنشده در ایران- در ورامین، مریوان، و تورقوزآباد- پیدا کرد که ما در سال های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ اقدام به دسترسی تکمیلی به آنها کردیم. از آن زمان، ما منتظر توضیح ایران و روشن کردن مسئلهٔ وجود این ذرات اورانیوم بودهایم، از جمله از طریق نشستها و مشاورههای سطح بالای متعدد که من شخصاً در آنها شرکت داشتهام.
متأسفانه ایران بارها به پرسشهای آژانس یا پاسخ نداده یا پاسخهای معتبر فنی نداده است. همچنین، کوشیده است که مکانهای مزبور را پاک کند، که مانع فعالیتهای راستیآزمایی آژانس شده است.
ارزیابی جامع آژانس از آنچه رخ داده است- بر اساس ارزیابی فنی ما از همهٔ اطلاعات موجود مرتبط با پادمانها- ما را به این نتیجه رسانده است که این سه مکان، و بقیهٔ مکانهای احتمالی مرتبط، بخشی از برنامهٔ هستهیی ساختارمند اعلامنشده بودهاند که ایران تا اوایل دههٔ ۲۰۰۰ اجرا میکرده است و اینکه در برخی از فعالیتها از مواد هستهیی اعلامنشده استفاده شده است.
از این رو، آژانس همچنین نتیجه میگیرد که ایران مواد هستهیی و فعالیتهای مرتبط با هستهیی در این سه مکان اعلامنشده را اعلام نکرده است. در نتیجه، آژانس در موقعیتی نیست که مشخص کند که آیا مواد هستهیی مربوط هنوز خارج از پادمانها است یا خیر.
علاوه بر این، تصمیم یکجانبهٔ ایران برای توقف اجرای کد اصلاحشدهٔ ۳.۱ منجر به کاهش چشمگیر توانایی آژانس برای تأیید این موضوع است که آیا برنامهٔ هستهیی ایران کاملاً صلحآمیز است یا خیر و [این تصمیم] همچنین مغایر با تعهدهای قانونی مندرج در مادهٔ ۳۹ موافقتنامهٔ پادمان ایران و ترتیبات فرعی آن است.
انباشت سریع اورانیوم بسیار غنیشده– همانطور که در دیگر گزارش مفصل من است که در اختیار دارید: راستیآزمایی و نظارت در جمهوری اسلامی ایران با توجه به قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۵)– مورد نگرانی جدی است و بر پیچیدگی مسائلی که توضیح دادم میافزاید. با توجه به پیامدهای بالقوهٔ گسترش سلاحهای هستهیی، آژانس نمیتواند ذخیرهسازی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم بسیار غنیشده را نادیده بگیرد.
من از ایران تقاضای مبرم دارم که با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل و مؤثر داشته باشد. تا زمانی که ایران به آژانس در حل کردن مسائل پادمانی باقیمانده کمک نکند، آژانس در موقعیتی نخواهد بود که تضمین کند که برنامهٔ هستهیی ایران منحصراً صلحآمیز است. من متقاعد شدهام که تنها راه پیش رو راهحل دیپلماتیک است که در ترتیبات راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی کاملاً از آن پشتیبانی میشود. من به حمایت و تشویق ایالات متحد آمریکا و ایران ادامه خواهم داد تا از هیچ تلاشی دریغ نکنند و برای به پایان رساندن موفقیتآمیز این موضوع خرد و شجاعت سیاسی به کار گیرند. تأثیر وضع تثبیتشده در ایران در ارتباط با برنامهٔ هستهیی این کشور فوری خواهد بود و خاورمیانه را یک گام بزرگ به صلح و رفاه نزدیکتر خواهد کرد.