رکود فروش تسلیحاتی اسرائیل در سال ۲۰۲۴: ۱۴٫۸میلیارد دلار

امانوئل فابیان، در تایمز آو اسرائیل، ۴ ژوئن ۲۰۲۵ (۱۴ خرداد ۱۴۰۴)

مترجم: امید مجد – برای اندیشهٔ نو

پنجشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۴

به‌رغم فشار دولت‌های خارجی به اسرائیل به‌خاطر جنگ غزه برای لغو معاملات، صادرات تسلیحاتی اسرائیل افزایش چشمگیری یافت. نزدیک به نیمی از کل فروش تسلیحاتی اسرائیل شامل سامانه‌های دفاع هوایی بود.

طبق گزارشی که وزارت دفاع اسرائیل روز چهارشنبه ۱۴ خرداد منتشر کرد، فروش سالانهٔ تسلیحات اسرائیل در سال ۲۰۲۴ برای چهارمین سال پی‌درپی به رکوردی تازه رسید و دوبرابر ارزش صادراتی پنج سال پیش شد.

ادارهٔ هماهنگی دفاع بین‌المللی وزارت دفاع، یا SIBAT، گفت که سال گذشته صادرات تسلیحاتی اسرائیل به نزدیک ۱۴٫۸میلیارد دلار رسید. رکورد قبلی در ۲۰۲۳ و ۱۳میلیارد دلار بود. در فاصلهٔ سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰، این رقم بین ۷٫۵ و ۸٫۵میلیارد در نوسان بود.

مسئولان وزارتخانهٔ اسرائیلی گفتند که در این مدت نگرانی روزافزونی داشتند که برخی از دولت‌ها،‌ به‌ویژه دولت‌های اروپای غربی، به‌خاطر جنگ غزه معاملات تسلیحاتی با اسرائیل را لغو کنند یا شرکت‌های تسلیحاتی اسرائیلی را تحریم کنند. روز سه‌شنبه ۱۳ خرداد، اسپانیا خرید سامانه‌های موشک ضدّتانک به ارزش تخمینی ۲۸۵میلیون یورو از یکی از شرکت‌های وابسته به صنایع تسلیحاتی رافائل را لغو کرد.

اما به‌رغم همهٔ این نگرانی‌ها، شمار معاملات تسلیحاتی همچنان افزایش یافت. وزارت دفاع اسرائیل گفت: «این بالاترین رقم ثبت‌شده و چهارمین سال پی‌درپی است که صادرات تسلیحاتی اسرائیل رکورد تازه‌ای به‌جا می‌گذارد.»

به‌گفتهٔ وزارت دفاع، پس از آغاز جنگ با گروه تروریستی حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، این وزارتخانه «وضع اضطراری» اعلام کرد. پیمانکاران برای پیوستن به فعالیت‌های جنگی فراخوانده شدند تا هم‌زمان با تکمیل سفارش‌ها مشتریان خارجی، تولید بیست و چهار ساعته تسلیحات و تجهیزات مورد نیاز نیروهای اسرائیل را آغاز کنند.

این وزارتخانه افزود: «دستاوردهای بی‌سابقهٔ عملیاتی، همراه با تجربهٔ جنگی اسرائیل در طول جنگ، تقاضا برای خرید فناوری اسرائيل را در خیلی از کشورها بسیار افزایش داد.»

بخش اعظم این صادرات، یعنی ۴۸درصد کل صادرات تسلیحاتی، شامل سامانه‌های دفاع هوایی، موشک، و راکت بود. در سال ۲۰۲۳، سهم این تسلیحات در کل صادرات تسلیحاتی ۳۶درصد بود.

بقیهٔ صادرات نظامی-تسلیحاتی به این ترتیب بود: خودرو حدود ۹درصد؛ ماهواره و تجهیزات مربوط به آن حدود ۸درصد؛ رادار و سامانه‌های جنگی الکترونیکی ۸درصد؛ هواپیماهای سرنشین‌دار و تجهیزات الکترونیکی هوانوردی نیز ۸درصد.

گرچه اسرائيل برای تولید سامانه‌های اطلاعات سایبری نیز شناخته‌شده است، فروش این تجهیزات فقط ۴درصد کل فروش سال ۲۰۲۴ را تشکیل می‌داد. مقام‌های دولتی توضیح ندادند که مشتریان این صادرات کدام کشورها بوده‌اند.

خرید و فروش این تجهیزاتی اسرائیلی در سال‌های اخیر، به‌دلیل این اتهام که برخی از کشورها از آنها برای جاسوسی از مخالفان سیاسی و روزنامه‌نگاران استفاده می‌کنند، مورد وارسی موشکافانه قرار داشته است.

پهپاد (هواپیماهای بدون سرنشین)، پرتابگرهای سلاح، سلاح‌های گرم، سامانه‌های نظارتی، اپتوالکترونیک، سامانه‌های ارتباطی-مخابراتی، سامانه‌های دریایی، مهمات، و خدمات بخش عمده‌ای از دیگر اقلام صادراتی اسرائیل بوده است.

اروپا بزرگ‌ترین خریدار کالاهای نظامی اسرائیل بوده است و ۵۴درصد از کل صادرات اسرائیل در سال ۲۰۲۴ را خریده است. در سال ۲۰۲۳ این رقم ۳۵درصد بود. پس از اروپا، منطقهٔ آسیا و اقیانوسیه با ۲۳درصد خرید از کل صادرات تسلیحاتی قرار دارد.

امارات متحدهٔ عربی و بحرین و مراکش، که در توافق‌نامه‌های موسوم به پیمان ابراهیم در سال ۲۰۲۰ روابطشان را با اسرائیل عادی کردند، ۱۲درصد از خریدهای تسلیحاتی از اسرائیل را به خود اختصاص دادند که در سال ۲۰۲۳ فقط ۳درصد بود.

آمریکای شمالی ۹درصد، آمریکای لاتین ۱درصد و آفریقا نیز ۱درصد از کل صادرات تسلیحاتی اسرائیل را خریدند که نسبت به سال‌های گذشته تغییر چشمگیری نکرده است.

به گفتهٔ وزارت دفاع اسرائیل، ۵۶٫۸ درصد صادرات در معاملاتی به ارزش بیش از ۱۰۰میلیون دلار بوده است. ۹٫۵درصد از معاملات ارزشی بین ۵۰ تا ۱۰۰میلیون دلار، ۱۶٫۳درصد ارزشی بین ۱۰ تا ۵۰میلیون دلار، و ۱۷٫۴درصد ارزشی کمتر از ۱۰میلیون دلار داشته است.