🔻مقدمه؛
سعید مدنی را غالبا در ردای یک جامعهشناس و پژوهشگر اجتماعی شناختهایم که یکی از شناخته شدهترین پژوهشگران حوزهی جامعه مدنی و جنبشهای اجتماعی است. اما این تمام وجوه شخصیتی او که در تعریف دقیقتر به شمارهی روشنفکران عمومی جمع میشود، نیست. علقههای او به “جامعه” و هزینهی توانائیهایش در جهت خیر عمومی، او را بیشتر از یک روزنامهنگار، جامعهشناس، روشنفکر دینی و فعال سیاسی ملی مذهبی که زندانهای متوالی و تبعید را هم گذرانده و امروز نیز به صرف همان کنشها، دوران محکومیت ۹ سالهاش را در اوین سپری میکند، بر نهج یک “جماعتگرا” یا سوسیال دموکرات نشانده است.
📌کتابهای “جنبشهای اجتماعی و امید”، “جنبشهای اجتماعی و دموکراتیزاسیون”، “علیه خشونت”، “علیه اعدام”، “آتش خاموش” (درباره اعتراضات آبان ۹۸) “مظاهرات سلمیه” (درباره اعتراضات آب خوزستان) و مقاله مفصل “صد روز به مثابه صد سال” (درباره جنبش مهسا) از جمله آثار او و حاصل جمعبندی و نگاهش به برهههای حساس سیاسی/اجتماعی چند دهه اخیر ایران است.
📌اما فارغ از تمام جنبههای شخصی و ابعاد فردی او، پائیز امسال و در اولین سال از جنبش پائیزهی مردم ایران و نیمهی دوم از دومین سال حبسی که در یک اتاق میگذرانیم و فرای گفتوگوهای یومیهی زندان، با سعید مدنی به گفتوگویی جدی پیرامون روند پرشتاب وقایع سال اخیر و برکات بیشمارهی جنبش مهسا برای جامعه ایران نشستم که تبدیل به مصاحبهای مفصل و جامع شد.
📌آنچه “پساز مهسا” در جامعه میگذرد، “گذار طلبی” به مثابه استراتژی بدیل برای استراتژیهای اصلاحی یا انقلابی، معجزهای که با “جنبشهای اجتماعی” در سپهر سیاسی ایران رخ داده، ضرورت “خشونتپرهیزی” و “مقاومت مدنی”، و ابتکار “رفراندوم” میرحسین موسوی که سعید مدنی نیز از ابتدا با این الگو برای تغییر و گذار از نظام حکمرانی کنونی همراه شده، مباحثی است که در این گفتوگو به تفضیل دربارهی آنها صحبت کردهایم و از امروز، در پنج فصل و بصورت هفتگی منتشر میشود. /حسین رزاق
دیماه ۱۴۰۲_ اوین