لیندا سارنگ – برای اندیشهٔ نو
پنجشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۴
چرا بهجای کاهش تنشها و خاموش کردن شعلههای جنگ در اوکراین و غزه و سودان و… باید با افزایش مخارج نظامی تا حد یک تریلیون دلار نفت بر شعلههای این آتش ریخت؟
وزیران دفاع سی و دو کشور عضو ناتو امروز، پنجشنبه ۱۵ خرداد، در مقر اصلی ناتو در بروکسل، بلژیک، گرد هم آمدند تا ضمن بحث و تبادلنظر در مورد موضوعهای جاری در این پیمان نظامی، زمینه و اهداف و اسناد مورد نظر برای نشست سران کشورهای عضو ناتو را آماده کنند.
پیش از این نیز در روزهای ۴ و ۵ خرداد «مجمع پارلمانی» نمایندگان پارلمانهای کشورهای اعضای ناتو در شهر دیتون در ایالت اوهایوی آمریکا برگزار شد که هدف از آن تفهیم سیاستهای ناتو در عرصههای نظامی و روابط خارجی به پارلمانها و دولتها و آماده کردن آنها برای تصویب و اجرای این سیاستهاست، از جمله در مورد خریدهای نظامی و افزایش بودجههای نظامی و حتی سیاستهای اقتصادی مانند اختصاص دادن منابع انرژی استراتژیک برای تحقق هدفهای نظامی.
ناتو قصد دارد در نشست سران، که در روزهای ۲۴ تا ۲۶ ژوئن (۳ تا ۵ تیر) در لاهه، هلند، برگزار خواهد شد، اعضای این پیمان نظامی را متعهد کند که دستکم ۳٫۵ درصد از تولید ناخالص داخلیشان را صرف بودجههای نظامی کنند. علاوه بر آن، ممکن است ۱٫۵ درصد دیگر نیز برای هزینههای نظامی غیرمستقیم مانند زیرساختها و خدمات جانبی در نظر گرفته شود. به این ترتیب، سهم کل بودجهٔ نظامی هر کشور به ۵درصد تولید ناخالص داخلی کشورها خواهد رسید که رقمی عظیم و بیسابقه است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز بارها خواستار افزایش بودجههای نظامی کشورهای عضو ناتو از ۲درصد فعلی به ۵درصد تولید ناخالص داخلی آنها شده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در نشست وزیران دفاع ناتو در بروکسل کشورهای عضو را زیر فشار گذاشت که با درخواست دونالد ترامپ برای افزایش بودجههای نظامی موافقت کنند.
به گزارش الجزیره، پیت هگست امروز در نشست وزیران دفاع ناتو گفت: «شما برای اینکه یک ائتلاف [نظامی] باشید، باید چیزی فراتر از پرچم باشید. باید تشکیلات باشید. باید چیزی فراتر از برگزاری کنفرانسها باشید. باید تواناییهای آمادگی برای نبرد را حفظ کنید.»
او افزود: «ما اینجا هستیم تا به کاری که پرزیدنت ترامپ آغاز کرد ادامه دهیم، که تعهد به افزایش بودجههای نظامی به ۵درصد در سراسر این ائتلاف است، که به گمان ما محقق خواهد شد. این تعهد باید تا نشست [سران در] لاهه […] محقق شود.»
مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز پیشنهاد کرده است که اعضای این ائتلاف نظامی بودجههای نظامی، یا به قول خودشان «دفاعی»، را به ۳٫۵درصد تولید ناخالص داخلی افزایش دهند و ۱٫۵درصد دیگر را به صرف بودجههای گستردهتر مرتبط با امنیت اختصاص دهند. او پیشنهاد کرده است که این هدف تا سال ۲۰۳۲ محقق شود، در حالی که برخی از کشورها، با توجه به اوضاع اقتصادی و تولید صنعتی، این هدفگذاری را غیرواقعی دانستهاند.
برخی نیز، مانند وزیر دفاع سوئد، اعلام کردهاند که هدف ۵درصد حتماً تا سال ۲۰۳۰ باید محقق شود.
مارک روته دفاع هوایی و موشکی، سلاحهای دوربرد، تدارکات و تشکیلات بزرگ مانورهای زمینی را از اولویتهای اصلی این ائتلاف نظامی دانست.
هاشم اهلبارا، خبرنگار الجزیره، در گزارشی از بروکسل میگوید که برای برخی از کشورهای اروپایی، از جمله اسپانیا و آلمان و بلژیک، دستیابی به هدف ۵درصدی «بسیار دشوار» خواهد بود.
از زمان حملهٔ روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، هزینههای نظامی اعضای اروپایی ناتو مرتب افزایش یافته است. اعضای اروپایی ناتو بارها روسیه را «بزرگترین تهدید برای حفظ ثبات در منطقه» دانستهاند و با همین استدلال بر بودجههای نظامیشان افزودهاند.
منتقدان افزایش بودجههای نظامی میگویند در زمانی که بحرانهای اقتصادی و اجتماعی کشورها را در بر گرفته است، هزینههای زندگی سرسامآور شده است، حقوقها کاهش یافته است، بیکاری گستردهتر شده است، تهدید بحران آبوهوایی جدّیتر شده است، و هزینههای اجتماعی مانند مسکن و مراقبتهای پزشکی افزایش یافته است، چطور میتوان پول بیشتری صرف هزینههای نظامی کرد که فقط ویرانی و کشتار به بار میآورند.
چرا بهجای کاهش تنشها و خاموش کردن شعلههای جنگ در اوکراین و غزه و سودان و… باید با افزایش مخارج نظامی تا حد یک تریلیون دلار نفت بر شعلههای این آتش ریخت؟