گزارشی از ریچارد مورفی
ترجمه و تلخیص از الف. هوشیار (با کمک هوش مصنوعی )
چهارشنبه ۱۴ خرداد ۱۴۰۴
هر کجا هستید، به «قانون نبوغ» نه بگویید! شاید امروز فقط یک لایحهٔ آمریکایی باشد، اما مطمئن باشید بهسرعت در جهان گسترش خواهد یافت.
در ایالات متحد آمریکا تلاش میکنند قانونی به نام «قانون نبوغ» (Genius Act) را تصویب کنند. بگذارید صریحاً بگویم: این قانون هیچ نسبتی با «نبوغ» ندارد. برعکس، چیزی کاملاً متفاوت و بسیار خطرناک است، هم برای شما، هم برای من، هم برای ثبات مالی جهانی، و هم برای کنترل اقتصاد کلان هر کشوری. بنابراین، لازم است دربارهٔ آن صحبت کنیم.
«قانون نبوغ» چیست؟
این قانون با عنوان رسمی «قانون راهبری و تأسیس نوآوری ملی برای استیبلکوینهای ایالات متحد آمریکا» (Guiding and Establishing National Innovation for US Stablecoins Act) معرفی شده که نوعی بازی زبانی برای رسیدن به واژهٔ «نبوغ» (GENIUS) است. اما واقعیت این است که هدف اصلی اعطای قدرت به شرکتهای بزرگ رسانههای اجتماعی آمریکاست تا استیبلکوینهای اختصاصیشان را ایجاد کنند (استیبلکوینها نوعی ارز دیجیتالاند).
مسئله اینجاست: غولهای فناوری نهتنها از تسلط بر زندگی ما از طریق رسانههای اجتماعی راضی نیستند، نهتنها به تسلط بر دموکراسی آمریکا کفایت نمیکنند، بلکه حالا میخواهند اختیار بانکداری و خود پول را نیز به دست آورند! آن هم در محیطی با مقررات حداقلی. این لایحه تهدیدی عظیم برای دموکراسی و اقتصاد ماست.
آنچه «قانون نبوغ» مجاز میداند:
- مؤسسات غیربانکی (مثل شرکتهای فناوری) اجازه میذیابند استیبلکوین منتشر کنند
- این استیبلکوینها قطعاً ارز دیجیتالاند (مثلاً «متاباک» برای متا، «گوگلباک» برای گوگل، یا رمزارز دیگری برای ایکس)
- این شرکتها خودشان این ارزها را ایجاد و نامگذاری و تحت مقررات حداقلی اداره میکنند
- ادعا میشود هر استیبلکوین به ارزش دلار متصل است (مثلاً هر ۱ متاباک = ۱ دلار یا هر ۴ گوگلباک = ۱ دلار).
خطر اصلی:
این قانون به غولهای فناوری امکان میدهد که مانند بانکهای مرکزی خصوصی عمل کنند و پول اختصاصی خودشان را خلق و منتشر کنند. وسوسهٔ این کار پس از تصویب این لایحه بسیار زیاد خواهد بود، چون میدانیم هدف اصلی این شرکتها نه ارائهٔ رایگان اطلاعات، بلکه کنترل تراکنشهای دیجیتالِ ناشی از آن اطلاعات است.
پیامدهای شوم:
۱. انحصار کامل:
- این شرکتها نهتنها از محتوای سایت، که از فروش محصولات، سیستم پرداخت، و حتی کنترل زیرساخت پرداخت خودشان سود خواهند برد
- آنها کارمزدها، نرخها، و شرایط استفاده از پول خودشان را خودشان تعیین میکنند
- و ممکن است این ارزها را تنها وسیلهٔ پرداخت در پلتفرم خودشان اعلام کنند (انحصار از ابتدا تا انتهای تراکنش).
۲. فرار از نظارت:
- لابی شرکتها باعث شده که هر دو حزب اصلی آمریکا (دموکرات و جمهوریخواه) موافق خروج این ارزها از نظارت نهادهای اصلی مانند «دفتر حفاظت مالی مصرفکننده» (CFPB) باشند.
- این دفتر اکنون از کلاهبرداریها در پرداخت آنلاین جلوگیری میکند، اما این ارزها خارج از نظارت آن عمل خواهند کرد.
۳. تکرار فاجعهٔ تاریخی:
- پیش از رکود بزرگ دههٔ ۱۹۳۰، اختلاط بانکداری و تجارت در آمریکا فاجعه آفرید
- درس آن دوران: جداسازی بانکهای تجاری (مدیریت پول مردم) از سایر ریسکها بود که در «قانون گلس-استیگال» (Glass-Steagall Act) تجلی یافت
- بیل کلینتون با لغو این قانون (۱۹۹۹) مسیر را برای بحرانهای بعدی هموار کرد. اکنون «قانون نبوغ» موانع موجود بین تجارت و سیستم پرداخت را از میان برمیدارد.
۴. تأثیر جهانی:
- پس از تثبیت این ارزها در آمریکا، شرکتها خواستار استفادهٔ جهانی آنها خواهند شد
- این امر مشکلاتی مانند نرخ ارز شناور، اختلال در قیمتگذاری واقعی، و تهدید ثبات ارزهای ملی ایجاد میکند
- کنترل بانکهای مرکزی بر نرخ بهره، تورم، و رکود بیاثر خواهد شد، زیرا اساس مدیریت اقتصاد (وجود یک پول قانونی واحد) متلاشی میشود.
۵. ریسکهای حیاتی:
- اگر همهٔ کاربران همزمان تقاضا کنند که استیبلکوینهایشان به دلار تبدیل شود (هجوم بانکی)، آیا این شرکتها توان پرداخت دارند؟
- ورشکستگی یک استیبلکوین ممکن است به بحران کل نظام مالی سرایت کند
- دادههای تراکنشها به شرکتها امکان کنش اقتصاد کلان خارج از کنترل دولتها میدهد
- این ارزها ممکن است برای فرار مالیاتی یا جریانهای مالی غیرقانونی استفاده شوند و درآمدهای مالیاتی دولت را تهدید کنند.
نتیجهگیری هشداردهنده:
«قانون نبوغ» نه یک نوآوری، که حملهٔ مستقیم به حاکمیت دولتها از یک طرف و گسترش قدرت انحصاری شرکتها از طرف دیگر است. این قانون:
- علیه منافع مردم و دولت و نظام مالیاتی عمل میکند
- خدمات عمومی/دولتی را به خطر میاندازد
- با ایجاد سردرگمی در مقایسهٔ قیمتها (بهعلت تنوع ارزها)، مبادلات را مختل میکند.
پس باید فریاد زد:
هر کجا هستید، به «قانون نبوغ» نه بگویید! شاید امروز فقط یک لایحهٔ آمریکایی باشد، اما مطمئن باشید بهسرعت در جهان گسترش خواهد یافت.